Κυριάκος Μπερμπερίδης
“Εσείς τι θα κάνατε αν ήσασταν στη θέση του Μητσοτάκη ;” ρωτήθηκε πολιτικός αρχηγός σε τηλεοπτική συνέντευξη και σε ερώτημα σχετικό με τα ελληνοτουρκικά.
‘‘Θα έκανα επέκταση χωρικών υδάτων στα 12 μίλια και θα ανακήρυσσα άμεσα υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ” απάντησε αυτός και με αυτοπεποίθηση που ξεχείλιζε.
“Γιατί δεν ανακηρύσσουμε ΑΟΖ ;”, ρώτησε προχθές αφελώς μια συμπαθής δημοσιογράφος τον υφυπουργό Εξωτερικών.
Ερωτήματα και απαντήσεις που εκ πρώτης όψεως ακούγονται εύλογες.
Αλλά που πολύ απέχουν από τη σύνθετη πραγματικότητα των προβλημάτων του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου.
Προβλήματα που ας μην ξεχνάμε ότι προσπάθησαν επίσης να λύσουν στο παρελθόν ένας Κωνσταντίνος Καραμανλής, ένας Ανδρέας Παπανδρέου κι ένας Κώστας Σημίτης χωρίς δυστυχώς επιτυχία. Το ίδιο και ο Γιωργος Παπανδρέου αλλά και ο Αντώνης Σαμαράς με τον Αλέξη Τσίπρα.
Αλλά με μια περιήγηση στα κοινωνικά δίκτυα, σχηματίζει κανείς την εντύπωση ότι μπορούν να τα λύσουν εύκολα και γρήγορα οι φλογεροί υπερπατριώτες του διαδικτύου. Που αποκαλούν τον Μητσοτάκη “προδότη” επειδή κατά την άποψή τους ολιγωρεί και δεν το κάνει.
Και για μεν τους απλούς ανθρώπους που δεν περιμένει κανείς να έχουν λεπτομερή γνώση του διεθνούς δικαίου ή στοιχειώδη κατανόηση σύνθετων τεχνικών όρων, σχετικά μικρό το κακό. Οι πολιτικοί όμως ;
Δεν πάει πολύς καιρός που ο δήμαρχος Αθηναίων, ρωτήθηκε σ’ ένα debate ως υποψήφιος αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, τι θα έκανε με τα 12 μίλια των χωρικών υδάτων αν γινόταν πρωθυπουργός.
“Μα θα προσφύγω στη Χάγη ! ”, απάντησε με ενθουσιασμό.
Προσέξτε. Για ένα αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδος, αυτός θα προσέφευγε στη Χάγη, μπερδεύοντας προφανώς τα χωρικά ύδατα με την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Αφήστε που η προσφυγή στη Χάγη δεν μπορεί να γίνει μονομερώς αλλά απαιτεί σύνταξη συνυποσχετικού με τα αντικείμενα ή παρακείμενα κράτη. Λεπτομέρειες θα μου πείτε.
Η άγνοια δυστυχώς είναι εδώ. Και είναι τραγική. Και την εκμεταλλεύονται και αγύρτες πολιτικοί για να φτιάχνουν “κλίμα”.
Τα πράγματα λοιπόν είναι πολύ συγκεκριμένα.
Τα χωρικά ύδατα είναι περιοχές πλήρους κυριαρχίας και η επέκτασή τους μέχρι τα 12 μίλια είναι δικαίωμα που πράγματι ασκείται μονομερώς.
Η υφαλοκρηπίδα επίσης δεν απαιτεί ανακήρυξη αλλά είναι δικαίωμα που ασκείται ipso facto ab initio, αυτομάτως δηλαδή και εξ υπαρχής. Πρέπει όμως πρώτα να οριοθετηθεί.
Η ΑΟΖ, αντιθέτως απαιτεί και ανακήρυξη εκτός από οριοθέτηση.
Μέχρις εδώ καλά. Υπάρχει όμως ένα “αλλά”. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα ως μονομερή δικαιώματα, νοούνται σε περιοχές ανοιχτής θάλασσας όταν οι αποστάσεις των αντικείμενων κρατών υπερβαίνουν τα 200+200 μίλια.
Αντίθετα, σε περιοχές θαλάσσιας στενότητας όπως το Αιγαίο, το διεθνές δίκαιο υποχρεώνει τα μέρη σε διμερείς διαπραγματεύσεις και συμφωνία ή έστω σύνταξη συνυποσχετικού για την από κοινού προσφυγή σε κάποιο διεθνές δικαστήριο που θα πάρει τις τελικές αποφάσεις οριοθέτησης .
Αυτό δηλαδή που προσπαθούν να κάνουν με την Τουρκία όλες ανεξαιρέτως οι ελληνικές κυβερνήσεις από τη Μεταπολίτευση και μετα. Και αυτό ακριβώς που προσπαθεί να κάνει και ο Μητσοτάκης τα τελευταία χρόνια και λοιδορείται ως μειοδότης.
Σε ό,τι τώρα αφορά στα χωρικά ύδατα, η επέκταση στα 12 μίλια είναι μεν μονομερές δικαίωμα αλλά προκειμένου για το Αιγαίο θα πρέπει να ληφθούν υπόψη μια σειρά παραμέτρων. Επέκταση στα 12 μίλια θα καθιστούσε το Αιγαίο κατά 65% περίπου περίκλειστη θάλασσα, κλείνοντας μεταξύ άλλων τα στενά μεταξύ Κυκλάδων και Δωδεκανήσων. Και αυτό είναι κάτι που πλην της Τουρκίας, δεν το θέλουν ούτε οι ΗΠΑ, ούτε η Ρωσία, ούτε και κανένα από τα παρευξείνια κράτη. Γιατί παρα το γεγονός ότι η αβλαβής διέλευση δεν επηρεάζεται, υπολείπεται σαφώς των δικαιωμάτων της εντελώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Αλλά τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ. Άλλο θέμα είναι αυτό του εναέριου χώρου.
Η Ελλάδα από το 1931 διατηρεί εναέριο χώρο 10 μιλίων, ενώ τα χωρικά της ύδατα είναι στα 6 τη στιγμή που το διεθνές δίκαιο προβλέπει ότι αυτά τα δυο πρέπει να συμπίπτουν. Και το διεθνές δίκαιο βλέπετε, δεν εφαρμόζεται a la carte.
Και άλλο επίσης θέμα είναι η λεγόμενη επήρεια των νησιών και μάλιστα κάποιων πολύ μικρότερων όπως το σύμπλεγμα της Μεγίστης με το Καστελόριζο. Παρα το γεγονός ότι όλα τα κατοικημένα νησιά δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, στη θεωρητική εκείνη περίπτωση που θα προσφεύγαμε με την Τουρκία στη Χάγη, δεν θα’πρεπε να αναμένει κανείς να δικαιωθούμε 100% ως προς την επήρεια. Και ο λόγος είναι ότι οι αντικείμενες ακτές της Τουρκίας που είναι κατά πολύ μεγαλύτερες απ’ αυτές των ελληνικών νησιών στην περιοχή. Ως προς αυτό, έχει άλλωστε εκδώσει σχετικές νομολογίες το διεθνές δικαστήριο της Χάγης αρκετές φορές για άλλες περιπτώσεις και πάντα με βάση την αρχή της ευθυδικίας.
Όλα τα παραπάνω είναι τόσο σύνθετα που απαιτούν προφανώς γνώση, σχέδιο, περίσκεψη, ψυχραιμία, ρεαλισμό, σοβαρότητα, αντίληψη συσχετισμού των δυνάμεων και τους διεθνούς γίγνεσθαι.
Αυτά δηλαδή που δυστυχώς απουσιάζουν από τον δημόσιο διάλογο αλλά και μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού της αντιπολίτευσης.
Ένα προσωπικό που εκτός από άγνοια, δείχνει ασυγχώρητο επαρχιωτισμό, ρηχότητα και ροπή προς το λαϊκισμό.
Μια λύση των προβλημάτων με την Τουρκία, είτε θα είναι προϊόν ενός έντιμου συμβιβασμού, είτε απλά δεν θα υπάρξει στον αιώνα τον άπαντα. Όταν αυτό το καταλάβουμε, θα έχουμε κάνει ένα βήμα μπροστά. Αλλά προς το παρόν απέχουμε πολύ απ’ αυτό.
https://www.liberal.gr/politiki/agnoia?fbclid=IwY2xjawUDV5twZG9mBWV4dG4DYWVtAjExAGJyaWQRMUkzQUsyTlRlQXNYU3JQamlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEepGGsveOXSH8GmOoYjwJLYXXi4innO0vZQwsxN8al3zgC3mzxnnhk2TQvW1k_aem_UqFhOW1KNYFFeb-z5tbyGw
