Φόρτωση Text-to-Speech…
Τα πρωτοβρόχια ξεκίνησαν αλλά το καλοκαίρι της φωτιάς δεν έχει τελειώσει για όλους. Στο Σταθμό Α’ Βοηθειών της ΑΝΙΜΑ στην Καλλιθέα νοσηλεύονται ακόμα χελωνίτσες με βαριά εγκαύματα αλλά και εσωτερικά τραύματα από την εισπνοή καυτού αέρα από τις πυρκαγιές σε Αττική και Βοιωτία. «Οι χελώνες δεν προλαβαίνουν να φύγουν» λέει η Λιάνα Δημητρακοπούλου, μέλος του Δικτύου Διάσωσης Αγριας Ζωής (ΔΙΔΑΖ), μιας σύμπραξης του Save Your Hood και του συλλόγου ANIMΑ για την επί τόπου επέμβαση κατά τη διάρκεια ή μετά από κρίσεις και φυσικές καταστροφές. Αλλα ζώα έχουν περισσότερες πιθανότητες διαφυγής. « Αν βρούμε τραυματισμένη ή νεκρή αλεπού θα είναι επειδή συναντήθηκαν δύο μέτωπα ή έγινε κηλίδωση και εγκλωβίστηκε».
Αλλά ούτε όσα διασώζονται ούτε όσα εντοπίζονται νεκρά μπορούν να αποτυπώσουν την πραγματική έκταση της καταστροφής. «Τα ζώα που φτάνουν σε εμάς δεν είναι ενδεικτικά του τι συνέβη» λέει η Μαρία Γανωτή, επικεφαλής της οργάνωσης. «Η φωτιά εξαλείφει ζώα από τα οποία δεν μπορείς να βρεις ούτε υπολείμματα. Τρωκτικά, σαύρες, φίδια, γίνονται σκόνη». Περίπου 70 πυρόπληκτα ζώα κατέφθασαν στην ΑΝΙΜΑ το καλοκαίρι, στη συντριπτική τους πλειονότητα χελώνες, αλλά και κάποια φιδάκια, μια αλεπού, 2-3 σκαντζόχοιροι και ένα πουλί.
Οι απώλειες σε ό,τι αφορά την άγρια ζωή ήταν λιγότερες φέτος γεγονός που οφείλεται και στην τύχη. «Ένα θετικό αυτού του καλοκαιριού ήταν ότι δεν είχαμε πυρκαγιές νωρίς, δεν συμπέσανε με την αναπαραγωγική περίοδο του Μαϊου-Ιουνίου όπως πέρυσι. Επίσης δεν είχαμε πολυήμερο καύσωνα τον Ιούνιο, άρα ήταν λιγότερα τα μωρά που πήδηξαν απεγνωσμένα από τις φωλιές τους για να μην ψηθούν». Όταν μια ζωή μετράς τις απώλειες, έχεις μάθει να αναγνωρίζεις και τις μικρές χάρες της φύσης.
Η διάσωση των ζώων όμως είναι -ή οφείλει να είναι- ανθρώπων έργο. Η φωτιά σε Αττική και Βοιωτία ήταν το πρώτο crash test του Εθνικού Μηχανισμού Προστασίας Ζώων σε Φυσικές Καταστροφές. Η ανάγκη του είχε φανεί με τον πιο σκληρό τρόπο στις μεγάλες καταστροφές των προηγούμενων χρόνων, από το Μάτι έως τις πυρκαγιές της Εύβοιας, όταν η διάσωση και περίθαλψη των ζώων στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στην κινητοποίηση εθελοντών και φιλοζωικών οργανώσεων. Πατώντας πάνω στα χρόνια εμπειρίας των οργανώσεων στο πεδίο, η Ειδική Γραμματεία για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς του Υπουργείου Εσωτερικών εισηγήθηκε και δημιούργησε για πρώτη φορά ένα οργανωμένο πλαίσιο για τον καλύτερο συντονισμό φορέων, τοπικής αυτοδιοίκησης και Πολιτείας, ώστε να μη μένει κανένα ζώο αβοήθητο σε περιόδους κρίσης.
Σε γενικές γραμμές το εγχείρημα στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία λέει στην «Κ» ο Ειδικός Γραμματέας κ. Νίκος Χρυσάκης. «Ο μηχανισμός δεν κρίνεται από το αν θα ισχυριστούμε ότι όλα λειτούργησαν άψογα. Κρίνεται από το αν αξιοποιούμε όσα μάθαμε για να φτάνουμε νωρίτερα και με μεγαλύτερη ασφάλεια σε κάθε ζώο που κινδυνεύει. Η ίδια εμπειρία ανέδειξε πού χρειάζεται να γίνουμε καλύτεροι: στην ακόμη ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ όλων των εμπλεκομένων, στην έγκαιρη εικόνα για τα ζώα που βρίσκονται σε κάθε περιοχή και στον συντονισμό της πρόσβασης των ομάδων όταν οι συνθήκες αλλάζουν από λεπτό σε λεπτό.»
Τον ρόλο του Κεντρικού Συντονιστή έχει αναλάβει η Dogs’ Voice. «Ο Εθνικός Μηχανισμός είναι στην πραγματικότητα η αναγνώριση από την Πολιτεία των προσπαθειών της κοινωνίας των πολιτών να προστατεύουν τα ζώα στις φωτιές» λέει στην «Κ» η Ελενα Δέδε, ιδρύτρια της Dog’s Voice. «Εχει δοθεί πολύ μεγάλος αγώνας από εθελοντές και χαίρομαι πολύ για΄τι τα περισσότερα που υιοθετήθηκαν από τον Εθνικό Μηχανισμό είναι προτάσεις μας -προτάσεις ανθρώπων που ζούσαν το θέμα από την πρώτη στιγμή». Όπως λέει έχουν κατακτηθεί πολύ σημαντικά πράγματα όπως ότι υπάρχει εκπρόσωπος της οργάνωσης στο ΣΚΕΔΙΚ – Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων. «Εχει τεράστια πρακτική αξία καθώς είσαι σε θέση να στείλεις πυροσβεστικό όχημα όταν απειλείται καταφύγιο ή να κάνεις προληπτική εκκένωση. Η ενημέρωση που έχουμε είναι άμεση». Όπως τονίζει, τεράστιο βήμα είναι ότι δημιουργήθηκε και διασωστική ομάδα ζώων στην Πολιτική Προστασία. «Φοράμε στολές εθελοντών πολιτική προστασίας, έχουμε εξοπλισμό, υπαγόμαστε στην. πολιτική προστασία, γνωρίζει η πυροσβεστική πού βρισκόμαστε ανά πάσα στιγμή! Είναι σημαντικό ότι έχει φανεί ότι τα ζώα είναι προτεραιότητα, όχι πάρεργο για όσους είναι στη φωτιά».
Από την άλλη, μένουν ακόμα πράγματα να γίνουν, προβλήματα να διορθωθούν. «Τα κτηνιατρικά κόστη τα επωμιστήκαμε οι οργανώσεις -η Dogs’ Voice και η Ζωοφιλική Ενωση Μεγάρων. «Πολλά ζώα χρειάζονται δαπανηρές νοσηλείες, πολλά έπαθαν τύφο, σε πολλά χρειάστηκε να γίνει στείρωση, άλλα χειρουργεία… Είναι ένα ερώτημα το ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη του ζώου συνολικά. Αυτή τη στιγμή η συμβολή της Πολιτείας είναι περιορισμένη. Δεν γίνεται να έχουμε Εθνικό Μηχανισμό και όλο το βάρος να είναι πάνω στους εθελοντές.»
Μια ακόμα εκκρεμότητα αφορά τη συνεργασία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. «Φέτος δεν συνέπραξε και άφησε ακάλυπτα τα ιπποειδή και τα ζώα φάρμας. Οταν έπρεπε να εκκενώσουμε κτηνοτροφική μονάδα δεν επιτάσσονται τα κατάλληλα οχήματα για να γίνει και το κάναμε όπως μπορούσαμε -πολλές φορές δεν μπορούμε να κάνουμε και τίποτα.» Υπήρξαν απώλειες σε κτηνοτροφικά ζώα. «Για μένα δεν πρέπει να δίνονται επιδοτήσεις για ζώα που χάθηκαν αν δεν αποδειχθεί ότι έγινε προσπάθεια να σωθούν».
Όπως λέει και ο κ. Χρυσάκης, «πρέπει να ενημερώνουμε καλύτερα όσους φροντίζουν ζώα εκτός σπιτιού ή παραγωγικά ζώα. Το μήνυμα “το ζώο δεν μένει πίσω” πρέπει να μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, ακόμη και μέσα στην πίεση των πρώτων λεπτών.» Σε ό,τι αφορά τα ζώα συντροφιάς πολλοί φέτος ζήτησαν οδηγίες για το πώς θα απομακρυνθούν μαζί με το ζώο τους μέσω της Εθνικής Γραμμής Διάσωσης Ζώων 10400. «Είναι μια σημαντική αλλαγή, αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι έχει εμπεδωθεί παντού. Σε μια αιφνίδια εκκένωση, ο φόβος και η έλλειψη προετοιμασίας εξακολουθούν να οδηγούν σε επικίνδυνες αποφάσεις. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι εντοπίστηκαν και δεμένα ζώα. Ένα ζώο που μένει δεμένο δεν έχει καμία δυνατότητα να διαφύγει από τη φωτιά. Χρειάζεται κάθε οικογένεια να έχει προβλέψει από πριν πώς θα μεταφέρει το ζώο της, πού βρίσκονται το λουρί ή το κλουβί μεταφοράς και ποιον θα ειδοποιήσει αν χρειαστεί βοήθεια.»
Τα ζώα συντροφιάς που διασώθηκαν θα δοθούν για υιοθεσία, ενώ τα άγρια ζώα μετά τη νοσηλεία τους θα επανενταχθούν στη φύση από το ΔΙΔΑΖ.
