Μεταξύ των χιλιάδων πληγμάτων που εξαπέλυσε το Ισραήλ κατά του Ιράν τον Μάρτιο, στη συντονισμένη επίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, περιλαμβάνονταν και βομβαρδισμοί στις ιρανικές ακτές της Κασπίας Θάλασσας. Το Ισραήλ είχε ανακοινώσει τότε ότι κατέστρεψε υποδομές και αρκετά πλοία του ιρανικού ναυτικού και χαρακτήρισε την επίθεση ως «μία από τις σημαντικότερες» που είχε πραγματοποιήσει κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων.
Τόσο για το Ιράν όσο και για τη Ρωσία, η οποία επίσης έχει ακτές στην Κασπία, η θαλάσσια αυτή οδός αποτελεί ένα όλο και πιο κομβικό πέρασμα για παράκαμψη κυρώσεων, μεταφορές εμπορευμάτων αλλά και όπλων.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ρωσία στέλνει εξαρτήματα για drones στο Ιράν μέσω της Κασπίας Θάλασσας, βοηθώντας την Τεχεράνη να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές του δυνατότητες, μετά την αμερικανο-ισραηλινή επίθεση. Με βάση την ίδια πηγή, η Ρωσία παρέχει επίσης στο Ιράν εμπορεύματα που υπό κανονικές συνθήκες θα διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο και ο ναυτικό αποκλεισμός των ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια δεν επιτρέπει αυτή τη στιγμή τη χρήση του Ορμούζ για εμπορικούς σκοπούς.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι προσπάθειες για το άνοιγμα εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών προχωρούν με γοργούς ρυθμούς, με τέσσερα ιρανικά λιμάνια κατά μήκος της Κασπίας να λειτουργούν αδιάκοπα για την εισαγωγή σιταριού, καλαμποκιού, ζωοτροφών, ηλιέλαιου και άλλων προμηθειών. Ο Μοχάμαντ Ρεζά Μορταζάβι, επικεφαλής της Ενωσης Βιομηχανιών Τροφίμων του Ιράν, δήλωσε στον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα IRIB ότι το Ιράν ανακατευθύνει ενεργά τις εισαγωγές βασικών τροφίμων μέσω της Κασπίας.
Στατιστικά στοιχεία των λιμένων δείχνουν επίσης μια ραγδαία αύξηση της ναυτιλίας στην Κασπία τους τελευταίους μήνες. Δύο εκατομμύρια τόνοι ρωσικού σιταριού που παλαιότερα μεταφέρονταν ετησίως στο Ιράν μέσω της Μαύρης Θάλασσας -η οποία βρίσκεται πλέον υπό την απειλή ουκρανικών επιθέσεων– μεταφέρονται πλέον μέσω της Κασπίας, δήλωσε ο Βιτάλι Τσέρνοφ, επικεφαλής αναλυτής του PortNews Media Group, το οποίο παρακολουθεί τη ναυτιλιακή βιομηχανία της Ρωσίας. «Με φόντο την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, οι διαδρομές της Κασπίας προς το Ιράν φαίνονται πολύ πιο ελκυστικές», τόνισε.
Ο Αλεξάντερ Σαρόφ, επικεφαλής της RusIranExpo, η οποία ασχολείται με Ρώσους εξαγωγείς που ψάχνουν Ιρανούς αγοραστές, εκτίμησε σε συνέντευξή του ότι ο όγκος φορτίου που διακινείται μέσω της Κασπίας θα μπορούσε να διπλασιαστεί φέτος. Αν και οι δυτικές κυρώσεις έκαναν ορισμένες μεγάλες εταιρείες να διστάζουν να πραγματοποιούν μεταφορές μέσω της Κασπίας, η κρίση στο Ορμούζ ενδέχεται να βοηθήσει στην υπέρβαση αυτού του εμποδίου, πρόσθεσε.
Με έκταση μεγαλύτερη από την Ιαπωνία, η Κασπία θεωρείται η μεγαλύτερη λίμνη στον κόσμο. Μεγάλο μέρος του εμπορίου που διεξάγεται εκεί είναι συχνά κρυφό καθώς πολλά πλοία απενεργοποιούν τους πομποδέκτες τους. Παράλληλα, σε αντίθεση με τον Περσικό Κόλπο, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν να παρεμποδίσουν τα πλοία στην Κασπία, καθώς πρόσβαση έχουν μόνο οι πέντε χώρες που έχουν ακτές σε αυτήν.
«Αν σκέφτεστε το ιδανικό μέρος για την παράκαμψη των κυρώσεων και τις στρατιωτικές μεταφορές, αυτό είναι η Κασπία», δήλωσε η Νικόλ Γκραγιέφσκι, καθηγήτρια ειδικευμένη στο Ιράν και τη Ρωσία στο Sciences Po του Παρισιού.
Με πληροφορίες από New York Times
