Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 17 Σεπτεμβρίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αγαθοκλής
• Αγάπη
• Ελπίδα
• Ολιβία
• Παντολέων
• Πίστη
• Σοφία, Σοφιανός

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μάρτυρες Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη και η μητέρα τους Σοφία και Λαμβέρτος επίσκοπος Μαιστρίχτης (Saint Lambert of Maastricht)

Μάρτυρες Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη και η μητέρα τους Σοφία

Εζησαν στη Ρώμη κατά τον 2ο αι., επί αυτοκρατορίας του Αδριανού (117-138). Η ιστορία τους αποτελεί ένα από τα πιο συγκινητικά και συγκλονιστικά μαρτύρια της πρωτοχριστιανικής περιόδου, καθώς αναδεικνύει το θάρρος τριών ανήλικων κοριτσιών και την πνευματική δύναμη της μητέρας τους. Η Σοφία ήταν μια ευσεβής χριστιανή γυναίκα από την Ιταλία, η οποία έμεινε χήρα νωρίς. Είχε ονομάσει δε τις τρεις κόρες της με τα ονόματα των τριών βασικών χριστιανικών αρετών και τις μεγάλωνε με τις αρχές του Ευαγγελίου, μαθαίνοντάς τες να αγαπούν τον Θεό και να μη δένονται με τα επίγεια αγαθά. Οταν συνελήφθησαν για την πίστη τους, ο αυτοκράτορας εντυπωσιάστηκε από την ευγένεια και τη γαλήνη τους και προσπάθησε αρχικά με κολακείες, υποσχέσεις και δώρα να τις πείσει να απαρνηθούν τον Χριστό και να θυσιάσουν στη θεά Αρτεμη. Τα κορίτσια, ωστόσο, απάντησαν με απόλυτη σταθερότητα ότι ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Χριστός και ότι δεν φοβούνται τον θάνατο. Βλέποντας ο Αδριανός την άρνησή τους, διέταξε να βασανιστούν σκληρά μπροστά στα μάτια της ίδιας τους της μητέρας, ελπίζοντας ότι η Σοφία θα λυγίσει και θα τις πιέσει να αλλάξουν γνώμη. Αντίθετα, όμως, η Σοφία ενθάρρυνε τις κόρες της να υπομείνουν τα βασανιστήρια, υπενθυμίζοντάς τους την αιώνια δόξα που τις περίμενε στον Παράδεισο. Η Πίστη βασανίστηκε με ραβδισμούς, της έκοψαν τους μαστούς, την τοποθέτησαν πάνω σε πυρακτωμένη σχάρα και τελικά την αποκεφάλισαν. Η Ελπίδα ρίχτηκε αρχικά μέσα σε καζάνι με βραστό λάδι και πίσσα και μετά αποκεφαλίστηκε. Η Αγάπη δέθηκε σε τροχό βασανιστηρίων, ρίχτηκε σε φλεγόμενο καμίνι και, έχοντας υποστεί τα ίδια δεινά, μαρτύρησε με τον ίδιο τρόπο με τις αδελφές της.

Ο Αδριανός επέλεξε να μη θανατώσει τη Σοφία, αντίθετα, της παρέδωσε τα άψυχα σώματα των τριών παιδιών της, καταδικάζοντάς τη να ζήσει με τον απόλυτο ψυχικό πόνο. Εκείνη, τότε, πήρε τα σώματα των θυγατέρων της, τα μετέφερε έξω από την πόλη και τα έθαψε με τιμές. Παρέμεινε πάνω στον τάφο τους για τρεις ημέρες, προσευχόμενη και κλαίγοντας από συγκίνηση για το μαρτύριό τους. Την τρίτη ημέρα, όμως, παρέδωσε ειρηνικά το πνεύμα της στον Θεό πάνω στον τάφο των παιδιών της το 137. Αν και δεν μαρτύρησε σωματικά, η Εκκλησία την κατέταξε στους μάρτυρες λόγω του ανείπωτου ψυχικού μαρτυρίου που υπέμεινε. Η Πίστη ήταν 12 ετών, η Ελπίδα 10 και η Αγάπη 9.

Λαμβέρτος επίσκοπος Μαιστρίχτης (Saint Lambert of Maastricht)

Σεβαστός άγιος της πρώιμης μεσαιωνικής Ευρώπης, έμεινε στην ιστορία για την ατρόμητη υπεράσπιση του χριστιανικού ήθους απέναντι στην κοσμική εξουσία και για το μαρτυρικό του τέλος. Γεννήθηκε στη Μαιστρίχτη (Μάαστριχτ σημερινής Ολλανδίας) από επιφανή και ευγενή οικογένεια Φράγκων και την ανατροφή και μόρφωσή του ανέλαβε ο θείος του Θεόδαρδος, τότε επίσκοπος της Μαιστρίχτης. Το 671, μετά τη δολοφονία του, ο Λαμβέρτος εξελέγη διάδοχός του στον επισκοπικό θρόνο παρά το νεαρό της ηλικίας του, κερδίζοντας αμέσως την αγάπη του ποιμνίου του λόγω της ελεημοσύνης και της βαθιάς του ευσέβειας.

Καθώς ήταν στενός φίλος και προστατευόμενος του Μεροβίγγειου βασιλιά Χιλδερίχου Β΄, όταν εκείνος δολοφονήθηκε το 675 κατά τη διάρκεια ταραχών, ο πανίσχυρος μαγιορδόμος (από το λατινικό maior domus. Σημαίνει κυριολεκτικά ο «ανώτερος του οίκου» ή ο κύριος του παλατιού, και ήταν το ανώτατο πολιτικό αξίωμα την εποχή των Φράγκων) Εβρουίν καθαίρεσε και εξόρισε τον άγιο. Ο Λαμβέρτος κατέφυγε τότε στο Μοναστήρι του Στάβελοτ στο Βέλγιο, όπου έζησε ως απλός μοναχός για 7 χρόνια. Το 681, μετά τον θάνατο του Εβρουίν, ο νέος ισχυρός άνδρας των Φράγκων Πιπίνος του Χέρσταλ (Pepin of Herstal), αποκατέστησε τον Λαμβέρτο στην επισκοπική του έδρα, κι έτσι ο άγιος επέστρεψε με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο, ιδρύοντας μοναστήρια και κηρύττοντας το Ευαγγέλιο στους ειδωλολατρικούς πληθυσμούς στα δέλτα των ποταμών Μάας και Ρήνου, σε συνεργασία με τον Αγ. Βιλιβρόρδο (Willibrord). 

Η πτώση του αγίου προήλθε από την άρνησή του να συμβιβαστεί με την ηθική χαλάρωση της αυλής. Ο Πιπίνος είχε συνάψει παράνομη σχέση με μια γυναίκα ονόματι Αλπάιντα, ο δε Λαμβέρτος τον επέπληξε δημόσια για τη μοιχεία, υπερασπιζόμενος την ιερότητα του γάμου. Αυτό προκάλεσε το μίσος της οικογένειας της Αλπάιντα, με αποτέλεσμα, στις 17 Σεπτεμβρίου του 705, ο κόμης Δόδων να εισβάλει με στρατιώτες στο ιδιωτικό παρεκκλήσι του Αγίου στη Λιέγη όπου βρισκόταν και να τον δολοφονησουν με ακόντιο την ώρα που προσευχόταν. Μετά τον θάνατό του, ο διάδοχός του, Αγ. Ουβέρτος, μετέφερε τα λείψανά του από τη Μαιστρίχτη στη Λιέγη, η οποία λόγω του προσκυνήματος εξελίχθηκε από μικρό χωριό σε σπουδαία μεσαιωνική πόλη, η οποία μέχρι σήμερα τον τιμά ως προστάτη και πολιούχο της.

Το έθιμο των «Πυραμίδων του Λαμβέρτου» (Lambertus-Pyramide –  Lambertusfest) είναι μια παραδοσιακή γιορτή του φθινοπώρου που τελείται για πάνω από 250 χρόνια στη Γερμανία, με επίκεντρο την ιστορική πόλη Μύνστερ (Münster) και την ευρύτερη περιοχή. Η γιορτή πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις 17 Σεπτεμβρίου, αλλά, αν και φέρει το όνομα του αγίου, το έθιμο έχει περισσότερο λαογραφικό χαρακτήρα, σηματοδοτώντας το τέλος του καλοκαιριού και τον ερχομό των πιο σκοτεινών ημερών του φθινοπώρου.

Στις γειτονιές, στα σχολεία και στις πλατείες της πόλης, με επίκεντρο την πλατεία μπροστά από τον Ναό του Αγίου Λαμβέρτου, στήνεται μια ξύλινη τριγωνική πυραμίδα, που στολίζεται με πράσινα κλαδιά δέντρων, φύλλα και λουλούδια. Μόλις αρχίσει να σουρουπώνει, εκατοντάδες παιδιά μαζεύονται κρατώντας πολύχρωμα, χειροποίητα φαναράκια και τα κρεμάνε πάνω στα κλαδιά της πυραμίδας, φωτίζοντάς την εντυπωσιακά, ή τα κρατούν στα χέρια τους. Τότε, μικροί και μεγάλοι σχηματίζουν έναν μεγάλο κύκλο γύρω από τη φωτισμένη πυραμίδα και πιάνονται από τα χέρια, χορεύοντας και τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια, γνωστά ως Lambertus Lieder. 

Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Αγαθοκλείας, μάρτυρος Λουκίας της χήρας και Γεμινιανού, μάρτυρος Θεοδότης εν Νικαία, ιερομαρτύρων Πηλέως και Νείλου των επισκόπων, μαρτύρων Ηλία πρεσβυτέρου και Πατερμούθιου, εκατό μαρτύρων εξ Αιγύπτου, πεντήκοντα μαρτύρων εκ Παλαιστίνης, ιερομαρτύρων Ηρακλειδίου και Μύρωνος επισκόπων Ταμασσού Κύπρου, οσίου Αναστασίου εν Περιστερώνα Κύπρου και Ιωακείμ του Πάνυ πατριάρχου Αλεξανδρείας.