Το επιβλητικό σκηνικό μιας άδικης θυσίας στην «Aλκηστη»



Φόρτωση Text-to-Speech…

Με μια αμιγώς αισθητική προσέγγιση, θα μπορούσε ίσως να αποτελεί το κυρίαρχο στοιχείο του εγχειρήματος. Στην «Aλκηστη», εξάλλου, που έκανε πρεμιέρα στην Επίδαυρο στις 17 και 18 Ιουλίου, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καρατζά και παραγωγή του Εθνικού Θέατρου, το επιβλητικό στην όψη σκηνικό του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη ήταν το πρώτο πράγμα που παρατηρούσε κανείς μπαίνοντας στο αρχαίο θέατρο, πόσο μάλλον στεκόμενος απέναντί του, στις κερκίδες. Τριγωνικό ή εν μέρει αμφιθεατρικό στο σχήμα (σαν αποσπασματικός αντικατοπτρισμός, άραγε, του κοίλου των θεατών;), γεμάτο με ανοιχτές καταπακτές για τη διαρκή ανάδυση και κατάδυση των ηθοποιών, το καθηλωτικό αυτό κατασκεύασμα είχε επίσης τα χαρακτηριστικά ενός σκοτεινού μουσικού οργάνου, που εξέπεμπε ήχους υπόγειους και δυσοίωνους (Παναγιώτης Μανουηλίδης). Κυρίως, όμως, ήταν η καθοδική του κλίση, πάνω στην οποία τα πάντα και οι πάντες γλιστρούσαν, παρέπαιαν, κινδυνεύοντας να καταλήξουν εκεί όπου καταλήγουν όλα: στον θάνατο.

Παρόλο που συνδυάζει στοιχεία τραγικωμωδίας και σατυρικού δράματος, το διφυές αυτό έργο του Ευριπίδη (που διδάχθηκε το 438 π.Χ. σε μια Αθήνα φαινομενικώς ακμάζουσα, αλλά οδηγούμενη προς τον πόλεμο) είναι το πρώτο στο οποίο ο θάνατος εμφανίζεται ως πρόσωπο. Η Θεοδώρα Τζήμου, που τον υποδυόταν, βρισκόταν διαρκώς επί σκηνής, «καθισμένη» στο επίσης επιβλητικό, κατάμαυρο κοστούμι της, χωρίς να χρειάζεται ούτε τον τόνο της φωνής να υψώνει ούτε τις κινήσεις της να σπαταλάει, προκειμένου να προκαλέσει ανατριχίλα. Aλλωστε, «όλα τα γεννά η γη και όλα τα παίρνει πίσω»· και το πρώτο πρόσωπο της ιστορίας που το διαπίστωσε ήταν φυσικά η Aλκηστις, η οποία συμφώνησε με το πάνδημο αίτημα να θυσιαστεί, ώστε να γλιτώσει ο σύζυγός της, ο βασιλιάς Aδμητος. Στον εκ των πραγμάτων μικρό, χρονικά, ρόλο της, η Ηρώ Μπέζου ήταν μια κατατρομαγμένη, εύθραυστη, αλλά και γενναία Aλκηστις. Και ο αλαζόνας σύζυγός της, με τον τρόπο που τον ερμήνευσε ο Γιάννης Νιάρρος, φανέρωσε σταδιακά τη δειλία του και την τελική, τραγική αμφιταλάντευσή του ανάμεσα στη «δυστυχία» του να γλιτώνει εις βάρος της γυναίκας του και στην «ευτυχία» του να την αντικρίζει, ξανά, μπροστά του.

Την ανέστησε ένας εύθυμος, αριστοφανικός και μπουρλέσκ Ηρακλής (ερμηνευμένος με μεγάλη εκφραστικότητα από τον Γιώργο Ζυγούρη), ο οποίος, μέσα στην αθώα χαρά του, δεν θα μπορούσε ίσως καν να αντιληφθεί τον διάλογο που είχε προηγηθεί μεταξύ του Aδμήτου και του πατέρα του, Φέρη (εξαιρετικός, πολυδιάστατος και χωρίς επιδαύρειο στόμφο ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης), ο οποίος, παρά και τη δική του αλαζονεία, ξεμπρόστιασε εύκολα την υποκρισία του γιου του. Και όταν πια η ηρωίδα βρισκόταν ξανά στη σκηνή, άλαλη και εμβρόντητη (επειδή τελικά της είχαν στερήσει την ίδια της τη θυσία;), ο Aδμητος δεν θα μπορούσε ενδεχομένως να μην αναρωτιέται έντρομος, όπως υπονοείται στο έργο και όπως υπογραμμίστηκε από την παράσταση, αν ο γάμος του θα είναι στο εξής ευτυχισμένος.

Εξαιρετικοί οι Κώστας Νικούλι ως Απόλλων, Δήμητρα Βλαγκοπούλου ως Υπηρέτρια και Αινείας Τσαμάτης ως Υπηρέτης. Δουλεμένος ο Χορός και η κίνησή του (Τάσος Καραχάλιος), αν και το επικλινές σκηνικό μάλλον δεν του επέτρεπε πάντοτε να μας παρασύρει στο συλλογικό αίσθημα που εξέφραζε. Διακριτικά (εκτός ίσως από της πρωταγωνίστριας) και λειτουργικά τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη.

Και ενώ την παράσταση παρακολούθησαν συνολικά 14.500 θεατές και μετά το Φεστιβάλ Επιδαύρου η επιτυχία της αναμένεται να συνεχιστεί και στην επικείμενη περιοδεία, ένα ακόμη σχόλιο, «εννοιολογικό», πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνει για το επιβλητικό σκηνικό: αν η κλίση του προς τον Θάνατο υποδηλώνει το αναπόφευκτο τέλος όλων, τότε ο εγωισμός του Aδμήτου και η ευθύνη του για τον χαμό της συζύγου του διαβάζονται μάλλον σαν ανδρική δειλία και πονηριά μπροστά στην αναπόδραστη μοίρα των θνητών. Αν ισχύει, είναι μια ενδιαφέρουσα ανάγνωση, η οποία, όμως, αντί να παραπέμπει απευθείας σε κάποια πατριαρχική, δολοφονική βία, μοιάζει να ψηλαφίζει τα αίτιά της.



Source link

Σχετικές δημοσιεύσεις