Φόρτωση Text-to-Speech…
Μεγάλες ανατιμήσεις στις ηλεκτρονικές συσκευές έχει προκαλέσει τους τελευταίους μήνες η παγκόσμια αναταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα, μετατρέποντας σε προϊόντα πολυτελείας τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα, που για τους καθημερινούς πολίτες αποτελούν όχι μόνο μέσα ψυχαγωγίας αλλά και πολύτιμα εργαλεία για την εργασία τους.
Η αλματώδης άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης που απαιτεί τεράστιες ποσότητες μνήμης για τα data centers και η μεγάλη αύξηση της χρηματιστηριακής τιμής υλικών που είναι απαραίτητα για την κατασκευή των προϊόντων έχουν δημιουργήσει μια ασφυκτική συνθήκη για την αγορά. Αυτό είναι εμφανές από το φθινόπωρο του 2025, όταν οι τιμές ξεκίνησαν να ανεβαίνουν με ταχύτατους ρυθμούς, χωρίς να διακρίνεται προς το παρόν κάποια τάση αποκλιμάκωσής τους.
Αυξήσεις από 15% έως 100%
Στην ελληνική αγορά, οι τιμές στις κάρτες μνήμης και στους σκληρούς δίσκους SSD έχουν αυξηθεί από 30% έως 100%, ανάλογα με την ποιότητα και την ηλικία του μοντέλου. Οι αυξήσεις στα laptops φτάνουν το 30%. Σε ό,τι αφορά τα κινητά, οι αυξήσεις των τιμών είναι αντιστρόφως ανάλογες με την κατηγορία τους. Στα entry level κινητά η αύξηση της τιμής είναι κατά μέσο όρο 30%, στα κινητά μεσαίας κατηγορίας έως 20% και στα ακριβά 15%. Οι άνθρωποι της αγοράς εκτιμούν ότι όσο μειώνεται η διαθεσιμότητα του υπάρχοντος αποθέματος τόσο οι αυξήσεις θα γίνονται μεγαλύτερες. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από δύο μήνες η Lenovo είχε ενημερώσει με επίσημη ανακοίνωση για αυτή την εξέλιξη και κάλεσε τους πελάτες της να κάνουν παραγγελίες όσο το δυνατόν συντομότερα για να αποφύγουν νέες αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων της.
Οι άνθρωποι της αγοράς εκτιμούν ότι όσο μειώνεται η διαθεσιμότητα του υπάρχοντος αποθέματος τόσο οι αυξήσεις θα γίνονται μεγαλύτερες.
Η Κωσταντίνα Τσαούση, εμπορική διευθύντρια του διανομέα ειδών πληροφορικής Oktabit, λέει στην «Κ» ότι αυτή τη στιγμή όλη η αγορά βρίσκεται στον αέρα καθώς οι καταναλωτές έχουν αποστασιοποιηθεί. «Οι καταναλωτές δεν ενδιαφέρονται πλέον. Αν, για παράδειγμα, η τιμή ενός υπολογιστή είναι διπλάσια, ο καταναλωτής θα αποφασίσει ότι δεν πρόκειται να αγοράσει αυτή τη στιγμή, αν δεν είναι απολύτως υποχρεωμένος», τονίζει και προσθέτει ότι η αγορά σε ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων έχει παγώσει. «Κανείς δεν ξέρει αν η αγορά αντέχει την τιμή στην οποία έχει φτάσει ένας σκληρός δίσκος».
Δυσλειτουργία στην αλυσίδα τροφοδοσίας
Ο βασικός «ένοχος» για αυτή τη διαταραχή είναι η πολύ μεγάλη αύξηση της ζήτησης στα κυκλώματα μνήμης ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες των data centers της τεχνητής νοημοσύνης. «Αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μεγάλων προβλημάτων στις γραμμές παραγωγής τέτοιων κυκλωμάτων, οι οποίες πλέον δεν μπορούν να ανταποκριθούν στη ζήτηση ώστε να καλύψουν τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν αυξημένες τιμές λόγω της δυσλειτουργίας της αλυσίδας τροφοδοσίας», εξηγεί στην «Κ» ο δημοσιογράφος τεχνολογίας Φανούρης Δρακάκης.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτισμικής Πληροφορικής στο Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Κώστας Καρπούζης προσθέτει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ολοκληρωμένων κυκλωμάτων παράγεται στην Ταϊβάν. «Ο βασικός φορέας είναι η κρατική εταιρεία TSMC που παράγει το 70%-80% των κυκλωμάτων και ειδικά τα πιο σύγχρονης τεχνολογίας. Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη κάνουν προσπάθειες να αποκτήσουν αυτονομία αλλά βρίσκονται κάποια χρόνια μακριά. Η παραγωγή των κυκλωμάτων δεν είναι όπως αυτή του πετρελαίου που μπορείς να την αυξήσεις για να καλύψεις τη ζήτηση».
Ταυτόχρονα, το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί και αύξηση της χρηματιστηριακής τιμής στα υλικά κατασκευής των προϊόντων, όπως ο χαλκός, το αλουμίνιο, το τιτάνιο και οι σπάνιες γαίες. «Για παράδειγμα, τον Ιανουάριο η τιμή του χαλκού έκανε ιστορικό ρεκόρ και έφτασε 14.500 δολάρια ο τόνος. Η εξέλιξη αυτή ίσως και να σχετίζεται με τους δασμούς που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ», λέει ο κ. Δρακάκης.
Επιπτώσεις
Είναι σαφές ότι η αύξηση των τιμών σε υπολογιστές, κινητά και άλλες συσκευές υψηλής τεχνολογίας βάζει δύσκολα προβλήματα στους πολίτες που έχουν συνηθίσει να αναβαθμίζουν τον εξοπλισμό τους σε τακτικά χρονικά διαστήματα για να έχουν περισσότερες δυνατότητες τόσο στην ψυχαγωγία όσο και στην εργασία τους. Η πιθανή αδυναμία τους να επενδύσουν σε αυτά τα προϊόντα ίσως επιδεινώσει το πρόβλημα της τεχνολογικής φτώχειας. «Οσοι έχουν ήδη περιορισμένη πρόσβαση σε τεχνολογία θα δυσκολευτούν ακόμη περισσότερο για οικονομικούς λόγους. Επίσης, θα γίνει ακόμα πιο δύσκολη η εκτέλεση προγραμμάτων όπως αυτά της παροχής tablets και netbooks στα σχολεία», λέει ο κ. Καρπούζης.
Οσοι έχουν ήδη περιορισμένη πρόσβαση σε τεχνολογία θα δυσκολευτούν ακόμη περισσότερο για οικονομικούς λόγους. Επίσης, θα γίνει ακόμα πιο δύσκολη η εκτέλεση προγραμμάτων όπως αυτά της παροχής tablets και netbooks στα σχολεία.
Η κ. Τσαούση βάζει και μια επιπλέον διάσταση στο ζήτημα της αύξησης των τιμών, η οποία δεν είναι άλλη από τις επιπτώσεις στους διαγωνισμούς που προκηρύσσει το Δημόσιο για έργα που περιλαμβάνουν την απόκτηση ειδών πληροφορικής. «Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν τα αντανακλαστικά για να προσαρμοστούν στις αλλαγές αν χρειαστεί. Το Δημόσιο, το οποίο είναι πολύ μεγάλος πελάτης των εταιρειών πληροφορικής, έχει τις γνωστές αγκυλώσεις. Συνεπώς, οι δικοί μας πελάτες δεν επιλέγουν να εκτελούν τα προβλεπόμενα από τους διαγωνισμούς γιατί θα ζημιωθούν οικονομικά. Προσπαθούν να τους αφήσουν να εκπέσουν».
Θα επανέλθει η αγορά;
Οσο για το πότε θα επανέλθει η αγορά στην κανονικότητα, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι οι τιμές θα ανέβουν κι άλλο κατά τη διάρκεια του έτους. Η ανοδική πορεία τους ίσως σταματήσει κάποια στιγμή μέσα στο 2027. «Η κατάσταση μπορεί να χειροτερεύσει το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και να επεκταθεί σε άλλες κατηγορίες προϊόντων στα οποία χρησιμοποιούνται τσιπ, όπως τα αυτοκίνητα. Εξισορρόπηση, ίσως, αναμένεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις, το 2027», λέει ο κ. Δρακάκης.
Η κατάσταση μπορεί να χειροτερεύσει το δεύτερο εξάμηνο του 2026 και να επεκταθεί σε άλλες κατηγορίες προϊόντων στα οποία χρησιμοποιούνται τσιπ, όπως τα αυτοκίνητα.
Από την άλλη, ο Κώστας Καρπούζης βλέπει ένα κάπως διαφορετικό μέλλον με αλλαγή των καταναλωτικών συνηθειών των πολιτών που δεν έχουν την οικονομική ευχέρεια να ακολουθήσουν τις αυξήσεις που γίνονται. «Θεωρώ ότι οι τιμές των κυκλωμάτων δεν θα επανέλθουν εύκολα στα επίπεδα που γνωρίζαμε πριν από τρία χρόνια. Συνεπώς, εκτιμώ ότι αφενός θα υπάρξει μια στροφή προς την αγορά του μεταχειρισμένου και αφετέρου θα αλλάζουμε πιο αραιά τα κινητά τηλέφωνα και τους υπολογιστές μας. Αυτή η τάση να αλλάζουμε τα ψηφιακά μας εργαλεία κάθε 2-3 χρόνια θα μετατραπεί πλέον σε σύμβολο στάτους όσων έχουν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν».
