Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 8 Οκτωβρίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 8 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Πελαγία, Πελάγιος

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Οσία Πελαγία, Οσία Ταϊσία και Πελαγία η παρθένος

Οσία Πελαγία

Ζούσε στην Αντιόχεια τον 5ο αι. και στα συναξάρια καταγράφεται ως «η από Εταιρίδων», προσωνύμιο συνάδον με το αμαρτωλό παρελθόν της ως εταίρας, κοινώς πόρνης. Οι θαυμαστές της την αποκαλούσαν Μαργιτώ, λόγω του αμύθητου πλούτου και των αμέτρητων μαργαριταρένιων κοσμημάτων που φορούσε, τα οποία της χάριζαν οι πλούσιοι εραστές της, και κυκλοφορούσε στους δρόμους της πόλης με προκλητική πολυτέλεια, πάνω σε στολισμένα άρματα, συνοδευόμενη από πλήθος υπηρετών. Επρόκειτο, δηλαδή, για γυναίκα εξαιρετικής ομορφιάς, που διήγε έκλυτο και προκλητικό βίο, ακόλαστη και πωρωμένη, μην αφήνοντας περιθώριο για τη μεταμέλειά της και πολύ περισσότερο στη μετάνοιά της. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις ακραίες περιπτώσεις έρχεται σχεδόν θαυματουργικά η ειλικρινής μετάνοια που επαναφέρει τον επί γης αμαρτωλό στην αγκαλιά του Θεού. Η μεταστροφή της Πελαγίας συνέβη τυχαία, όταν περνώντας μπροστά από μια εκκλησία στάθηκε και άκουσε το κήρυγμα του Επισκόπου αγ. Νόννου ο οποίος βλέποντάς την προσάρμοσε τον λόγο του στην προτροπή για τη στροφή στη μετάνοια που σώζει. Αντί να την κατακρίνει, ο Νόννος δάκρυσε και είπε στους άλλους χριστιανούς ότι η γυναίκα αυτή στολίζεται με τόση φροντίδα για να αρέσει σε θνητούς ανθρώπους, ενώ οι ίδιοι δεν φροντίζουν εξίσου την ψυχή τους για να αρέσουν στον αθάνατο Θεό. Τα λόγια του Νόννου διαπέρασαν την ψυχή της και, συναισθανόμενη την πνευματική της έκπτωση, έπεσε κλαίγοντας στα πόδια του επισκόπου ζητώντας να βαπτιστεί.

Μετά τη μεταστροφή της, η οποία συνοδεύτηκε με την πώληση και τη δωρεά όλης της περιουσίας της στην Εκκλησία και στους φτωχούς, αναχώρησε για την Ιερουσαλήμ και εγκαταστάθηκε στο όρος των Ελαιών. Εκεί, αφού φόρεσε σχεδόν κουρελιασμένα ανδρικά ρούχα και κλείστηκε σε ασκητήριο, υιοθέτησε το όνομα Πελάγιος, έζησε για χρόνια σε κατάσταση απόλυτης απομόνωσης, με αυστηρότατη νηστεία, αγρύπνια και προσευχή, και συνομιλούσε με πιστούς που έρχονταν να τη συναντήσουν για να ακούσουν τις παραινέσεις της και να τους οδηγήσει στην οδό της μετάνοιας. Οταν κοιμήθηκε ειρηνικά στο κελί της, οι μοναχοί και ασκητές που ήρθαν για να ετοιμάσουν το λείψανο του «μοναχού Πελαγίου» για την ταφή, έκπληκτοι ανακάλυψαν ότι επρόκειτο για γυναίκα. Η είδηση διαδόθηκε αμέσως και πλήθος μοναχών και πιστών συγκεντρώθηκε για να κηδέψει με μεγάλες τιμές την οσία, θαυμάζοντας το μεγαλείο της μετάνοιάς της. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, σε έναν από τους λόγους του, χρησιμοποίησε τη ζωή της Πελαγίας ως το απόλυτο παράδειγμα, για να δείξει ότι κανένας αμαρτωλός δεν πρέπει να απελπίζεται, όσο χαμηλά κι αν έχει πέσει.

Οσία Ταϊσία

Γεννήθηκε στην Αίγυπτο και διέθετε εξαιρετική εμφάνιση, δυστυχώς, όμως, η ίδια της η μητέρα, μια γυναίκα άπληστη για πλούτο, εκμεταλλεύτηκε την ομορφιά της κόρης της και ήδη από την ηλικία των 17 ετών την εξώθησε στην πορνεία. Η Ταϊσία έγινε γρήγορα διάσημη εταίρα, απέκτησε αμύθητη περιουσία και έγινε αιτία να καταστραφούν πολλές οικογένειες και να σπαταληθούν οι περιουσίες των ανδρών που την πολιορκούσαν. Οταν η φήμη για τον πνευματικό της ξεπεσμό έφτασε στους ασκητές της ερήμου, ο όσιος Παφνούτιος αποφάσισε να τη σώσει. Εβγαλε τα μοναχικά του ρούχα, ντύθηκε με κοσμικά ενδύματα και πήγε στο σπίτι της ως υποψήφιος πελάτης. Οταν μπήκαν στο εσωτερικό δωμάτιο, ο Παφνούτιος τη ρώτησε αν υπήρχε κάποιο μέρος κρυφό όπου δεν θα τους έβλεπε κανείς. Εκείνη απάντησε: «Μόνο ο Θεός μπορεί να μας δει εδώ». Τότε ο μοναχός τής είπε: «Αφού γνωρίζεις ότι υπάρχει Θεός, πώς δεν φοβάσαι που χάνεις την ψυχή σου και παρασύρεις τόσους άλλους στην κόλαση;». Τα λόγια αυτά συγκλόνισαν την Ταϊσία, που, συναισθανόμενη το μέγεθος των πράξεών της, έπεσε στα πόδια του κλαίγοντας και ζήτησε μια ευκαιρία για να μετανοήσει.

Αφού μάζεψε αμέσως όλα τα πλούτη, τα ακριβά φορέματα και τα κοσμήματα που είχε αποκτήσει από την αμαρτία, τα έκαψε δημόσια στην κεντρική πλατεία της πόλης, δείχνοντας ότι κόβει οριστικά κάθε δεσμό με το παρελθόν, και ακολούθησε τον Παφνούτιο που την οδήγησε σε γυναικείο μοναστήρι. Εκεί την έκλεισε σε μικρό κελί, σφραγίζοντας την πόρτα, και άφησε μόνο ένα μικρό παράθυρο από το οποίο της περνούσαν ελάχιστο ψωμί και νερό. Για τρία χρόνια, η Ταϊσία δεν τολμούσε καν να προφέρει το όνομα του Θεού, θεωρώντας τον εαυτό της ανάξιο και προσευχόταν ασταμάτητα στρεφόμενη προς την Ανατολή, λέγοντας μόνο: «Κύριε, ο πλάσας με, ελέησόν με». Μετά από τρία χρόνια, ο Παφνούτιος επισκέφθηκε τον Μ. Αντώνιο για να μάθει αν ο Θεός συγχώρεσε την Ταϊσία και, κατά τη διάρκεια της προσευχής των μοναχών, ο αββάς Παύλος είδε ένα ουράνιο όραμα. Ενα λαμπρό κρεβάτι στρωμένο με δόξα, που το φυλούσαν τρεις παρθένοι με λαμπάδες. Οταν ρώτησε για ποιον είναι, η απάντηση ήταν: «Για την Ταϊσία την πρώην πόρνη». Τότε, ο Παφνούτιος επέστρεψε, άνοιξε την πόρτα του κελιού και της ανακοίνωσε ότι ο Θεός δέχθηκε τη μετάνοιά της, καλώντας τη να βγει. Η οσία αρνήθηκε αρχικά, λέγοντας ότι ήθελε να συνεχίσει να θρηνεί για τις αμαρτίες της, αλλά μόλις δεκαπέντε ημέρες μετά την έξοδό της από την απομόνωση αρρώστησε και εκοιμήθη ειρηνικά, έχοντας καθαρίσει πλήρως την ψυχή της.

Πελαγία η παρθένος

Γεννήθηκε και αυτή στην Αντιόχεια στα τέλη του 3ου αι., την περίοδο που στη Ρώμη αυτοκράτορας ήταν ο Νουμεριανός (282-284), με διαφορά περίπου ενός αιώνα από την Πελαγία την από Εταιρίδων, που είναι παράδειγμα μετανοίας, ενώ αυτή παράδειγμα αγνότητας και αυτοθυσίας. Ηταν μόλις 15 ετών, γνωστή για την ομορφιά της αλλά και τη βαθιά της πίστη. Η ιστορία της είναι ιδιαίτερα δραματική και εγκωμιάστηκε από μεγάλους πατέρες της Εκκλησίας, όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων. Ο τοπικός ηγεμόνας της Αντιόχειας έχοντας πληροφορηθεί για την ομορφιά της αλλά και για το ότι ήταν ένθερμη χριστιανή, έστειλε στρατιώτες στο σπίτι της για να τη συλλάβουν με σκοπό να την οδηγήσουν στο δικαστήριο. Η Πελαγία έτυχε τότε να είναι μόνη στο σπίτι. Αντιλήφθηκε, σχεδόν αμέσως, ότι οι στρατιώτες είχαν σκοπό όχι μόνο να τη βασανίσουν για την πίστη της, αλλά και να κηλιδώσουν την παρθενία της, γι’ αυτό ψύχραιμα ζήτησε την άδεια να ανέβει στον επάνω όροφο για να αλλάξει ρούχα και να ετοιμαστεί. Αντί όμως να ντυθεί, ανέβηκε στη στέγη του σπιτιού. Προσευχήθηκε στον Θεό και έπεσε στο κενό για να μην πέσει στα χέρια των στρατιωτών και του διώκτη της. Ο θάνατός της, παρά το γεγονός ότι ήταν αυτοκτονία και ως εκ τούτου καταδικαστέα, χαρακτηρίστηκε από την Εκκλησία και τους Αγίους Πατέρες ως μαρτύριο, ως πράξη αυτοθυσίας για τη διαφύλαξη της πίστης και της αρετής. Μάλιστα, ο Χρυσόστομος λέει χαρακτηριστικά ότι η Πελαγία «δραπέτευσε από τα χέρια των θηρίων» και πέταξε προς τον Χριστό σαν περιστέρι.

Το δίστιχο του συναξαριστή γράφει χαρακτηριστικά: «Κρημνώ φυγούσα κρημνὸν αισχύνης μέγαν, κρημνείς τον εχθρὸν ευφυώς Πελαγία», δηλαδή, αποφεύγοντας με το άλμα στον γκρεμό τον μεγάλο γκρεμό της ατίμωσης, γκρεμίζεις με έξυπνο τρόπο τον διάβολο, Πελαγία.

Τιμάται επίσης η μνήμη: Νικολάου Πατριάρχου Αντιοχείας, νεομάρτυρος Ιωάννου του εκ Προύσης, οσιομάρτυρος Ιγνατίου του Νέου, οσίου Δοσιθέου ηγουμένου της Μονής του Βερχνεόστροβ και οσίου Τρύφωνος ηγουμένου της Μονής της Βυάτκας.