Φόρτωση Text-to-Speech…
Πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, η Κέλλυ εργαζόταν ως υπάλληλος σε μεγάλη τράπεζα. Είχε πολλά χρόνια εμπειρίας, μια καλή θέση και έναν μισθό που της επέτρεπε να απολαμβάνει τις μικρές πολυτέλειες της ζωής. Ηταν 54 χρόνων και είχε τακτοποιήσει τη ζωή της. Ολα αυτά μέχρι τη στιγμή που οι συνάδελφοί της στο γραφείο τής επισήμαναν ότι συχνά επαναλάμβανε πράγματα που είχε πει λίγο νωρίτερα.
Τότε ήταν που αποφάσισε να επισκεφθεί τον γιατρό. Η διάγνωση τη συγκλόνισε και άλλαξε τη ζωή της. Αλτσχάιμερ, σε μια ηλικία που κανείς άνθρωπος δεν περιμένει να ακούσει αυτή την είδηση από τον γιατρό του. Ανήκοντας πλέον στο 5% που έχει διαγνωστεί με τη νόσο σε ηλικία κάτω των 65%, η Κέλλυ έπρεπε να επανασχεδιάσει τη ζωή της για να τη φέρει στα μέτρα της ασθένειας.
Η μνήμη σταματάει στα μικρά
Οπως λέει στην «Κ», το πρώτο πράγμα που άλλαξε ήταν τα επαγγελματικά της. «Σύντομα, σταμάτησα τη δουλειά. Μετά πέρασα από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας και πήρα αναπηρική σύνταξη. Τώρα παίρνω φάρμακα και κάνω ειδικές θεραπείες για να μείνει όσο το δυνατόν περισσότερο καιρό σταθερή η κατάστασή μου. Δεν είμαι χειρότερα, αλλά ούτε και καλύτερα σε σχέση με όταν έγινε η διάγνωση».
Η Κέλλυ βρίσκεται σε μια ηλικία στην οποία οι περισσότεροι ακόμη εργάζονται και δημιουργούν. Αυτό πλέον δεν αποτελεί επιλογή. «Ακόμα κι αν ήθελα ή μπορούσα να εργαστώ, δεν θα σκεφτόμουν μια απαιτητική δουλειά όπως αυτή που είχα. Φοβάμαι ότι θα κάνω λάθη». Η μνήμη της είναι καλή όταν ανακαλεί πράγματα που έχουν συμβεί στο παρελθόν, αλλά δεν τη βοηθάει στα πρόσφατα και τα μικρά. «Θυμάμαι τα πάντα που έχουν συμβεί στο παρελθόν, αλλά δυσκολεύομαι με κάποια απλά πράγματα. Ενα κλασικό παράδειγμα είναι ότι φτιάχνω καφέ και μετά από λίγη ώρα φτιάχνω ξανά», λέει.
Η Κέλλυ έχει σταματήσει την οδήγηση, αλλά ακόμα ταξιδεύει, πηγαίνει θέατρο, περπατάει και διαβάζει. «Προσπαθώ να κάνω τα περισσότερα από τα πράγματα που μου αρέσουν», λέει στην «Κ».
Κατά τα άλλα, η ασθένεια δεν έχει προχωρήσει ακόμα σε βαθμό που να την εμποδίζει στις περισσότερες δραστηριότητές της. Μπορεί να έχει σταματήσει την οδήγηση, αλλά ακόμα ταξιδεύει, πηγαίνει θέατρο, περπατάει και διαβάζει. «Προσπαθώ να κάνω τα περισσότερα από τα πράγματα που μου αρέσουν», λέει.
Η περίπτωση της Κέλλυς είναι μία από αυτές που σε παλαιότερες εποχές θα περνούσαν απαρατήρητες. Η νευρολόγος και επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Ημέρας και Κινητής Μονάδας της Εταιρείας Αλτσχάιμερ Αθηνών για άτομα με άνοια, που βρίσκεται στο Νέο Ηράκλειο, Κύνθια Κονδύλη, λέει στην «Κ» ότι δεν έχει αυξηθεί ο αριθμός όσων εμφανίζουν συμπτώματα Αλτσχάιμερ σε μικρότερη ηλικία, αλλά το πρόβλημα αναγνωρίζεται πιο εύκολα λόγω της επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής των σημερινών πενηντάρηδων. «Το ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι ενεργοί, αποτελεί έναν λόγο που αναγνωρίζουμε συχνότερα το πρόβλημα. Κάποτε ένας άνθρωπος 50 ετών εθεωρείτο σχεδόν ηλικιωμένος. Και αν δεν είχε απαιτητική καθημερινότητα, μπορεί το πρόβλημα να μη γινόταν άμεσα αντιληπτό. Σήμερα, οι άνθρωποι απευθύνονται στους ειδικούς, κάνουν εξετάσεις και υπάρχουν εργαλεία που μπορούν να διαγνώσουν τη νόσο με ασφάλεια», σημειώνει.
Παράγοντες κινδύνου
Η κ. Κονδύλη σημειώνει ότι μολονότι το Αλτσχάιμερ παραμένει σε συντριπτικό ποσοστό μια ασθένεια της τρίτης και τέταρτης ηλικίας, αφορά και νεότερους ανθρώπους. Οπως λέει, έχουν καταγραφεί και περιπτώσεις ανθρώπων που νόσησαν σε ηλικία 28 ετών. «Οσοι πάσχουν σε νεότερες ηλικίες έχουν πάντα γενετικό υπόβαθρο. Υπάρχουν κάποια γονίδια που αυξάνουν τον κίνδυνο. Αυτό δεν σημαίνει ότι αν έχει ο γονιός Αλτσχάιμερ, θα νοσήσει και το παιδί του. Η ασθένεια είναι κληρονομική σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις. Απλώς μπορεί να υπάρχει μια γενετική προδιάθεση που αυξάνει τον κίνδυνο». Αλλοι παράγοντες κινδύνου είναι η πίεση, ο διαβήτης, η χοληστερίνη, το κάπνισμα και η σωματική αδράνεια, ενώ, όπως λέει η κ. Κονδύλη, τα τελευταία χρόνια αναγνωρίστηκε και ο ρόλος παραγόντων όπως οι τραυματισμοί στο κεφάλι και η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Η διαδρομή της νόσου από την αρχή μέχρι το τέλος είναι περίπου μία δεκαετία. Ισως να φτάσει και τα 12 χρόνια. Για τους νεότερους μπορεί να είναι λίγο λιγότερο.
Στις νεότερες ηλικίες παρατηρούνται περισσότερο και άλλες μορφές άνοιας, εκτός από το Αλτσχάιμερ, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μετωποκροταφική άνοια από την οποία πάσχει ο ηθοποιός Μπρους Γουίλις. Γενικά, η νεότητα δεν βοηθάει όταν μιλάμε για το Αλτσχάιμερ. «Η εξέλιξη της ασθένειας είναι ταχύτερη στους νέους, ενώ μπορεί να παρατηρήσουμε και διαφορετικά συμπτώματα όπως, για παράδειγμα, μια δυσκολία στην οπτική αντίληψη των πραγμάτων», λέει η κ. Κονδύλη και προσθέτει ότι «η διαδρομή της νόσου από την αρχή μέχρι το τέλος είναι περίπου μία δεκαετία. Ισως να φτάσει και τα 12 χρόνια. Για τους νεότερους μπορεί να είναι λίγο λιγότερο».
Τα φάρμακα που λαμβάνουν σήμερα οι ασθενείς κάθε ηλικίας είναι χρήσιμα για να επιβραδύνουν όσο το δυνατό περισσότερο την πορεία της νόσου και να δώσουν καλύτερη ποιότητα ζωής για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αλλά, όπως ξέρουν οι γιατροί και οι ασθενείς, δεν προσφέρουν ίαση. «Σήμερα, πάνω από 100 φάρμακα δοκιμάζονται κλινικά για το Αλτσχάιμερ. Γίνονται μεγάλες προσπάθειες», καταλήγει η κ. Κονδύλη.
