Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 22 Αυγούστου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 22 Αυγούστου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αγαθόνικος
• Θεοπρεπία, Θεοπρέπιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μάρτυς Αγαθόνικος και οι συν αυτώ Ζωτικός, Ζήνων, Θεοπρέπιος, Ακίνδυνος και Σεβηριανός, Μάρτυς Ανθούσα η εν Σελεύκεια, οι οικείοι αυτής Χαρίσιμος και Νεόφυτος, και ο βαπτίσας αυτούς Αθανάσιος Επίσκοπος Ταρσού και βασίλισσα Αριάδνη

Μάρτυς Αγαθόνικος και οι συν αυτώ Ζωτικός, Ζήνων, Θεοπρέπιος, Ακίνδυνος και Σεβηριανός

Μαρτύρησαν κατά τη διάρκεια των σκληρών διωγμών του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (285 – 311). Ο Αγαθόνικος καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια, ζούσε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας και διακρινόταν για τη βαθιά του μόρφωση και τον ιεραποστολικό του ζήλο, καταφέρνοντας μάλιστα να μεταστρέψει στον Χριστιανισμό πολλούς ειδωλολάτρες της πόλης, μεταξύ των οποίων και τον τοπικό έπαρχο. Οταν τα έμαθε όλα αυτά, ο Μαξιμιανός έστειλε τον κόμη Ευτόλμιο, έναν σκληρό δικαστή, με εντολή να εξοντώσει τους χριστιανούς. Εκείνος σταμάτησε αρχικά σε μια τοποθεσία που λεγόταν Κάρπη, όπου συνέλαβε τον Ζωτικό μαζί με τους μαθητές του και τους καταδίκασε σε θάνατο, αλλά φτάνοντας στη Νικομήδεια, πληροφορήθηκε και για τη δράση του Αγαθονίκου και τη μεταστροφή του επάρχου, κι έτσι τους συνέλαβε μαζί με τους Ζήνωνα, Θεοπρέπιο, Ακίνδυνο και Σεβηριανό. Αφού τους βασάνισε άγρια, αποφάσισε να τους μεταφέρει δέσμιους στη Θράκη, όπου βρισκόταν ο αυτοκράτορας Μαξιμιανός, για την τελική καταδίκη. Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας, οι μάρτυρες Ζήνων, Θεοπρέπιος και Ακίνδυνος, επειδή εξαντλήθηκαν από τις πληγές και τα βαριά δεσμά και δεν μπορούσαν πλέον να συμβαδίσουν με τη στρατιωτική συνοδεία, θανατώθηκαν καθ’ οδόν στην τοποθεσία Ποταμός, ο δε Σεβηριανός συνέχισε την πορεία, αλλά θανατώθηκε λίγο αργότερα με ξίφος στην περιοχή της Χαλκηδόνας. Ο Αγαθόνικος μαζί με τον έπαρχο άντεξαν την εξαντλητική πεζοπορία και έφτασαν μέχρι τη Σηλυβρία της Θράκης, όπου οδηγήθηκαν μπροστά στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό, που εξέδωσε την καταδικαστική απόφαση και αποκεφαλίστηκαν.

Μάρτυς Ανθούσα η εν Σελεύκεια, οι οικείοι αυτής Χαρίσιμος και Νεόφυτος, και ο βαπτίσας αυτούς Αθανάσιος Επίσκοπος Ταρσού

Η Ανθούσα, με καταγωγή από τη Σελεύκεια, ήταν θυγατέρα πλούσιων ειδωλολατρών, ακούγοντας, όμως, το μήνυμα του Χριστιανισμού, πίστεψε με όλη της την καρδιά και, επιθυμώντας να συναντήσει τον Επίσκοπο Αθανάσιο, που δίδασκε κρυφά στην Ταρσό της Κιλικίας, επινόησε ένα τέχνασμα. Επεισε τη μητέρα της να της επιτρέψει να ταξιδέψει μέχρι εκεί, με την πρόφαση ότι ήθελε να επισκεφθεί την παλιά της τροφό. Συνοδευόμενη από δύο πιστούς υπηρέτες της, τον Χαρίσιμο και τον Νεόφυτο, η Ανθούσα εντόπισε τον Αθανάσιο, βαπτίστηκε με τους δύο υπηρέτες της και έλαβε τη μοναχική κουρά, επιλέγοντας να μην επιστρέψει ποτέ στους ειδωλολάτρες γονείς της για να αποφύγει τον εξαναγκασμό σε γάμο. Η οσία αποσύρθηκε βαθιά στην έρημο σε σπήλαιο, όπου για 23 χρόνια έζησε σε συνθήκες απόλυτης απομόνωσης, αυστηρής νηστείας και αδιάλειπτης προσευχής. 

Ο Αθανάσιος συνελήφθη στην περίοδο των διωγμών του Βαλεριανού (259) και ύστερα από βασανιστήρια αποκεφαλίστηκε. Την ίδια κατάληξη είχαν και οι δύο συνοδοί της Ανθούσας, μετά την καταδικαστική απόφαση του επάρχου Απελλιανού. 

Βασίλισσα Αριάδνη

Γνωστή ως Αιλία Αριάδνη, υπήρξε ισχυρή και επιδραστική γυναίκα της πρώιμης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαδοχή του θρόνου κατά τα τέλη του 5ου και τις αρχές του 6ου αι., διότι οι δικοί της γάμοι εξασφάλισαν τη νομιμότητα και τη συνέχεια της δυναστείας του Λέοντος. Ηταν η πρωτότοκη κόρη του αυτοκράτορα Λέοντος Α΄ του Θρακός και της Αιλίας Βηρίνας και, για να εξισορροπήσει ο πατέρας της τη δύναμη των Γερμανών μισθοφόρων, παντρεύτηκε τον Ισαυρο αξιωματικό Ταρασικοδίσσα, ο οποίος άλλαξε το όνομά του στο ελληνικό Ζήνων. Από τον γάμο αυτό γεννήθηκε ο Λέων Β΄, ο οποίος ανακηρύχθηκε καίσαρας και διάδοχος του θρόνου μετά τον θάνατο του Λέοντος Α΄ το 474, με συμβασιλέα τον Ζήνωνα. Καθώς όμως πέθανε λίγους μήνες έπειτα από ασθένεια, αφήνοντας τον Ζήνωνα μόνο του στον θρόνο, και μετά τον θάνατο και του Ζήνωνα το 491 που δεν άφησε διάδοχο, ο στρατός και ο λαός της Κωνσταντινούπολης ζήτησαν από την Αριάδνη, που κατείχε τον τίτλο της Αυγούστας, να επιλέξει τον επόμενο αυτοκράτορα που θα έπρεπε να είναι «Ρωμαίος και ορθόδοξος». Εκείνη τότε επέλεξε τον Αναστάσιο Α΄ τον Δίκορο, έναν 60χρονο αυλικό, ανώτερο οικονομικό υπάλληλο, τον οποίο παντρεύτηκε σαράντα ημέρες μετά τον θάνατο του Ζήνωνα, νομιμοποιώντας έτσι την άνοδό του στην εξουσία. Απεβίωσε στην Κωνσταντινούπολη στα τέλη του 515 και τάφηκε στον Ναό των Αγίων Αποστόλων. Με τον θάνατό της έκλεισε οριστικά ο κύκλος της δυναστείας του Λέοντος, ενώ η μορφή της έχει διασωθεί σε ανάγλυφα από ελεφαντόδοντο (υπατικά δίπτυχα), όπως αυτό στο Μουσείο Μπαρτζέλλο της Φλωρεντίας, όπου απεικονίζεται με πλήρη αυτοκρατορική ενδυμασία. 

Η θρησκευτική πολιτική της καθορίστηκε από τις έντονες θεολογικές διαμάχες γύρω από τον Μονοφυσιτισμό. Η ίδια βρέθηκε στο επίκεντρο της προσπάθειας να διατηρηθεί η πολιτική ενότητα της αυτοκρατορίας, ισορροπώντας ανάμεσα στην Ορθοδοξία και τις αιρετικές τάσεις των δύο συζύγων της. Κατά τη διάρκεια του πρώτου της γάμου, το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η διάσπαση του λαού μεταξύ των οπαδών της Δ΄ Οικουμενικής Συνόδου της Χαλκηδόνας (Ορθόδοξοι) και των μονοφυσιτών, κυρίως σε Αίγυπτο και Συρία. Ο Ζήνων, με την καθοδήγηση του Πατριάρχη Ακακίου, εξέδωσε το «Ενωτικόν», ένα διάταγμα που προσπαθούσε να συμβιβάσει τις δύο πλευρές, παραμερίζοντας όμως τις αποφάσεις της Χαλκηδόνας, με την Αριάδνη, αν και είχε ορθόδοξα φρονήματα, να υποστηρίζει την πολιτική του συζύγου της για λόγους κρατικής σταθερότητας. Ομως, αυτός ο θεολογικός συμβιβασμός οδήγησε στο πρώτο μεγάλο σχίσμα, το λεγόμενο Ακακιακό, μεταξύ της Εκκλησίας της Ρώμης και του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης, το οποίο διήρκεσε 35 χρόνια. Οταν επέλεξε για δεύτερο σύζυγό της τον Αναστάσιο, που ήταν γνωστός για τις μονοφυσιτικές του αποκλίσεις, ο Ορθόδοξος Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Ευφήμιος αρνήθηκε αρχικά να τον στεφανώσει, φοβούμενος ότι θα διώξει τους ορθοδόξους. Τότε μεσολάβησε η Αριάδνη και ανάγκασε τον Αναστάσιο να υπογράψει έγγραφη ομολογία πίστης ενώπιον του Πατριάρχη, με την οποία δεσμευόταν ότι δεν θα καινοτομήσει στα δόγματα και θα σεβαστεί τις αποφάσεις της Χαλκηδόνας.

Παρά την αρχική του υπόσχεση, ο Αναστάσιος άρχισε σταδιακά να ευνοεί ανοιχτά τους μονοφυσίτες, προκαλώντας έτσι την οργή του ορθόδοξου πληθυσμού της Κωνσταντινούπολης. Η κρίση κορυφώθηκε όταν επέβαλε την προσθήκη της μονοφυσιτικής φράσης «ο σταυρωθείς δι’ ημάς» στον Τρισάγιο Υμνο, που οδήγησε σε βίαιες εξεγέρσεις στους δρόμους της Πόλης το 512, με την Αριάδνη να βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς ως πιστή χριστιανή διατηρούσε στενές σχέσεις με ορθόδοξους μοναχούς και ιεράρχες, ενεργώντας συχνά ως μεσολαβητής για να αμβλύνει τους διωγμούς που εξαπέλυε ο σύζυγός της εναντίον των ορθοδόξων επισκόπων. Η Ορθόδοξη Εκκλησία την κατέταξε στο Αγιολόγιο ως Αγία Αριάδνη η Βασίλισσα ακριβώς επειδή, παρά το γεγονός ότι έζησε δίπλα σε δύο αυτοκράτορες που ακολούθησαν και θέλησαν να επιβάλουν αιρετικές διδασκαλίες, η ίδια κράτησε την προσωπική της πίστη ανόθευτη και προσπάθησε να προστατεύσει την Εκκλησία.

Τιμάται επίσης η μνήμη: Ειρηναίου Ωρ και Ορόψεως.