Η αλήθεια είναι ότι μέχρι σήμερα το Βρετανικό Μουσείο δεν ήταν ποτέ τόσο ξεκάθαρο για την πρόταση που είχε να κάνει στην Ελλάδα σε σχέση με το ζήτημα των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Συγκεκριμένα, δεν νομίζω να υπήρξε ποτέ πρόταση εκτός από άρνηση του Βρετανικού Μουσείου βάσει του νομοθετικού πλαισίου που το διέπει και τελευταίως παρασκηνιακή προώθηση εκ μέρους του για περιορισμένο χρονικά δανεισμό. Φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί πρόοδος αλλά δεν έχει επιτευχθεί ο επιδιωκόμενος στόχος.
Ο κ. Τζορτζ Οσμπορν είπε στο παρελθόν και επαναλαμβάνει και σήμερα ότι είμαστε πολύ κοντά σε μία λύση: προφανώς αυτή που εκείνος έχει στο μυαλό του. Μίλησε για διαμοιρασμό των Μαρμάρων και έκθεσή τους εκ περιτροπής μεταξύ του Μουσείου της Ακρόπολης και του Βρετανικού Μουσείου. O κ. Οσμπορν δεν λέει κάτι καινούργιο ως προς το επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου, δηλαδή το γιατί πρέπει τα Μάρμαρα του Παρθενώνα να παραμείνουν στη Βρετανία. Συγκεκριμένα αναφέρεται στη θεωρία του «Παγκόσμιου Μουσείου» που υιοθετήθηκε το 2002 από 18 μουσεία που διέθεταν συλλογές από όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με αυτήν, και εφαρμοσμένη στο ζήτημα των Μαρμάρων του Παρθενώνα, το μέρος των Γλυπτών που εκτίθενται στην Ελλάδα «μιλάει» για την ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας, ενώ το μέρος που εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο «μιλάει» για την ιστορία όλων των πολιτισμών καθώς οι επισκέπτες του Μουσείου μπορούν να συγκρίνουν μεταξύ διαφορετικών αντικειμένων. Είναι τουλάχιστον άκομψο να ισχυρίζεται κανείς ότι ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς εξυπηρετεί καλύτερα τον σκοπό του διαμελισμένο παρά ενωμένο. Ακόμη και αν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα δεν είχαν καταλήξει στη Βρετανία με τον τρόπο που κατέληξαν, ύστερα από τον βανδαλισμό του μνημείου και αφού αφαιρέθηκαν χωρίς άδεια, πάλι θα ήταν δύσκολο να ισχυριστεί κανείς ότι αρχιτεκτονήματα και αριστουργήματα πολιτιστικής κληρονομιάς αυτού του βεληνεκούς έχουν κάποιο ρόλο να επιτελέσουν κατακερματισμένα.
Διαβάζοντας τη συνέντευξη Οσμπορν μου ήρθε στο μυαλό η ιστορία του Σολομώντα σύμφωνα με την οποία παρουσιάστηκαν στον βασιλιά δύο γυναίκες διεκδικώντας το ίδιο μωρό, μια και το μωρό της μιας είχε πεθάνει. Οταν ο Σολομών αποφάσισε να το κόψουν στα δύο ώστε να πάρει η κάθε μία ένα κομμάτι, η πραγματική μητέρα ζήτησε το παιδί να δοθεί ολόκληρο στην άλλη προκειμένου να μείνει ζωντανό. Ετσι ανακαλύφθηκε η πραγματική μητέρα του παιδιού. Η λύση του κ. Οσμπορν περί διαμοιρασμού είναι μία σολομώντεια λύση που θεωρητικά ακούγεται δίκαιη στα αυτιά ενός Βρετανού, αλλά φοβάμαι ότι αδικεί και καταδικάζει το πιο χαρακτηριστικό αριστούργημα της κλασικής Ελλάδας.
*H κ. Ειρήνη Σταματούδη είναι καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
