
Ενα κουταλάκι από ένα ακριβό εστιατόριο, ένα ποτήρι κρασιού, ένα ιδιαίτερο τασάκι. Αντικείμενα μικρής αξίας που καταλήγουν στις τσάντες των πελατών, συχνά χωρίς δεύτερη σκέψη. Για ορισμένους είναι αναμνηστικά μιας όμορφης βραδιάς. Για τους ιδιοκτήτες των εστιατορίων, όμως, αποτελούν μια καθημερινή απώλεια με κόστος που μόνο αμελητέο δεν είναι.
Στο Lucky Cat του Γκόρντον Ράμσεϊ στο Λονδίνο, τα μικρά χρυσά γατάκια που χρησιμοποιούνται ως στηρίγματα για τα chopsticks έγιναν τόσο δημοφιλή ώστε άρχισαν να εξαφανίζονται μαζικά. Μέσα σε μία εβδομάδα, λίγο μετά το άνοιγμα του δεύτερου καταστήματος τον Φεβρουάριο του 2025, οι πελάτες είχαν πάρει 477 τέτοια αντικείμενα. Με κόστος 4,50 στερλίνες το καθένα, η ζημία πλησίασε τις 2.150 στερλίνες. Το περιστατικό περιγράφει το Bloomberg, επιχειρώντας να εξηγήσει γιατί άνθρωποι που δεν θα σκέφτονταν να κλέψουν από ένα κατάστημα θεωρούν σχεδόν φυσιολογικό να πάρουν κάτι από ένα εστιατόριο.
Η εξήγηση δεν βρίσκεται απαραιτήτως στην αξία των αντικειμένων. Σύμφωνα με την ψυχίατρο Aλι Γιανγκ, πολλοί πελάτες αντιμετωπίζουν αυτού του είδους την κλοπή ως πράξη χωρίς πραγματικό θύμα. Δεν βλέπουν τον ιδιοκτήτη που υφίσταται τη ζημία και θεωρούν ότι ένα εστιατόριο μπορεί εύκολα να αντικαταστήσει ένα ποτήρι ή ένα κουταλάκι. Υπάρχει και η αίσθηση πως ο υψηλός λογαριασμός δίνει στον πελάτη κάποιο άτυπο δικαίωμα να πάρει κάτι μαζί του. Η ψυχοθεραπεύτρια Tάρα Ροουζγκάρντεν περιγράφει αυτή τη νοοτροπία ως μια μορφή ανταλλάγματος: αφού κάποιος πληρώνει αρκετά για την εμπειρία, αισθάνεται ότι δικαιούται ένα μικρό ενθύμιο.
Το αλκοόλ, η παρέα και η συγκίνηση της παραβίασης ενός κανόνα συμπληρώνουν την εικόνα. Η ψυχολόγος Τζέιν Χάλσαλ εξηγεί ότι τα εστιατόρια δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι συνηθισμένοι κανόνες συμπεριφοράς φαίνεται να χαλαρώνουν. Διαχωρίζει, πάντως, την περιστασιακή κλοπή από την επίμονη, ανεξέλεγκτη παρόρμηση, η οποία σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να συνδέεται με διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων, όπως η κλεπτομανία.
Οι περιπτώσεις που καταγράφει το Bloomberg ξεπερνούν κατά πολύ τα συνηθισμένα αναμνηστικά. Στο Quality Bistro της Νέας Υόρκης, πελάτες έχουν φτάσει στο σημείο να ξεβιδώσουν φωτιστικά από τους τοίχους της τουαλέτας. Από το L’Amico στο Μανχάταν εξαφανίστηκε ένα παλιό μαγιό μέσα σε ειδική κορνίζα.
Στο λονδρέζικο Cloth, μέσα στις πρώτες εβδομάδες λειτουργίας, χάθηκαν περίπου 20 θήκες λογαριασμών, κατασκευασμένες από παλιές ταμπακιέρες. Η καθεμία κόστιζε περίπου 25 στερλίνες.
Η Κλερ Πτακ, ιδιοκτήτρια του Violet Cakes στο Λονδίνο, θυμάται ότι από το κατάστημά της εξαφανίστηκε ακόμη και ένας μεγάλος, βαρύς, παλιός καθρέφτης από την τουαλέτα. Ο επιχειρηματίας Λοράν Tουροντέλ υπολογίζει ότι οι κλοπές στα εστιατόριά του αντιστοιχούν σε περίπου 300 έως 500 δολάρια τον μήνα, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην αξία των αντικειμένων. Η αντικατάστασή τους απαιτεί χρόνο, νέες παραγγελίες και πρόσθετη διαχείριση.
