Η Μεγάλη Γιορτή του Γαστρονόμου ήταν ένα «πανηγύρι» γεύσης, γνώσης και ανακάλυψης. Μέσα σε δύο μέρες καταφέραμε να χωρέσουμε αναρίθμητα πιάτα, μαθήματα μαγειρικής, ομιλίες, γευσιγνωσίες, εργαστήρια με σπουδαίους μάστορες και όχι μόνο. Φάγαμε και ξαναφάγαμε, μάθαμε, συγκινηθήκαμε αλλά και του δώσαμε να καταλάβει στον χορό. Ιδού 10 στιγμές που θα θυμόμαστε για καιρό από το φεστιβάλ:
1. Οταν δοκιμάσαμε σπάνια τυριά του Αιγαίου
Τα θρανία γέμισαν με επίδοξους γευσιγνώστες που με την καθοδήγηση των ειδικών δοκίμασαν τα αιγαιοπελαγίτικα τυριά που επιλέξαμε με κριτήριο τόσο τη σπανιότητα όσο και την εξαιρετική τους ποιότητα. Μάλιστα, ανάμεσά τους υπήρχαν και ορισμένα που έχουν διακριθεί στα Βραβεία Ποιότητας του Γαστρονόμου. Η δυσεύρετη ικαριώτικη καθούρα, η πιθαρίσια γραβιέρα –ένα τυρί που ωριμάζει για μήνες μέσα σε πιθάρια θαμμένα στη γη–, το καρίκι της Τήνου που ωριμάζει μέσα σε κούφια, ξερή κολοκύθα και η σιτάκα από την ακριτική Κάσο με τη συμπυκνωμένη νοστιμιά της ήταν μερικά από αυτά.
2. Οταν χορέψαμε μαλεβιζιώτη με τον Βασίλη Σκουλά στη λύρα
Η πρώτη μέρα του φεστιβάλ έκλεισε με ένα κανονικό πανηγύρι, με μουσική και μπόλικο χορό. Ο Βασίλης Σκουλάς κάθισε στη σκηνή με τη λύρα του και, αφού πρώτα μας συγκίνησε ερμηνεύοντας τον Ερωτόκριτο, μας ξεσήκωσε σε ένα μεγάλο γλέντι με πεντοζάλι, χανιώτικο και μαλεβιζιώτη σχηματίζοντας μια χαρούμενη σπείρα.
3. Οταν σερβιρίστηκε το στιφάδο των Σπαταναίων
Ολη μέρα παρακολουθούσαμε τα τεράστια καζάνια να αχνίζουν σιγοβράζοντας ξέχειλα με κρεμμύδια. Ο αρχιμάγειρας Νίκος Κανάκης, μαζί με την ομάδα του Λαογραφικού Πανηγυρικού Συλλόγου Σπάτων, ανέλαβε να φέρει στη Μεγάλη Γιορτή το στιφάδο που παραδοσιακά φτιάχνουν για το περίφημο κουρμπάνι των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Μετά το πολύωρο μαγείρεμα που μας έσπασε τη μύτη σερβιρίστηκε το ρωμαλαίας νοστιμιάς μοσχαράκι με τη μπαχαράτη σάλτσα του και τα γλυκοφάγωτα κρεμμύδια.
4. Οταν οι μικροί Γαστρονόμοι έγιναν μελισοκόμοι, κηπουροί και ζαχαροπλάστες
Κατσικάντερα, χοντροκατσαρή, τσεκουρίτσα. Τα ονόματα αλλά και η όψη λαχανικών, φρούτων και οσπρίων από παραδοσιακές ελληνικές ποικιλίες ενθουσίασαν τα παιδιά κατά τη διάρκεια της δράσης «Είμαι ένα μικρό σποράκι, θέλω χώμα και νεράκι». Δοκιμάζοντας πεπόνι αργείτικο ζήτησαν και δεύτερη μερίδα. ενώ ταυτόχρονα μάθαιναν να φυτεύουν σπόρους. Στους «Μικρούς μελισσοκόμους εν δράσει», η κυψέλη γεμάτη ζωντανές μέλισσες, απέσπασε αμέσως την προσοχή των μικρών που τρύγισαν το δικό τους μέλι και έμαθαν για τη ζωή των μελισσών, ενώ φορώντας ψηλά καπέλα σεφ έφτιαξαν αμυγδαλωτά και έπλασαν κουλουράκια πορτοκαλιού.
5. Οταν χορτάσαμε με τσιγαριδόπιτα, κολοκυθοπαστίτσα και σουγάνια
Είκοσι εκλεκτά εστιατόρια από όλη την Ελλάδα –από το Ρέθυμνο μέχρι τα Γιάννενα και από τη Σύρο μέχρι τον Εβρο– έφεραν τις σπεσιαλιτέ τους στην Αυλή του Γαστρονόμου. Τα χιλιόμετρα που τα χωρίζουν έγιναν ελάχιστα βήματα και το μενού είχε τοπικές λιχουδιές που θέλαμε και να τις μάθουμε και να τις φάμε: από ζακυνθινή τσιγαριδόπιτα (χορτόπιτα τηγανητή) και σοφιγαδούρα μέχρι ναξιώτικη κολοκυθοπαστίτσα (τηγανόπιτα με κολοκύθα και κρεμμύδια), σουγάνια από τη Λέσβο (κρεμμυδοντολμάδες) και φάβα από μαναρόλια (αρχαίο όσπριο της Κρήτης).
6. Οταν ακούσαμε το «κρατς» της γουρουνοπούλας
Τραγανή πετσούλα και ζουμερό ψαχνό – κανείς δεν αντιστάθηκε στη μεγάλη σπεσιαλιτέ της Μεσσηνίας. Η γουρουνοπούλα, την οποία επιμελήθηκε ο Σπύρος Φέστας, με τη γνώση και την εμπειρία που κληρονόμησε από την οικογένειά του, έγινε ανάρπαστη.
7. Οταν γνωρίσαμε τον τελευταίο καλαθοπλέκτη των Κυκλάδων
Η παρουσία του 84χρονου Βαγγέλη Μενδρινού σφράγισε τη Μεγάλη Γιορτή. Ο πολυπράγμων «φρουρός των Κυκλάδων», αρχιμάγειρας στο μεγαλύτερο πανηγύρι της Αμοργού και τελευταίος διασώστης της καλαθοπλεκτικής παράδοσης του νησιού, μαγείρεψε το περίφημο πατατάτο του και ανέβηκε στη σκηνή, στο πλαίσιο του κύκλου «Μάστορες» παραδίδοντας μαθήματα καλαθοπλεκτικής. Ισως η πιο συγκινητική στιγμή του φεστιβάλ ήταν όταν στο πλευρό του βρέθηκε ο 12χρονος Νικόλας από τη Μύκονο, ένα παιδί που τα τελευταία χρόνια μυείται στην τέχνη και που ο ίδιος ο κύριος Μενδρινός αποκαλεί αντικαταστάτη και διάδοχό του.
8. Οταν ο Αναστάσιος Κώτσιρας αφιέρωσε τον βραβείο του στους ανώνυμους Ελληνες αγρότες
Από τις πιο ξεχωριστές στιγμές του διημέρου ήταν η απονομή του Τιμητικού Βραβείου στον Αναστάσιο Κώτσιρα, κατά τη 19η τελετή απονομής των Βραβείων Ποιότητας του Γαστρονόμου. Ο καθηγητής Λαχανοκομίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη διάσωση των ελληνικών παραδοσιακών ποικιλιών. Παραλαμβάνοντας το βραβείο, ο ίδιος μνημόνευσε «την ανώνυμη αγρότισσα και τον ανώνυμο Ελληνα αγρότη». «Αυτοί κράτησαν ζωντανές τις παλιές ποικιλίες όλα αυτά τα χρόνια, κρατώντας ζωντανό τον ελληνικό πολιτισμό. Σε αυτούς οφείλω ένα μεγάλο “ευχαριστώ” και για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν για να συνεχίσω με μεράκι και με υπευθυνότητα τον κύκλο αυτό της ζωής», είπε ο ίδιος.
9. Οταν στρώθηκε το τραπέζι των σεφ
Οι 24 σεφ που πήραν θέση στη μεγαλύτερη αίθουσα της Πειραιώς 260, την Κυριακή το βράδυ, αμέσως μετά την απονομή των 19ων Βραβείων Ποιότητας του Γαστρονόμου, μας έκαναν να μην ξέρουμε τι να πρωτοδιαλέξουμε. Ενδεικτικά μόνο μερικές μόνο από τις νοστιμιές που δεν θα ξεχάσουμε: τα ρεβύθια με κόκκαλα και μεδούλι που έφτιαξε ο Περικλής Κοσκινάς, τα gyoza dumplings με κατσικάκι και κανθαρέλες του Χρόνη Δαμαλά και η κρεμ καραμελέ του Στέλιου Παρλιάρου.
10. Οταν ο Γαστρονόμος έσβησε 20 κεράκια
Είκοσι κεράκια και μια πολυώροφη τούρτα που απαιτούσε σκάλα για να τα φτάσουμε ήταν η έκπληξη για τα 20ά γενέθλια του Γαστρονόμου. Ο διευθυντής της «Καθημερινής», Αλέξης Παπαχελάς, και ο διευθυντής Γαστρονομικών εκδόσεων της «Καθημερινής», Αγγελος Ρέντουλας, έσβησαν μαζί με όλη την ομάδα τα εορταστικά κεράκια, στη λήξη της απονομής των Βραβείων Ποιότητας.
Ευχαριστούμε θερμά τους χορηγούς της Μεγάλης Γιορτής:
