Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 5 Μαΐου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 5 Μαΐου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Ειρήνη
• Εφραίμ, Εφραιμία

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μεγαλομάρτυς Ειρήνη, Ιερομάρτυς Εφραίμ εν τη Νέα Μάκρη Αττικής και Ιερομάρτυς Πλάτων επίσκοπος Αχρίδος

Μεγαλομάρτυς Ειρήνη

Έζησε κατά τον 4ο αι. και υπήρξε μία από τις πιο δυναμικές γυναίκες της πρώιμης Εκκλησίας, συνδυάζοντας την αρχοντική καταγωγή με την ακλόνητη πίστη. Γεννήθηκε στη Μαγεδώνα της Περσίας, ήταν κόρη του τοπικού ηγεμόνα Λικινίου και το αρχικό της όνομα ήταν Πηνελόπη. Ο πατέρας της, για να την απομονώσει από χριστιανικές επιρροές και να τη διατηρήσει αγνή για έναν λαμπρό γάμο, την έκλεισε σε πολυτελή πύργο μαζί με 13 υπηρέτριες. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση, ένα περιστέρι, ένας αετός και ένας κόρακας μπήκαν στον πύργο κρατώντας τρία σύμβολα, κλάδο ελιάς, στεφάνι και φίδι. Ο δάσκαλός της, ο κρυπτοχριστιανός Απελλιανός, ερμήνευσε το γεγονός ως κλήση από τον Θεό, κι έτσι η Πηνελόπη βαπτίστηκε από τον άγ. Τιμόθεο, μαθητή του απ. Παύλου και έλαβε το όνομα Ειρήνη.

Όταν ο πατέρας της έμαθε για την πίστη της, εξοργίστηκε τόσο που διέταξε να την δέσουν σε άγρια άλογα για να τη διαμελίσουν. Όμως, τα άλογα παρέμειναν ακίνητα και ο ίδιος τραυματίστηκε θανάσιμα από ένα εξ αυτών. Στη συνέχεια, η αγία υπέστη φρικτά βασανιστήρια: την έριξαν σε λάκκο με ερπετά, την πριόνισαν, την έδεσαν σε τροχό, αλλά απ’ όλα μαρτυρείται ότι εξήλθε αβλαβής, οδηγώντας συνολικά πάνω από 10.000 ειδωλολάτρες στον χριστιανισμό. Αργότερα ταξίδεψε σε πολλές πόλεις κηρύττοντας, όταν δε έφτασε στην Έφεσο, προέβλεψε την κοίμησή της και μπήκε μόνη της σε μνήμα. Θεωρείται προστάτιδα της Ελληνικής Αστυνομίας, λόγω της ειρήνης και της ευταξίας που δηλώνει το όνομά της. 

Ιερομάρτυς Εφραίμ εν τη Νέα Μάκρη Αττικής

Από τους λαοφιλέστερους νεοφανείς αγίους, καθώς ο βίος και το μαρτύριό του παρέμεναν άγνωστα για 524 χρόνια, μέχρι την ανακάλυψη των λειψάνων του. Γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας στις 14 Σεπτεμβρίου 1384 και σε ηλικία 14 ετών, για να αποφύγει το παιδομάζωμα των Οθωμανών, κατέφυγε στο μοναστήρι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Όρος των Αμώμων (τη σημερινή Νέα Μάκρη Αττικής). Εκεί έζησε ως μοναχός για 27 χρόνια, ακολουθώντας αυστηρή ασκητική ζωή. Το 1425, Οθωμανοί επιδρομείς κατέσφαξαν τους μοναχούς της μονής, σε χρόνο που ο Εφραίμ έλειπε σε μια σπηλιά για προσευχή. Όταν επέστρεψε, βρήκε τα σώματα των αδελφών του και θέλησε να τα ενταφιάσει, αλλά έγινε αντιληπτός, συνελήφθη και βασανίστηκε άγρια για 8 μήνες, με τους Τούρκους να ζητούν επίμονα να μάθουν πού ήταν κρυμμένοι οι θησαυροί του μοναστηριού. Το μαρτύριό του ολοκληρώθηκε στις 5 Μαΐου 1426, όταν οι βασανιστές τον κρέμασαν ανάποδα από μια παλιά μουριά, του διαπέρασαν την κοιλιά με ένα μεγάλο πυρακτωμένο ξύλο και τον κάρφωσαν στο δέντρο με χοντρά καρφιά, μέχρι που παρέδωσε το πνεύμα του. 

Η ύπαρξη του αγίου παρέμενε άγνωστη μέχρι τις 3 Ιανουαρίου 1950, όταν η μοναχή Μακαρία Δεσύπρη, η οποία είχε αναλάβει την αναστήλωση της ερειπωμένης μονής, βρήκε μετά από οράματα το άφθαρτο και ευωδιάζον λείψανό του. Στη συνέχεια, ο Άγιος εμφανίστηκε ξανά και στην ίδια μοναχή αλλά και σε πολλούς πιστούς, αποκαλύπτοντας το όνομά του και τις λεπτομέρειες του μαρτυρίου του. Το μοναστήρι του στην Νέα Μάκρη (Ιερά Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου) αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Ελλάδας, εκεί φυλάσσεται το ιερό του λείψανο και διασώζεται η μουριά του μαρτυρίου του. 

Ιερομάρτυς Πλάτων επίσκοπος Αχρίδος

Ένας από τους πρώτους ιεράρχες που μαρτύρησαν κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γιουγκοσλαβία. Γεννήθηκε στο Βελιγράδι, σπούδασε στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας και υπηρέτησε ως στρατιωτικός ιερέας κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1936 χειροτονήθηκε επίσκοπος Αχρίδος και Μπίτολα, όπου εργάστηκε με ζήλο για την πνευματική αναγέννηση της περιοχής, ενώ το 1939 μετατέθηκε στην επισκοπή της Μπάνια Λούκα (σημερινή Βοσνία-Ερζεγοβίνη). Μετά την κατάληψη της Γιουγκοσλαβίας από τις δυνάμεις του Άξονα το 1941, η περιοχή περιήλθε στον έλεγχο του καθεστώτος των Ουστάσι (Ustaše), μιας ακροδεξιάς, εθνικιστικής και φασιστικής οργάνωση της Κροατίας, που έδρασε κυρίως κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ιδρύθηκε το 1929 από τον Άντε Πάβελιτς (Ante Pavelić), με την ιδεολογία της να συνδυάζει τον ακραίο εθνικισμό, τον θρησκευτικό φανατισμό (Ρωμαιοκαθολικισμό) και το μίσος κατά των Σέρβων, των Εβραίων και των Ρομά.

Μετά την εισβολή των δυνάμεων του Άξονα στη Γιουγκοσλαβία το 1941, οι Ουστάσι εγκαταστάθηκαν στην εξουσία ως δορυφόροι της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας, εφαρμόζοντας μια συστηματική πολιτική εξόντωσης. Το δόγμα τους για τους Σέρβους ήταν: «να σκοτωθεί το ένα τρίτο, να απελαθεί το ένα τρίτο και να προσηλυτιστεί βίαια στον Καθολικισμό το υπόλοιπο ένα τρίτο». Ίδρυσαν το διαβόητο στρατόπεδο συγκέντρωσης Γιασένοβατς (Logor Jasenovac, συχνά αποκαλούμενο «το Άουσβιτς των Βαλκανίων»), όπου δολοφονήθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι με μεθόδους που προκάλεσαν φρίκη ακόμη και σε Γερμανούς αξιωματικούς των SS.

Η οργάνωση αυτή διέταξε τον Πλάτωνα να εγκαταλείψει την έδρα του επειδή ήταν Σέρβος, εκείνος όμως απάντησε με θάρρος ότι, ως κανονικός επίσκοπος, οφείλει να μείνει με το ποίμνιό του μέχρι θανάτου. Έτσι, τη νύχτα της 5ης Μαΐου 1941, οι Ουστάσι τον συνέλαβαν μαζί με τον ιερέα Πέτρο Ρατζένοβιτς, τους οδήγησαν έξω από την πόλη, τους βασάνισαν φρικτά (τους έβγαλαν τα μάτια και τους έκοψαν τη γλώσσα) και τελικά τους δολοφόνησαν, ρίχνοντας τα σώματά τους στον ποταμό Βέρμπας (Vrbas). Το σώμα του βρέθηκε λίγες ημέρες αργότερα και ενταφιάστηκε κρυφά. Η επίσημη αγιοκατάταξή του από τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία έγινε το 1998.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Ειρηναίου, Περεγρίνου και Ειρήνης των εκ Θεσσαλονίκης, μαρτύρων Γαϊανού, Γαΐου και Νεοφύτου, Ιλαρίου επισκόπου Αρελάτης, Γεροντίου επισκόπου Μιλάνου, Ευθυμίου επισκόπου Μαδύτου του μυροβλύτου, οσίων Βαρλαάμ και Γεδεών των εκ Ρωσίας, οσίου Μιχαίου του εκ Ρωσίας, νεομάρτυρος Εφραίμ του προφητικού, οσίου Αδριανού του εκ Ρωσίας.