Φρένο στον «ενεργειακό τουρισμό», που είναι μια από τις χαίνουσες πληγές της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικού ρεύματος, επιχειρεί να βάλει η κυβέρνηση, δημιουργώντας έναν «Τειρεσία» για όσους αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς και μετακινούνται σε άλλο πάροχο.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από διαβούλευση με τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και τους παρόχους, τροποποιεί τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου των στρατηγικών κακοπληρωτών, την προστασία των συνεπών καταναλωτών και την ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Στην τρίτη ειδοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ από τον πάροχο για οφειλές, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει εταιρεία.
Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται για πρώτη φορά σύστημα επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών, μέσω του οποίου οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ καταναλωτές με ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή μέχρι την τακτοποίηση των οφειλών του, με εξόφληση ή διακανονισμό.
Στα 2,9 δισ. οι οφειλές
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΡΑΑΕΥ για τη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους προμηθευτές ενέργειας από νοικοκυριά και μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις διαμορφώθηκε το 2025 σε περίπου 2,98 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου τα μισά, 1,53 δισ., είναι καταναλωτών που έχουν ήδη αλλάξει πάροχο.
Αυτό πρακτικά σημαίνει πως η είσπραξη του χρέους καθίσταται δυσχερής, αφού ο καταναλωτής αλλάζοντας πάροχο έχει διασφαλίσει πως δεν θα του κόψουν το ρεύμα.
Εχει διαπιστωθεί ότι πολλοί καταναλωτές, κυρίως μικρές επιχειρήσεις, αλλάζουν συστηματικά πάροχο, αφήνοντας απλήρωτους λογαριασμούς στον προηγούμενο.
Ο ηθικός κίνδυνος που προκύπτει από αυτές τις πρακτικές είναι η μία συνέπεια. Η άλλη είναι πως ένα μέρος αυτών των απλήρωτων λογαριασμών το πληρώνουν τελικά οι συνεπείς, αφού οι επισφάλειες επηρεάζουν τη διαμόρφωση της τιμής του ρεύματος.
Οι πάροχοι, τιμολογώντας το ρεύμα για τους πελάτες τους, υπολογίζουν και ένα ποσό για τους λογαριασμούς που δεν θα πληρωθούν. Το ποσό αυτό δεν εμφανίζεται ως διακριτή χρέωση στους λογαριασμούς. Ενσωματώνεται στην τελική τιμή και σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ φτάνει τα 5,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα, δηλαδή περίπου το 1/3 της τιμής.
«Το συνολικό ύψος των οφειλών, το οποίο προσεγγίζει τα 3 δισ. ευρώ, καταδεικνύει την έκταση του φαινομένου και τη σημασία του για τη βιωσιμότητα των προμηθευτών, τη διαχείριση του πιστωτικού κινδύνου και, εντέλει, τη συνολική λειτουργία της λιανικής αγοράς», υπογραμμίζει η ΡΑΑΕΥ στην ετήσια έκθεσή της για το 2025, στην οποία κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον κίνδυνο των παλαιών οφειλών, όπως αποκαλούνται τα χρέη καταναλωτών που έχουν αλλάξει πάροχο.
«Παράλληλα, η ύπαρξη σημαντικών οφειλών παλαιών πελατών αναδεικνύει την ανάγκη αποτελεσματικής διαχείρισης του κινδύνου που δημιουργείται κατά τη μετακίνηση πελατών μεταξύ προμηθευτών. Η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή αποτελεί βασικό στοιχείο της ανταγωνιστικής αγοράς και της ελευθερίας επιλογής του καταναλωτή, ωστόσο η συσσώρευση ανεξόφλητων οφειλών μετά τη μετακίνηση δύναται να μεταφέρει κόστος στους προμηθευτές και, τελικά, στο σύνολο των συνεπών καταναλωτών», υπογραμμίζει.
Παλαιό πρόβλημα
Το φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού» δεν είναι πρόσφατο. Είναι ενδεικτικό πως το υπουργείο Ενέργειας εξήγγειλε την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας την άνοιξη του 2024. Χρειάστηκαν, ωστόσο, δύο χρόνια για να συνταχθεί και να υπογραφεί η σχετική υπουργική απόφαση. «Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε στενή συνεργασία με τη ΡΑΑΕΥ, τον ΔΕΔΔΗΕ και τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, επεξεργάστηκε ένα νέο, ισορροπημένο πλαίσιο που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις καταχρηστικές πρακτικές, χωρίς να θίγει δυσανάλογα το δικαίωμα αλλαγής προμηθευτή. Ενα πλαίσιο που πλέον προστατεύει τους συνεπείς καταναλωτές, οι οποίοι μέχρι σήμερα επιβαρύνονταν με το κόστος που προκαλούν οι στρατηγικοί κακοπληρωτές και οι λεγόμενοι “ενεργειακοί τουρίστες”», αναφέρεται στη χθεσινή ανακοίνωση.
