ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
1. Γραφείο Περιφερειάρχη Ηπείρου, Κο. Αλέξανδρο Καχριμάνη.
2. Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Άρτας Κο. Ψαθά Βασίλειο
3. Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας (Υπ όψιν Κα. Προϊσταμένη Υπηρεσίας)
4. Δήμαρχο Αρταίων Κο. Σιαφάκα Χριστόφορο
ΘΕΜΑ: Παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας του Βυζαντινού Μνημείου της Παναγίας
Παρηγορήτισσας και προγραμματισμό επίσκεψης στην Άρτα εν όψει της Εθνικής Επετείου
της 28ης Οκτωβρίου.
Αξιότιμη κ. Υπουργέ,
Με την παρούσα επιστολή, υπό την ιδιότητά μου ως εκλεγμένος Περιφερειακός Σύμβουλος
Άρτας, επιθυμώ να θέσω υπόψη σας ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα την τοπική μας
κοινωνία. Γνωρίζοντας την ιδιαίτερη ευαισθησία που σας διακρίνει για τη διάσωση και
ανάδειξη των μοναδικών μνημείων της πατρίδας μας, στρέφομαι σε εσάς με την προσδοκία
της άμεσης παρέμβασής σας.
Όπως καλά γνωρίζετε, η Άρτα αποτελεί την κατ’ εξοχήν βυζαντινή πόλη, μια περιοχή με
τεράστιο, μοναδικό και αδιάλειπτο ενδιαφέρον για τη βυζαντινή ιστορία. Στο επίκεντρο
αυτής της κληρονομιάς δεσπόζει ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Παρηγορήτισσας. Για εμάς,
το εμβληματικό αυτό μνημείο του 13ου αιώνα δεν είναι απλώς ένας ιστορικός χώρος είναι
η «ΑΚΡΟΠΟΛΗ» του πολιτισμού μας και ο καθρέφτης της ταυτότητάς μας. Πρόκειται για
ένα αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα, παγκοσμίως μοναδικό, με τον περίφημο «αιωρούμενο
τρούλο», του οποίου η επιστημονική και κατασκευαστική ιδιαιτερότητα προσελκύει το
διεθνές επιστημονικό ενδιαφέρον. Η Παρηγορήτισσα είναι ένας ανεκτίμητος θησαυρός σε
βάθος χρόνου, μια ζωντανή παρακαταθήκη που ξεπερνά την εποχή της και παραμένει
αιώνια επίκαιρη,οφείλουμε λοιπόν να την παραδώσουμε ανέπαφη και πολλαπλασιασμένη
στις επόμενες γενιές.Ως εκ τούτου, ένα τέτοιο μνημείο απαιτεί και δικαιούται τον ανάλογο
σεβασμό από την Πολιτεία.
Δυστυχώς, η λειτουργία και η επισκεψιμότητα του ναού έχει διακοπεί εδώ και περίπου
έναν χρόνο με την αιτιολογία της εκτέλεσης απαραίτητων εργασιών συντήρησης. Κατά τη
διάρκεια όλου αυτού του διαστήματος το μνημείο παραμένει ερμητικά κλειστό, ενώ δεν
εκτελείται καμία εργασία στο χώρο. Η παρατεταμένη αυτή διακοπή λειτουργίας
δημιουργεί έντονες απορίες και βαθύ προβληματισμό στους πολίτες της Άρτας. Ως
εκλεγμένος εκπρόσωπός τους, γίνομαι καθημερινά αποδέκτης του έντονων παραπόνων
και πικρίας των συμπολιτών μου, οι οποίοι βλέπουν το κορυφαίο σύμβολο της πόλης
τους να απαξιώνεται στην πράξη.
Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια Ηπείρου αποδεικνύει έμπρακτα τα γρήγορα αντανακλαστικά
της, καθώς η Περιφερειακή Επιτροπή ενέκρινε τη σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης
ύψους 80.000 ευρώ με το ΥΠΠΟ και το ΕΜΠ για το ερευνητικό πρόγραμμα που αφορά τις
μελέτες εφαρμογής, όπως αυτές προέκυψαν μετά τις παρατηρήσεις του ΚΑΣ. Γίνεται,
επομένως, σαφές ότι η Περιφέρεια στηρίζει οικονομικά και θεσμικά το έργο στο ακέραιο,
ενώ εσείς ανακοινώσατε την αποκατάσταση της Παρηγορήτισσας με χρηματοδότηση που
θα ενταχθεί στο πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης του Δήμου Αρταίων μέσω του
Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος» – ΕΣΠΑ 2021-2027 και με στόχο
την στερέωση και την ανάδειξη του βυζαντινού μνημείου σέ συνεργασία με την περιφέρεια
Ηπείρου και τόν Δήμο Αρταίων. Ωστόσο, η παρατεταμένη στασιμότητα στο χώρο στερεί
από την Άρτα τον σημαντικότερο τουριστικό της προορισμό. Το γεγονός αυτό αποκτά
ακόμη μεγαλύτερη αρνητική διάσταση, αν αναλογιστούμε την πρόσφατη πρόταση του
Σύλλογου Φίλων του Ιερού Βυζαντινού Ναού Αγίας Θεοδώρας Άρτας καθώς επίσης και
άλλων φορέων να απευθύνουν επίσημο κάλεσμα προς τον Δήμο Αρταίων, το Δημοτικό
Συμβούλιο και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας, ζητώντας τη συνεργασία τους για την
σύνταξη φακέλου και την προώθηση της ένταξης του Ιερού Ναού Παναγίας
Παρηγορήτισσας στον Ενδεικτικό Κατάλογο (Tentative List) της UNESCO ως κεντρικού
πυρήνα στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Είναι οξύμωρο να διεκδικούμε
διεθνή αναγνώριση για ένα τέτοιο μνημείο, την ίδια στιγμή που αυτό παραμένει επί ένα
έτος κλειστό λόγω γραφειοκρατικών καθυστερήσεων στην ωρίμανση των μελετών
εφαρμογής.
Αξιότιμη Κα Υπουργέ,
Για τον λόγο αυτό, θεωρώ εξαιρετικά ωφέλιμο και αναγκαίο, εν όψει του επικείμενου
εορτασμού της Εθνικής μας Επετείου της 28ης Οκτωβρίου, να συμπεριλάβετε την ιστορική
πόλη της Άρτας στον επίσημο προγραμματισμό των επισκέψεών σας σέ συννενόηση με την
Περιφέρεια Ηπείρου και τόν Δήμο Αρταίων. Η πρωτεύουσα του Δεσποτάτου της Ηπείρου,
η Άρτα αποτελεί ένα ζωντανό, ανοιχτό μουσείο βυζαντινής ιστορίας που δικαιούται αυτή
την τιμή. Η παρουσία σας εδώ, σε μια περίοδο που η πρόταση για την ένταξη των
μνημείων μας στην UNESCO βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, θα έστελνε ένα ηχηρό μήνυμα
ότι η Πολιτεία στηρίζει έμπρακτα αυτή τη διεθνή υποψηφιότητα.
Ευχαρίστως θα προχωρούσα ο ίδιος στην επίσημη πρόσκλησή σας, ωστόσο, λόγω του
οφειλόμενου σεβασμού προς τις θεσμικές αρχές και το πρωτόκολλο, κάτι τέτοιο δεν
ενδείκνυται από τη θέση μου. Παρ' όλα αυτά, η παρουσία σας στην πόλη μας κατά τη
διάρκεια των εορταστικών εκδηλώσεων θα αποτελέσει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία, ώστε
να πραγματοποιήσετε προσωπική αυτοψία στην Παρηγορήτισσα. Με τον τρόπο αυτό, θα
έχετε τη δυνατότητα να διαπιστώσετε ιδίοις όμμασι την κατάσταση, ώστε να οδηγηθείτε
στα δικά σας ασφαλή συμπεράσματα και να δώσετε τις απαραίτητες κατευθύνσεις για την
άμεση εκκίνηση του ερευνητικού προγράμματος από το ΕΜΠ. Η Άρτα θεωρείται δικαίως η
πόλη της φιλοξενίας και, εάν το επιθυμείτε, θα είναι ιδιαίτερη χαρά της τοπικής
κοινωνίας να σας φιλοξενήσει, προσφέροντάς σας την αυθεντική αρτινή φιλοξενία κατά
τη διάρκεια της διαμονής σας.
Αξιότιμη κ.Υπουργέ, Εχουμε απαρέγκλιτη υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές να
τους παραδώσουμε τα πολιτιστικά μας μνημεία στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Η
ιστορία της Άρτας δεν μας επιτρέπει να δείξουμε καμία ανοχή στη στασιμότητα και την
αδράνεια.
Με σεβασμό στο έργο σας, ζητώ παράλληλα:
1. Την επίσπευση των διαδικασιών από πλευράς των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΠΟ
για την άμεση υλοποίηση της πρόσφατης Προγραμματικής Σύμβασης με το ΕΜΠ.
2. Τη δημοσιοποίηση ενός δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος για την ολοκλήρωση των
μελετών εφαρμογής, την εγκατάσταση του εργοταξίου και την επαναλειτουργία του
Ναού για το κοινό.
3. Την εξέταση της δυνατότητας μερικής λειτουργίας του αρχαιολογικού χώρου
(προαύλιο, Γλυπτοθήκη-Τράπεζα) για τους επισκέπτες, μέχρι την πραγματική
έναρξη των εργασιών στον κυρίως ναό.
4. Τη θεσμοθέτηση τακτικής, μηνιαίας ενημέρωσης των τοπικών φορέων
(Περιφέρειας και Δήμου) για την πορεία του ερευνητικού έργου, ώστε να
διασφαλιστεί η απαραίτητη διαφάνεια απέναντι στους πολίτες.
5. Την άμεση μέριμνα για τον τακτικό καθαρισμό, τον ευπρεπισμό και τη συνεχή
συντήρηση του προαύλιου χώρου του μνημείου από τις αρμόδιες υπηρεσίες,
προκειμένου να σταματήσει η σημερινή εικόνα εγκατάλειψης.
6. Την έναρξη των εργασιών αποκατάστασης το συντομότερο δυνατόν, προκειμένου
αυτό το μοναδικό και διαχρονικό μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας να αποδοθεί
άμεσα στην τοπική κοινωνία και στους χιλιάδες επισκέπτες της Άρτας
Ευελπιστώ ότι θα εντάξετε την Άρτα στο πρόγραμμά σας, επιβεβαιώνοντας έμπρακτα το
ενδιαφέρον σας για τη βυζαντινή μας κληρονομιά.
Με ιδιαίτερη τιμή,
Παπαχρηστάκης Άλκης
Περιφερειακός Σύμβουλος Ηπείρου Νομού Άρτας.
Υ.Γ.: Αξιότιμη κ. Υπουργέ, αισθάνομαι την ανάγκη να διευκρινίσω ότι η παρούσα
παρέμβαση δεν εμπεριέχει κανένα ίχνος στείρας κριτικής ή πολιτικής σκοπιμότητας. Ως
εκλεγμένος Περιφερειακός Σύμβουλος Άρτας, η κίνησή μου αυτή υπαγορεύεται
αποκλειστικά από το θεσμικό μου καθήκον. Η αγωνία αυτή δεν είναι μόνο δική μου, είναι η
κοινή αγωνία των ίδιων των πολιτών της Άρτας, οι οποίοι ανησυχούν καθημερινά και
αναρωτιούνται εύλογα τι γίνεται τελικά με την Παρηγορήτισσα. Το μοναδικό αυτό μνημείο
ανήκει στην ιστορία και στο μέλλον του τόπου μας, και η ανάγκη για τη διάσωσή του μας
ενώνει όλους, μακριά από παραταξιακές διαχωριστικές γραμμές.
