Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 29 Οκτωβρίου

Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Αγία Οσιομάρτυς Αναστασία η Ρωμαία, Οσιος Αβράμιος και Μαρία η ανεψιά αυτού και Αγιος Μάρτυς Σάββας ο Στρατηλάτης

Οσιομάρτυς Αναστασία η Ρωμαία

Από τις πιο θαρραλέες και ευγενείς μορφές του πρώιμου Χριστιανισμού, η οποία υπέστη φρικτά βασανιστήρια για την πίστη της. Γεννήθηκε στη Ρώμη τον 3ο αι. και προερχόταν από εξαιρετικά πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια, αλλά, παρά τις πιέσεις της οικογένειάς της και τις πολυάριθμες προτάσεις γάμου από επιφανείς Ρωμαίους, η Αναστασία αρνήθηκε τα εγκόσμια πλούτη. Οταν έχασε τους γονείς της, διαμοίρασε ολόκληρη την τεράστια περιουσία της στους φτωχούς και, σε ηλικία μόλις 20 ετών, κατέφυγε σε μικρό γυναικείο μοναστήρι έξω από τη Ρώμη. Εκεί έλαβε το μοναχικό σχήμα και έζησε υπό την πνευματική καθοδήγηση μιας ευσεβούς γερόντισσας, της Σοφίας, η οποία τη δίδαξε την ασκητική ζωή.

Κατά τη διάρκεια των σκληρών διωγμών, πιθανότατα επί αυτοκρατόρων Δεκίου ή Βαλεριανού, γύρω στο 256, ειδωλολάτρες στρατιώτες ανακάλυψαν το μοναστήρι, έσπασαν τις πύλες, συνέλαβαν την Αναστασία και την οδήγησαν δεμένη με αλυσίδες μπροστά στον τοπικό ηγεμόνα Πρόβο. Εκείνος, βλέποντας τη σπάνια ομορφιά και το νεαρό της ηλικίας της, προσπάθησε να την καλοπιάσει, συμβουλεύοντάς τη να θυσιάσει στα είδωλα για να σώσει τη ζωή της και να απολαύσει τις χαρές του κόσμου. Η Αναστασία, όμως, απάντησε με μνημειώδες θάρρος: «Ο δικός μου πλούτος, η δόξα και η ζωή είναι ο Χριστός. Για Εκείνον είμαι έτοιμη να πεθάνω όχι μία, αλλά χίλιες φορές». Οργισμένος από την αμετακίνητη στάση της, ο Πρόβος διέταξε να υποβληθεί σε απάνθρωπα βασανιστήρια. Τη ράπισαν βάναυσα στο πρόσωπο, την ξάπλωσαν δεμένη πάνω σε αναμμένα κάρβουνα, την κρέμασαν σε ξύλο και της έσκισαν τις σάρκες, της ξερίζωσαν τα νύχια, έκοψαν τους μαστούς και της έβγαλαν τα δόντια. Παρά τους αφόρητους πόνους, η Αγία προσευχόταν μεγαλόφωνα, γι’ αυτό, και για να τη σταματήσουν, οι βασανιστές της έκοψαν και τη γλώσσα. Στο τέλος, ο ηγεμόνας διέταξε τον αποκεφαλισμό της, διά του οποίου έλαβε τον στέφανο του μαρτυρίου, η δε πνευματική της μητέρα, Σοφία, παρέλαβε κρυφά το άγιο λείψανό της και το έθαψε με τιμές.

Τα λείψανά της διασώθηκαν ανά τους αιώνες και σήμερα, δύο από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα τμήματα του χαριτόβρυτου λειψάνου της φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Οσίου Γρηγορίου στο Αγιον Ορος. Μάλιστα, η Αγία αποτελεί μια σπάνια εξαίρεση, καθώς μαζί με την αγ. Αννα και τη Μαρία τη Μαγδαληνή, είναι οι μόνες γυναίκες Αγιες που τιμώνται με πανηγυρικές αγρυπνίες εντός του Αθω (εκτός της Παναγίας φυσικά). Κατά την εκκλησιαστική παράδοση, η Αγία έχει επιτελέσει πολυάριθμα θαύματα, μερικά από τα οποία έχουν καταγραφεί επίσημα στα αρχεία της Μονής: 1) Η κατάσβεση της μεγάλης πυρκαγιάς τον 19ο αι. Το πιο διάσημο ιστορικό θαύμα της Αγίας στη Μονή Γρηγορίου σχετίζεται με μια καταστροφική πυρκαγιά που απείλησε να κάψει ολόκληρο το μοναστήρι. Η φωτιά ξεκίνησε από τα μαγειρεία και, λόγω των δυνατών ανέμων, επεκτάθηκε γρήγορα στις ξύλινες πτέρυγες των κελιών. Οι μοναχοί, βλέποντας ότι τα ανθρώπινα μέσα δεν επαρκούσαν, πήραν τη λειψανοθήκη με το άγιο χέρι της Αναστασίας και έκαναν λιτανεία γύρω από τις φλόγες. Μόλις ο ιερέας σταύρωσε τη φωτιά με το λείψανο, ο άνεμος άλλαξε αμέσως κατεύθυνση προς τη θάλασσα και η πυρκαγιά έσβησε εντελώς μέσα σε λίγα λεπτά, σώζοντας τη Μονή από ολοκληρωτική καταστροφή. 2) Η απαλλαγή από την επιδρομή των ακρίδων. Στις αρχές του 20ού αι., τα κτήματα της Μονής στη Χαλκιδική δέχθηκαν μια πρωτοφανή επιδρομή από σμήνη ακρίδων, τα οποία κατέστρεφαν όλες τις καλλιέργειες, απειλώντας τους μοναχούς και τους ντόπιους με πείνα. Οι μοναχοί μετέφεραν το λείψανο της Αγίας από το Αγιον Ορος στην περιοχή και τέλεσαν αγιασμό. Σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες της εποχής, μόλις το λείψανο ακούμπησε το χώμα, ένα πυκνό σύννεφο από πουλιά εμφανίστηκε στον ουρανό, το οποίο επιτέθηκε στις ακρίδες και καθάρισε την περιοχή μέσα σε μία ημέρα. 3) Ιάσεις ασθενών και ευωδία των λειψάνων. Στα σύγχρονα θαύματα της Αγίας περιλαμβάνονται πολλές θεραπείες ανθρώπων που έπασχαν από σοβαρές οφθαλμικές παθήσεις, καθώς, επειδή η ίδια υπέστη φρικτά βασανιστήρια στο πρόσωπο και στα μάτια κατά το μαρτύριό της, θεωρείται προστάτιδα όσων έχουν προβλήματα όρασης. Οι πατέρες της Μονής αναφέρουν, επίσης, ότι η λειψανοθήκη της Αγίας Αναστασίας εκπέμπει πολύ συχνά μια άρρητη, έντονη ευωδία, η οποία πλημμυρίζει ολόκληρο το Καθολικό της Μονής, ιδιαίτερα κατά την ημέρα της εορτής της.

Οσιος Αβράμιος και Μαρία η ανιψιά αυτού

Η ιστορία του οσίου και της ανιψιάς του είναι ένας ύμνος στη μετάνοια και της απεριόριστης αγάπης. Η καταγωγή του Αβραμίου ήταν από την Εδεσσα της Μεσοποταμίας και ζούσε εκεί με την οικογένειά του περί τα τέλη του 3ου αιώνα. Οι γονείς του, παρόλο που έδειχνε ότι ήθελε να αφοσιωθεί στον Θεό, τον πίεσαν να νυμφευτεί. Εγινε ο γάμος του και πριν τελειώσει η ημέρα εγκατέλειψε συμβία, πατρική οικογένεια, περιουσία και πατρίδα και αποσύρθηκε σε μικρό κελλί μακριά από τα εγκόσμια, προσευχόμενος, νηστεύοντας και δοξολογώντας τον Κύριο. Εζησε έτσι επί πολλά χρόνια, επιτελώντας και θαυμαστό ιεραποστολικό έργο, που ευδοκίμησε με τον εκχριστιανισμό πλήθους ειδωλολατρών, αν και το κλίμα ήταν εξαιρετικό εχθρικό στο πρόσωπό του υπομένοντας ακόμη και ξυλοδαρμούς.

Συνέβη κάποια χρονική στιγμή να πεθάνει ο αδελφός του και να αφήσει ορφανή την επτάχρονη κόρη του, Μαρία, ανιψιά του Αβράμιου, ο οποίος την πήρε υπό την προστασία του, της έκτισε μικρό στενό κελλί σχετικά κοντά με το δικό του και της εμφύσησε την αγάπη και την πίστη στον Χριστό. Ωστόσο, μια ημέρα ένας μοναχός, που υποκριτικά την επισκεπτόταν δήθεν για πνευματική κατήχηση, την πλάνεψε και αμάρτησε μαζί της. Εκείνη τότε, θεωρώντας ότι έχασε κάθε ελπίδα σωτηρίας, άφησε το κελλί της, πήγε σε γειτονική πόλη και κατέληξε να γίνει πόρνη σε πανδοχείο. Οταν ο Αβράμιος έμαθε την εξέλιξη αυτή, πόνεσε πολύ και θρήνησε για αυτήν επί δύο χρόνια. Μόλις έμαθε πού ακριβώς βρισκόταν και τι έκανε, έβγαλε τα ράσα, φόρεσε στρατιωτική στολή και πήγε στο πανδοχείο ως πελάτης και ζήτησε να συνευρεθεί με τη Μαρία. Οταν βρέθηκαν οι δυο τους, της αποκαλύφθηκε και κλαίγοντας της είπε: «Παιδί μου Μαρία, δεν με γνωρίζεις; Γιατί έπεσες σε αυτή την άβυσσο; Γιατί δεν ήρθες σε μένα να μετανοήσεις; Εγώ παίρνω το κρίμα σου επάνω μου, μόνο γύρισε πίσω». Η Μαρία, συγκλονισμένη από την απέραντη αγάπη του θείου της που ταπείνωσε τον εαυτό του για να τη βρει, μετανόησε πικρά, άφησε τα πάντα πίσω της, τον ακολούθησε ξανά στην έρημο και κλείστηκε ξανά στο κελλί της, επιδεικνύοντας τόσο βαθιά και ειλικρινή μετάνοια, που ο Θεός την αξίωσε να επιτελεί θαύματα και ιάσεις ασθενών όσο ζούσε. Ο Οσιος εκοιμήθη ειρηνικά το έτος 360, σε ηλικία 70 ετών, και λίγα χρόνια αργότερα τον ακολούθησε και η Μαρία.

Μάρτυς Σάββας ο Στρατηλάτης

Εμεινε στην ιστορία για το γεγονός ότι θυσίασε υψηλά αξιώματα και πλούτη χάριν της πίστης του στον Χριστό. Εζησε στη Ρώμη κατά τον 3ο αιώνα, επί εποχής της βασιλείας του αυτοκράτορα Αυρηλιανού, η καταγωγή του ήταν από τη χώρα των Γότθων και, όπως πολλοί συμπατριώτες του, κατατάχθηκε στον ρωμαϊκό στρατό. Λόγω της στρατιωτικής κατάρτισης και των ικανοτήτων του, ανήλθε σε όλα τα αξιώματα φθάνοντας μέχρι εκείνο του στρατηλάτη, δηλαδή του στρατηγού, έχοντας υπό τη διοίκησή του μεγάλο μέρος των στρατιωτικών δυνάμεων της πρωτεύουσας. Αν και πιστός χριστιανός, λόγω της ιδιότητάς του προτίμησε να μείνει κρυπτοχριστιανός, αλλά εύρισκε τον τρόπο να στηρίζει πνευματικά και υλικά τους φυλακισμένους χριστιανούς, να συμπαραστέκεται στους αναξιοπαθούντες και να δίνει ελεημοσύνη εκεί που έπρεπε. Ωστόσο, κάποια στιγμή αυτή η δραστηριότητά του έγινε γνωστή στον Αυρηλιανό ο οποίος τον κάλεσε να απολογηθεί. Με θάρρος και χωρίς να δείχνει φόβο πέταξε τη στολή και τα διακριτικά του αξιώματός του στα πόδια του αυτοκράτορα και δήλωσε ότι τον μόνο βασιλιά που αναγνωρίζει είναι ο Ιησούς Χριστός. Η πρώτη άμεση επίπτωση ήταν τα φρικτά βασανιστήρια, τα οποία υπέμεινε καρτερικά με τη χάρη του Θεού. Ενενήντα στρατιώτες που υπηρετούσαν υπό τις διαταγές του βλέποντας τον αρχηγό τους να υπομένει αγόγγυστα το μαρτύριο χάρη στην πίστη του μεταστράφηκαν στον Χριστιανισμό, συνελήφθησαν και αποκεφαλίστηκαν παραδειγματικά. Τον Σάββα τον μετέφεραν στον ποταμό Τίβερη και τον έπνιξαν εκεί. Ηταν το έτος 272 και εκείνος 38 ετών.

Μάρτυς Μελιτινή

Θαρραλέα χριστιανή της πρώιμης Εκκλησίας, η οποία έζησε και μαρτύρησε κατά τον 2ο αι. Καταγόταν από τη Μαρκιανούπολη της Θράκης, περιοχή κοντά στη σημερινή Βουλγαρία, και έδρασε γύρω στο 160, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αντωνίνου του Ευσεβούς. Επειδή ήταν ιδιαίτερα δραστήρια γυναίκα, που κήρυττε με θάρρος το Ευαγγέλιο και βοηθούσε στη διάδοση του Χριστιανισμού, λόγω αυτής της έντονης ιεραποστολικής της δράσης, καταγγέλθηκε στον σκληρό ηγεμόνα της Θράκης Αντίοχο, ο οποίος διέταξε αμέσως τη σύλληψή της και προσπάθησε αρχικά με απειλές και βασανιστήρια να την αναγκάσει να απαρνηθεί τον Χριστό. Διαπιστώνοντας, όμως, ότι εκείνη παρέμεινε αμετακίνητη, αποφάσισε να αλλάξει τακτική και την παρέδωσε στη σύζυγό του, με την εντολή να τη φιλοξενήσει στο σπίτι τους και να χρησιμοποιήσει γυναικεία τεχνάσματα, κολακείες και ανέσεις για να της αλλάξει την πίστη.

Το αποτέλεσμα, ωστόσο, ήταν το ακριβώς αντίθετο. Η Μελιτινή, με τη γλυκύτητα του λόγου της και το χριστιανικό της ήθος, κατάφερε να πείσει τη σύζυγό του ηγεμόνα να ασπαστεί κρυφά τον Χριστιανισμό και να κατηχούν μαζί και να βαπτίζουν πολλούς άλλους ειδωλολάτρες μέσα στην πόλη. Οταν ο Αντίοχος ανακάλυψε ότι η ίδια του η γυναίκα είχε γίνει χριστιανή εξαιτίας της Μελιτινής, εξοργίστηκε και έχασε κάθε έλεγχο και διέταξε την άμεση θανατική καταδίκη και των δύο γυναικών δι’ αποκεφαλισμού. Μετά το μαρτύριό της, το άγιο σώμα της έμεινε άταφο, αλλά ο ευσεβής χριστιανός Ακάκιος, που είχε δει πολλά θαύματά της, δωροδόκησε τους φρουρούς, παρέλαβε κρυφά το λείψανό της και επιβιβάστηκε σε πλοίο με σκοπό να το μεταφέρει στην πατρίδα του στη Μικρά Ασία. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, όμως, ο Ακάκιος αρρώστησε βαριά και πέθανε, το δε πλοίο αναγκάστηκε να δέσει σε ακρωτήριο της Λήμνου λόγω θαλασσοταραχής. Εκεί, οι ναύτες και οι ντόπιοι κάτοικοι έθαψαν το λείψανό της Αγίας και δίπλα της ενταφίασαν και τον πιστό Ακάκιο.

Η Λήμνος διατηρεί ζωντανή τη μνήμη της Αγίας (γνωστής τοπικά και ως Αγία Μελτίνα, αν και η ακριβής τοποθεσία του αρχικού της τάφου παραμένει άγνωστη. Το ακρωτήρι της Αγίας Ειρήνης, στη νοτιοανατολική Λήμνο, και το ομώνυμο γραφικό εξωκλήσι της Αγίας συνδέονται στενά με την ιστορία της νήσου, καθώς, σύμφωνα με ιστορικά και αγιορείτικα έγγραφα του 1321 αναφέρονται «τα περί την Αγίαν Μελιτινήν χωρία του Βισσίνου, του Σκανδάλη και τα λοιπά» πατριαρχικά κτήματα. Οι τοπικές παραδόσεις και ιστορικές μελέτες της Ιεράς Μητρόπολης Λήμνου τοποθετούν το σημείο ταφής της Αγίας πιθανότατα στο νοτιοανατολικό άκρο της χερσονήσου, κοντά στο σύγχρονο ακρωτήρι της Αγίας Ειρήνης

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Αννης της μετονομασθείσης Ευφημιανός, μαρτύρων Κυρίλλου, Μήνη και Μηναίου, νέου ιερομάρτυρος Αθανασίου του εκ Σπάρτης της Πισιδίας εν Μουδανίοις δε μαρτυρήσαντος εν έτει 1653, νέου οσιομάρτυρος Τιμοθέου του Εσφιγμενίτου, οσίου Αβραμίου του Ροστώφ, οσίου Νέστορος του Αγραμμάτου της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, οσίου Αβραμίου του Εγκλείστου της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και οσίου Σεραπίωνος του εν Ζάρζμα.