Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.
Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Νικόλαος Α΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Μυστικός και Οσιος Θεόδωρος Ταβεννησιώτης ο Ηγιασμένος
Νικόλαος Α΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ο Μυστικός
Από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές και πολιτικές μορφές του τέλους του 9ου και των αρχών του 10ου αι., υπήρξε προσωπικότητα που συνδύασε θεολογική παιδεία, εκκλησιαστική αυστηρότητα και πολιτική ευθύνη. Διετέλεσε Πατριάρχης σε δύο περιόδους (901 – 907 και 912 – 925) και διαδραμάτισε καίριο ρόλο τόσο στις εκκλησιαστικές εξελίξεις όσο και στη διακυβέρνηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η αντίστασή του στις πιέσεις της αυτοκρατορικής εξουσίας στο ζήτημα της τετραγαμίας ανέδειξε την αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας, ενώ η μεταγενέστερη συμβιβαστική του στάση φανερώνει ρεαλισμό και επιθυμία για ενότητα.
Γεννήθηκε περί το 852, πιθανότατα στην Κωνσταντινούπολη ή στη Μ. Ασία. Ελαβε υψηλή μόρφωση και συνδέθηκε με τον κύκλο του Πατριάρχη Φωτίου Α΄, του οποίου υπήρξε μαθητής. Η θεολογική και φιλολογική του κατάρτιση, καθώς και η διοικητική του ικανότητα, τον ανέδειξαν σε εξέχον πρόσωπο της αυλής. Το προσωνύμιο Μυστικός πιθανότατα προέρχεται από το αξίωμα του «μυστικού», δηλαδή του ανώτερου αυτοκρατορικού γραμματέα ή συμβούλου, θέση που κατείχε πριν από την πατριαρχική του εκλογή.
Το 901 εξελέγη Πατριάρχης επί αυτοκράτορος Λέοντος ΣΤ΄ του Σοφού. Η πατριαρχία του συνδέθηκε με ένα από τα σοβαρότερα εκκλησιαστικά ζητήματα της εποχής, το θέμα της τετραγαμίας του αυτοκράτορα. Ο Λέων, μη έχοντας αποκτήσει άρρενα διάδοχο από τους προηγούμενους γάμους του, προχώρησε σε τέταρτο γάμο με τη Ζωή Καρβωνοψίνα, η πράξη όμως αυτή θεωρήθηκε αντικανονική, καθώς η Εκκλησία ανεχόταν με δυσκολία και υπό προϋποθέσεις τον τρίτο γάμο. Ο Νικόλαος αρνήθηκε να εγκρίνει τον τέταρτο γάμο, καθαίρεσε τον πρεσβύτερο Θωμά που διέπραξε την ιεροτελεστία και επέβαλε επιτίμιο στον αυτοκράτορα, φτάνοντας στο σημείο να του απαγορεύσει την είσοδο στον ναό της Αγίας Σοφίας. Η σύγκρουση οδήγησε τελικά στην καθαίρεσή του το 907 και στην αντικατάστασή του από τον Ευθύμιο.
Μετά την απομάκρυνσή του, ο Νικόλαος αποσύρθηκε προσωρινά από το προσκήνιο, χωρίς, ωστόσο, να μειωθεί η επιρροή του που παρέμεινε ισχυρή. Οταν ο Λέων απεβίωσε το 912 και τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Αλέξανδρος Γ΄, ο Νικόλαος επανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο, μετά δε και τον θάνατο του Αλεξάνδρου (913), που ο ανήλικος Κωνσταντίνος Ζ΄ ανέλαβε τυπικά την εξουσία, ο Νικόλαος διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην αντιβασιλεία και στη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων, σε μια περίοδο έντονων εξωτερικών απειλών, ιδίως από τους Βουλγάρους υπό τον Συμεών.
Κατά τη δεύτερη πατριαρχία του και έως τον θάνατό του το 925, επιδίωξε την εκκλησιαστική ειρήνη και την αποκατάσταση των σχέσεων που είχαν διαταραχθεί λόγω του ζητήματος της τετραγαμίας. Υστερα από διαπραγματεύσεις και συμβιβασμούς, επιτεύχθηκε σταδιακά συμφιλίωση μεταξύ των αντιμαχόμενων παρατάξεων, απαγορεύτηκε ρητά ο τέταρτος γάμος διά του λεγόμενου «Τόμου της Ενώσεως» και συγκροτήθηκε η πρώτη διάταξη του Μηνολογίου των Αγίων της Ανατολικής Εκκλησίας. Παράλληλα, προσπαθώντας να αποτρέψει περαιτέρω πολεμικές συγκρούσεις, ανέπτυξε έντονη διπλωματική δραστηριότητα, ιδίως με τον ηγεμόνα των Βουλγάρων Συμεών, σώζονται δε επιστολές του προς τον ηγεμόνα που αποκαλύπτουν τη θεολογική του σκέψη, την πολιτική του διορατικότητα και τη ρητορική του δεινότητα.
Οσιος Θεόδωρος Ταβεννησιώτης ο Ηγιασμένος
Κορυφαίος μαθητής και διάδοχος του ιδρυτή του κοινοβιακού μοναχισμού Μ. Παχωμίου, γεννήθηκε στην Ανω Θήβα της Αιγύπτου γύρω στο 314 από πλούσια και ευγενικής καταγωγής χριστιανική οικογένεια. Σε ηλικία μόλις 14 ετών, συγκλονισμένος από τη ματαιότητα των εγκοσμίων, απαρνήθηκε τις ανέσεις του σπιτιού του και κατέφυγε στη μονή της Ταβέννης, για να μαθητεύσει κοντά στον Παχώμιο. Εκείνος τον αγάπησε ιδιαίτερα για την ταπεινοφροσύνη και την απόλυτη υπακοή του, αποκαλώντας τον «ηγιασμένο» ήδη από τη νεαρή του ηλικία.
Μετά τον θάνατο του Παχωμίου και τη σύντομη καθηγεσία του οσίου Πετρωνίου, ο Θεόδωρος ανέλαβε τη διοίκηση όλων των κοινοβίων της Θηβαΐδας. Υπήρξε ο θεματοφύλακας του Παχωμιανού Κανόνα και φρόντισε για την πνευματική ενότητα των εκατοντάδων μοναχών, δίνοντας έμφαση στην κοινή προσευχή, την εργασία και την ακτημοσύνη. Λέγεται ότι είχε το χάρισμα να καθοδηγεί τις ψυχές με εξαιρετική διάκριση, αποφεύγοντας τον υπερβολικό ζήλο που θα οδηγούσε σε πλάνη. Εκοιμήθη ειρηνικά το 368.
Τιμάται επίσης η μνήμη: ιερομάρτυρος Αλεξάνδρου αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων, Περεγρίνου επισκόπου Τέρνι, μάρτυρος Περεγρίνου της Ωξέρρης, μαρτύρων Αυδά και Αυδιησού των επισκόπων, Βενιαμίν διακόνου και των συν αυτοίς τριάκοντα οκτώ των εν Περσίδι μαρτυρησάντων, μαρτύρων Βαχθσιόου, Ισαακίου και Συμεών των εν Περσία τελειωθέντων, Καραντοκίου πρίγκηπος της Ουαλλίας, οσίου Φιδωλού του εκ Γαλλίας, οσίου Βρενδανού του αναχωρητού του εξ Ιρλανδίας, Ονωράτου επισκόπου Αμιένης, μάρτυρος Παπυλίνου, μαρτύρων Φήλικος και Γενναδίου, οσιομάρτυρος Πέτρου του εν Βλαχέρναις, οσίου Νεαδίου, Ευφημίας της πλησίον του Νεωρίου λιμένος εις την Αγίαν Δύναμιν, Γεωργίου επισκόπου Μυτιλήνης του ομολογητού, οσίου Εφραίμ του εκ Ρωσίας, οσίων Κασσιανού και Λαυρεντίου των εκ Ρωσίας, ιερομάρτυρος Θεοδώρου επισκόπου Βρσάκ της Σερβίας, οσιομάρτυρος Βουκασίνου του εκ Σερβίας.
Σύνταξη και Επιμέλεια:
Νίκος Πατρίκης, Ιωάννης Ε. Χρυσάφης
