Φόρτωση Text-to-Speech…
Νέα εποχή στις ήδη στενές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ενωσης και Καναδά «σφραγίστηκε» κατά τη διήμερη Σύνοδο Κορυφής στο Μόντρεαλ, που ολοκληρώθηκε σήμερα, με νέες συμφωνίες και πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της συνεργασίας στο εμπόριο, στην ενέργεια, στις κρίσιμες πρώτες ύλες και στην ασφάλεια, αλλά και με ανοιχτό το πιο αμφιλεγόμενο πολιτικό ζήτημα: πόσο κοντά μπορεί να φτάσει ο Καναδάς στην Ε.Ε. χωρίς να γίνει μέλος της.
«Μπορούμε να οικοδομήσουμε μια εταιρική σχέση που θα πλησιάζει περισσότερο στην ιδιότητα του μέλους, από ό,τι έχουμε δημιουργήσει μέχρι σήμερα», τόνισε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιμένοντας στην πρότασή της να γίνει ο Καναδάς το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» (associate member) της Ενωσης.
Διευκρίνισε ότι πρόκειται για «σύνδεση χωρίς ένταξη», καθώς οι ευρωπαϊκές Συνθήκες δεν επιτρέπουν την προσχώρηση χώρας που βρίσκεται εκτός Ευρώπης. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι η ίδια η έννοια του «συνδεδεμένου μέλους» αποτελεί ούτως ή άλλως «αχαρτογράφητο έδαφος».
Η πρόταση της Ούρσουλας φον ντερ Λάιεν -που διατυπώθηκε πρώτη φορά στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ενωσης, τον περασμένο Σεπτέμβριο-, είχε προκαλέσει αντιδράσεις στους «27», με τη Γερμανία να πρωτοστατεί στις ενστάσεις, καθώς αρκετές κυβερνήσεις -ανάμεσά τους και η Αθήνα-, θεωρούσαν προβληματική τη δημιουργία ενός ασαφούς θεσμικού καθεστώτος χωρίς προηγούμενη διαβούλευση.
Τελικά, ο επίμαχος όρος αφαιρέθηκε από την κοινή δήλωση της Συνόδου, η οποία προβλέπει μια «ολοένα στενότερη σύνδεση», χωρίς πλήρη ένταξη, με το περιεχόμενό της να καθορίζεται έως το 2027.
Παρά τον συμβιβασμό, τόσο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ επέμειναν δημοσίως στον όρο.
Ερωτηθείσα ευθέως για τις γερμανικές αντιδράσεις, η πρόεδρος της Κομισιόν επικαλέστηκε την ευρεία υποστήριξη για προσέγγιση με τον Καναδά, χωρίς να απαντήσει συγκεκριμένα στις ενστάσεις.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα διευκρίνισε ότι η τελική διατύπωση εγκρίθηκε και από τα 27 κράτη-μέλη.
Η νέα σύνδεση πάντως -σύμφωνα με όσα περιέγραψε η πρόεδρος της Κομισιόν-, θα στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: κοινή διαμόρφωση πολιτικών, μεγαλύτερη συμμετοχή του Καναδά σε ευρωπαϊκά προγράμματα και στενότερη συνεργασία των θεσμικών οργάνων.
Την άνοιξη του 2027 προγραμματίζεται η πρώτη κοινή συνεδρίαση της καναδικής κυβέρνησης με το Κολλέγιο των Επιτρόπων, ενώ τον Ιούνιο ο Μαρκ Κάρνεϊ έχει προσκληθεί από τον Αντόνιο Κόστα να συμμετάσχει σε συνάντηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Πάντως, ο Καναδός πρωθυπουργός εξέφρασε την πρόθεση να έχουν ολοκληρωθεί έως τότε οι συζητήσεις για το νέο καθεστώς σύνδεσης.
Πέρα από τη συζήτηση και τον «θόρυβο» γύρω από τον όρο του «συνδεδεμένου μέλους», η Σύνοδος κατέληξε σε συγκεκριμένες οικονομικές συμφωνίες.
Ολοκληρώθηκαν, δηλαδή, οι διαπραγματεύσεις για τη νέα συμφωνία ψηφιακού εμπορίου, η οποία θα συμπληρώνει την εμπορική συμφωνία Ε.Ε. – Καναδά CETA, ενώ υπεγράφη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Καναδά και Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), ανοίγοντας τον δρόμο για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση καναδικών έργων εξόρυξης, επεξεργασίας και ανακύκλωσης κρίσιμων πρώτων υλών.
Στον ενεργειακό τομέα, συμφωνήθηκε κοινή μακροπρόθεσμη μελέτη σκοπιμότητας για εξαγωγές καναδικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ευρώπη.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια της Ε.Ε. να διαφοροποιήσει τους προμηθευτές της, καθώς οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή και η αυξημένη εξάρτηση από το αμερικανικό LNG εντείνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια εφοδιασμού. Δεν έχει, ωστόσο, συμφωνηθεί ακόμη ούτε συγκεκριμένη ποσότητα ούτε εμπορική σύμβαση. Η συνεργασία επεκτείνεται στα ηλεκτρικά δίκτυα, στην αποθήκευση ενέργειας και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Ενα ακόμα αμφιλεγόμενο ζήτημα, το ευρωπαϊκό «Made in Europe», απασχόλησε, επίσης, τη Σύνοδο. Ερωτηθείσα εάν ο Καναδάς θα απολαμβάνει προνομιακή μεταχείριση στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών κανόνων βιομηχανικής πολιτικής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι η πρόταση της Κομισιόν για τη λεγόμενη Πράξη Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act) περιλαμβάνει τις χώρες με τις οποίες η Ε.Ε. διαθέτει ήδη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. «Επομένως, αυτομάτως περιλαμβάνεται και ο Καναδάς», τόνισε, επισημαίνοντας, πάντως, ότι η νομοθεσία δεν έχει ακόμη εγκριθεί από Συμβούλιο και Ευρωκοινοβούλιο.
Ως προς την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, ο Καναδάς είναι ήδη η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που συμμετέχει στο δανειακό πρόγραμμα SAFE των 150 δισ. ευρώ, αποκτώντας πρόσβαση σε κοινές ευρωπαϊκές αμυντικές προμήθειες.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ αναφέρθηκε σήμερα σε παραγγελίες στρατιωτικού εξοπλισμού από καναδικές επιχειρήσεις, ενώ ανακοίνωσε αύξηση της παραγωγής πυροσβεστικών αεροσκαφών De Havilland, που προμηθεύονται και ευρωπαϊκές χώρες.
Η συνεργασία επεκτείνεται πλέον και στην ασφάλεια της Αρκτικής, στην αντιμετώπιση ξένων παρεμβάσεων και στη διαχείριση κρίσεων.
Παράλληλα, ο Καναδός πρωθυπουργός ανακοίνωσε αρχική συνεισφορά 500 εκατ. ευρώ στο ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας, εξέλιξη που χαιρέτισαν τόσο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και ο Αντόνιο Κόστα.
Η νέα «Συμμαχία για το Μέλλον» όπως αποκαλεί την ενίσχυση των σχέσεων με την Ε.Ε. ο Μαρκ Κάρνεϊ, περιλαμβάνει, εξάλλου, πρόσβαση του Καναδά στους ευρωπαϊκούς υπερυπολογιστές, συνεργασία στην τεχνητή νοημοσύνη και συζητήσεις για συμμετοχή στα δορυφορικά συστήματα Galileo και IRIS², καθώς και επέκταση των εκπαιδευτικών ανταλλαγών μέσω Erasmus+.
«Η κυριαρχία δεν είναι πλέον η ελευθερία να ενεργείς μόνος, αλλά η ικανότητα να ενεργείς από κοινού», τόνισε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας τη συμμαχία ως «απάντηση» στις αυξανόμενες γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις, με το βλέμμα στραμμένο προς τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ.
