Τρόφιμα, εστίαση και καταλύματα, μεταφορές και στέγαση αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 64% του ελληνικού καταναλωτικού καλαθιού με βάση το οποίο υπολογίζεται ο εναρμονισμένος πληθωρισμός το 2026.
Σύμφωνα με τις ετήσιες σταθμίσεις της Eurostat, το μεγαλύτερο βάρος στο ελληνικό καλάθι έχουν τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά, με μερίδιο 18,9%. Ακολουθούν τα εστιατόρια και τα καταλύματα με 17,7%, οι μεταφορές με 15,9% και η στέγαση, το νερό, το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο και τα υπόλοιπα καύσιμα με 11,3%.
Αθροιστικά, οι τέσσερις κατηγορίες συγκεντρώνουν το 63,9% της συνολικής στάθμισης. Αυτό σημαίνει ότι οι μεταβολές στις τιμές των τροφίμων, των καυσίμων, της ενέργειας, των ενοικίων και των υπηρεσιών εστίασης έχουν ιδιαίτερα μεγάλη επίδραση στην τελική διαμόρφωση του πληθωρισμού στην Ελλάδα.
Τα στοιχεία δεν αποτελούν καταγραφή των δαπανών ενός συγκεκριμένου μήνα ούτε δείχνουν πόσα ευρώ ξόδεψε κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Αφορούν τις σταθμίσεις που ισχύουν για το σύνολο του 2026 και αποτυπώνουν τη σχετική σημασία κάθε κατηγορίας στον υπολογισμό του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή.
Η βαρύτητα της εστίασης
διαίτερα υψηλό παραμένει το βάρος των εστιατορίων και των καταλυμάτων. Η κατηγορία αντιπροσωπεύει το 17,7% του ελληνικού καλαθιού, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μετά τα τρόφιμα.
Η στάθμισή της είναι, πάντως, χαμηλότερη σε σχέση με το 2025, όταν έφθανε το 20,1%. Μέσα σε ένα έτος περιορίστηκε κατά 2,35 ποσοστιαίες μονάδες, παραμένοντας ωστόσο μία από τις σημαντικότερες συνιστώσες του ελληνικού πληθωρισμού.
Αντίθετη πορεία ακολούθησαν οι μεταφορές. Η συμμετοχή τους αυξήθηκε από 14,8% το 2025 σε 15,9% το 2026, δηλαδή κατά περίπου 1,1 ποσοστιαία μονάδα. Ως αποτέλεσμα, οι μεταβολές στις τιμές των καυσίμων, των οχημάτων, των εισιτηρίων και των υπόλοιπων υπηρεσιών μεταφοράς αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση του φετινού πληθωρισμού.
Μικρή αύξηση σημειώθηκε και στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, από 18,6% σε 18,9%. Αντίθετα, η στάθμιση της στέγασης, του νερού και της ενέργειας υποχώρησε από 11,7% σε 11,3%.
Αναψυχή και πολιτισμός
Η εντονότερη μεταβολή στο ελληνικό καλάθι καταγράφεται στην αναψυχή, τον αθλητισμό και τον πολιτισμό. Το βάρος της κατηγορίας αυξήθηκε από 3,97% το 2025 σε 7,77% το 2026.
Η αύξηση φθάνει τις 3,8 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ αναλογικά η στάθμιση σχεδόν διπλασιάστηκε.
Η μεταβολή, ωστόσο, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι τα ελληνικά νοικοκυριά διπλασίασαν μέσα σε ένα έτος τις πραγματικές δαπάνες τους για αναψυχή.
Οι σταθμίσεις αποτυπώνουν την επικαιροποιημένη διάρθρωση της κατανάλωσης και μπορούν να επηρεάζονται από τις μεταβολές των τιμών, τις διαθέσιμες εκτιμήσεις δαπανών και την ταξινόμηση των επιμέρους αγαθών και υπηρεσιών.
Μειωμένο βάρος έχουν το 2026 η πληροφορία και επικοινωνία, από 5,28% σε 4,54%, η ένδυση και υπόδηση, από 4,60% σε 4,10%, και η υγεία, από 5,22% σε 4,89%.
Σημαντική αναλογική υποχώρηση καταγράφεται στις ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η συμμετοχή τους στο καλάθι περιορίστηκε από 1,33% το 2025 σε 0,54% το 2026.
Η εικόνα στην ΕΕ
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 46% της καταναλωτικής δαπάνης τον Ιανουάριο του 2026 συγκεντρωνόταν σε τρεις κατηγορίες: τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά, στέγαση και ενέργεια, καθώς και μεταφορές.
Για την Ελλάδα, οι ίδιες τρεις κατηγορίες αντιπροσωπεύουν το 46,1% του καλαθιού, ποσοστό σχεδόν ίδιο με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η βασική ελληνική διαφοροποίηση εντοπίζεται στην πολύ υψηλή συμμετοχή της εστίασης και των καταλυμάτων, τα οποία ανεβάζουν στο 63,9% το συνολικό βάρος των τεσσάρων μεγαλύτερων κατηγοριών.
Στην ΕΕ, μεταξύ Ιανουαρίου 2025 και Ιανουαρίου 2026, η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στην αναψυχή, τον αθλητισμό και τον πολιτισμό, με άνοδο 1,2 ποσοστιαίων μονάδων. Ακολούθησαν τα εστιατόρια και τα καταλύματα, με αύξηση 0,3 μονάδων, και η εκπαίδευση, με 0,1 μονάδα.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις σημειώθηκαν στις μεταφορές, κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, και στην πληροφορία και επικοινωνία, κατά 0,3 μονάδες. Η ελληνική εικόνα διαφοροποιείται, καθώς το βάρος των μεταφορών αυξήθηκε, ενώ εκείνο της εστίασης και των καταλυμάτων υποχώρησε.
Αλέξανδρος Βέλμαχος
https://www.liberal.gr/oikonomia/pos-xodeyoyn-oi-ellines-se-tesseris-katigories-64-tis-katanalosis
