H Parker Brothers κυκλοφορεί στις 5 Νοεμβρίου 1935 το επιτραπέζιο παιχνίδι Monopoly, το οποίο θα γίνει το δημοφιλέστερο όλων των εποχών. Μέχρι σήμερα, πάνω από 1 δισ. άνθρωποι έχουν παίξει Monopoly, καθώς το παιχνίδι κυκλοφορεί σε 114 χώρες και σε 47 διαφορετικές γλώσσες.
Ομως, όπως αποκάλυψε η δημοσιογράφος Μέρι Πάιλον στο βιβλίο της «The Monopolists: Obsession, Fury and the Scandal Behind the World’s Favorite Board Game», η ιστορία του κρύβει ένα άγνωστο σε πολλούς σκάνδαλο.
«Εγώ, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, νόμιζα ότι η Monopoly επινοήθηκε κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Υφεσης», είπε η Πάιλον μιλώντας στο CBS πριν από χρόνια. «Οπως πολλοί άλλοι, είχα ακούσει την ιστορία ότι κάποιος άνδρας, ο Τσαρλς Ντάροου, επινόησε το παιχνίδι, το πούλησε στην εταιρεία Parker Brothers, και από φτωχός έγινε πλούσιος, μια τυπική ιστορία τύπου Σταχτοπούτας, όλα υπέροχα. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια».
Η αλήθεια που ανακάλυψε η Πάιλον είναι ότι μια γυναίκα, η Ελίζαμπεθ Μάγκι, επινόησε το παιχνίδι το 1903. Και μάλιστα, το έφτιαξε ως διαμαρτυρία ενάντια στο μεγάλο κεφάλαιο και στους πλούσιους αριστοκράτες της λεγόμενης «Gilded Age» των ΗΠΑ.
H Μάγκι ονόμαζε το δημιούργημά της «The Landlord’s Game» («Το παιχνίδι του ιδιοκτήτη») και εξασφάλισε την πατέντα το 1904, όμως το παιχνίδι της έγινε «viral», όπως θα λέγαμε σήμερα. Το έπαιζαν από τη Βοστώνη έως τη Νέα Υόρκη και τη Φιλαδέλφεια, όμως καθώς η φήμη του εξαπλωνόταν, ο κόσμος έφτιαχνε τα δικά του ταμπλό.
«Οταν η Λίζι Μάγκι δημιούργησε το The Landlord’s Game, στους κανόνες του αναφερόταν εκτενώς στα μονοπώλια και στην αντιμετώπισή τους», εξηγεί η Πάιλον. «Ετσι, πολύ σύντομα, σχεδόν αμέσως μετά, ο κόσμος αρχίζει να το αποκαλεί The Monopoly Game». Ηταν στο αποκορύφωμα της Μεγάλης Υφεσης όταν ένας άνεργος άνδρας από τη Φιλαδέλφεια, ονόματι Τσαρλς Ντάροου, ανακάλυψε το ήδη δημοφιλές παιχνίδι. Εκείνος δημιούργησε τη δική του εκδοχή και, στις 19 Μαρτίου 1935, πούλησε τα δικαιώματα σε έναν κατασκευαστή παιχνιδιών, την Parker Brothers.
Σύμφωνα με τον Τζόναθαν Μπέρκοουιτς, αντιπρόεδρο μάρκετινγκ παιχνιδιών της Hasbro, το αρχικό παιχνίδι που παρέδωσε ο Ντάροου στην Parker Brothers ήταν αποτυπωμένο στην πίσω πλευρά ενός τραπεζομάντιλου. Το παιχνίδι εκτίθεται στα κεντρικά γραφεία της Hasbro στο Ρόουντ Αϊλαντ, καθώς η Parker Brothers εξαγοράστηκε από τη Hasbro το 1991.
Η Hasbro αναγνωρίζει ότι η Monopoly είναι εμπνευσμένη από τη δημιουργία της Μάγκι, αλλά μετά τον θάνατό της η ιστορία της έχει σε μεγάλο βαθμό βυθιστεί στη λήθη. Ο Ντάροου ήταν εκείνος που καρπώθηκε όλη τη δόξα και έγινε εκατομμυριούχος.
Η ίδια η Μάγκι προσπάθησε να πει τη δική της πλευρά της ιστορίας. Εδωσε δύο συνεντεύξεις, στην Washington Post και στην Washington Evening Star, όπου κρατώντας τo ταμπλό του δικού της παιχνιδιού πλάι σε εκείνo της Monopoly έδειξε ότι όλα ξεκίνησαν από μια δική της ιδέα.
Ομως, ο κόσμος είχε ήδη γοητευθεί από το success story του Ντάροου, ώστε τα όσα είπε η Μάγκι έπεσαν στο κενό.
Σύμφωνα με τον ιστορικό της Monopoly και πρώην στέλεχος της Parker Brothers, Φιλ Ορμπέινς, η εταιρεία κατέβαλε στη Μάγκι 500 δολάρια για τα δικαιώματα του παιχνιδιού και την ανέφερε μαζί με τον Ντάροου ως εμπνευστές της Monopoly. Ωστόσο, μετά τον θάνατό της το 1948, το όνομά της ξεχάστηκε.
Μέχρι τη δεκαετία του 1970, όταν ένας καθηγητής του San Francisco State, ο Ραλφ Ανσπαχ, κατέθεσε αγωγή κατά της Parker Brothers για το δικαίωμα να φτιάξει το δικό του παιχνίδι με το όνομα Anti-Monopoly. Ο καθηγητής κέρδισε και στα 10 και πλέον χρόνια που διήρκεσε η δικαστική του μάχη, η ιστορία της Μάγκι καταγράφηκε πλέον και επισήμως.
