Όπως αναφέρει η eldiario.es, oι ταραχές ξεκίνησαν στην περιοχή Ντεούστο, κοντά στο ομώνυμο πανεπιστήμιο, και επεκτάθηκαν σε άλλα σημεία της πόλης, μεταξύ των οποίων η περιοχή γύρω από τον πύργο Iberdrola, στην απέναντι πλευρά του ποταμού.
Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό που ανακοίνωσε ο υπουργός Ασφαλείας της Χώρας των Βάσκων, Μπίνγκεν Θουπίρια, οι συλλήψεις έφτασαν περίπου τις 20, με πολλούς από τους συλληφθέντες να είναι ανήλικοι.
Παρά την ισχυρή αστυνομική παρουσία που είχε αναπτυχθεί από το πρωί για την αντιμετώπιση πιθανών επεισοδίων, οι δυνάμεις της βασκικής αστυνομίας Ertzaintza είχαν αποσυρθεί από ορισμένα σημεία όταν άρχισαν οι ταραχές. Μέχρι να επιστρέψουν και να επέμβουν, ολόκληρα τμήματα δρόμων είχαν παραδοθεί στις φλόγες.
Από τις ειρηνικές διαδηλώσεις στα οδοφράγματα και τις φωτιές
Η ένταση άρχισε να κλιμακώνεται περίπου στις 18:30, όταν ομάδες διαδηλωτών παρέμειναν στην περιοχή όπου νωρίτερα είχαν πραγματοποιηθεί κινητοποιήσεις κατά της επίσκεψης του Κίλες.
Πολλοί είχαν καλυμμένα τα πρόσωπά τους ή φορούσαν κουκούλες.
Λίγο μετά τις 19:15, μια μεγάλη στήλη φωτιάς ήταν ορατή στη λεωφόρο που φέρει το όνομα του πρώτου προέδρου της βασκικής κυβέρνησης, Χοσέ Αντόνιο Αγκίρε. Ο δρόμος είχε αποκλειστεί πλήρως από την κυκλοφορία, ενώ ομάδες ατόμων είχαν μετακινήσει κάδους απορριμμάτων για να στήσουν οδοφράγματα και πετούσαν φωτοβολίδες.
Οι πυροσβεστικές δυνάμεις κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν διαδοχικές εστίες φωτιάς, καθώς στις φλόγες τυλίχθηκαν σταθμευμένα αυτοκίνητα και μια μοτοσικλέτα της Δημοτικής Αστυνομίας του Μπιλμπάο, η οποία χρησιμοποιήθηκε ως οδόφραγμα.
Μέχρι τις 19:30 είχαν καταγραφεί πολλαπλές πυρκαγιές στην περιοχή, χωρίς να είναι ορατή η αστυνομική παρουσία που υπήρχε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Οι πρώτες ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις επέστρεψαν περίπου στις 19:40, όταν μονάδες της κινητής ταξιαρχίας της Ertzaintza αναπτύχθηκαν στην κεντρική λεωφόρο και στους γύρω δρόμους.
Οι αστυνομικοί άρχισαν να προχωρούν πεζή, πραγματοποιώντας συλλήψεις και επιχειρώντας να απομακρύνουν τους συγκεντρωμένους.
Ο αρχικός απολογισμός στις 20:15 έκανε λόγο για εννέα συλλήψεις, οι οποίες αυξήθηκαν σε 14 μέχρι τις 21:00. Αργότερα το βράδυ, ο αριθμός των συλληφθέντων έφτασε περίπου τους 20.
Επεισόδια, εμπρησμοί και οδοφράγματα σημειώθηκαν και σε άλλα σημεία του Μπιλμπάο, ενώ σύμφωνα με επίσημες πληροφορίες καταστήματα δέχθηκαν επιθέσεις και λεηλατήθηκαν.
Ακόμη και στις 22:00, η βασκική αστυνομία συνέχιζε τις επιχειρήσεις αναζήτησης ατόμων που συμμετείχαν στις ταραχές, με πρόσθετες ενισχύσεις να φτάνουν από άλλες περιοχές της Βισκαΐας.
Καταγγελίες για την αποχώρηση των αστυνομικών πριν από τα επεισόδια
Η διαχείριση της αστυνομικής επιχείρησης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς οι δυνάμεις που είχαν κινητοποιηθεί προληπτικά αποσύρθηκαν λίγο πριν ξεσπάσουν τα σοβαρότερα επεισόδια.
«Τους είχαν αποσύρει πριν από λίγο. Πίστευαν ότι δεν θα συνέβαινε τίποτα», ανέφεραν αστυνομικές πηγές, σχολιάζοντας την απόφαση.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι στην περιοχή Ντεούστο βρίσκεται μία από τις βάσεις της Ertzaintza, γνωστή ως Ugarteko, καθώς και εγκαταστάσεις της Δημοτικής Αστυνομίας.
Το αστυνομικό συνδικάτο Erne κατήγγειλε ως ιδιαίτερα σοβαρό το γεγονός ότι ένας μηχανισμός ασφαλείας, ο οποίος είχε σχεδιαστεί και αναπτυχθεί για την αντιμετώπιση γνωστού κινδύνου, άρχισε να αποσύρεται με αδικαιολόγητη βιασύνη.
«Η ακύρωση μιας εκδήλωσης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι εξαφανίζεται και ο κίνδυνος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν πολυπληθείς συγκεντρώσεις, κλίμα έντασης και προφανείς πιθανότητες επεισοδίων», ανέφερε το συνδικάτο.
Παράλληλα, ζήτησε εξηγήσεις από την πολιτική ηγεσία και κατήγγειλε την έλλειψη έγκαιρης ενημέρωσης των αστυνομικών δυνάμεων.
«Είναι απαράδεκτο οι μονάδες της Κινητής Ταξιαρχίας και της Προστασίας των Πολιτών να αναγκάζονται, πολύ συχνά, να επεμβαίνουν σχεδόν στα τυφλά, αντιδρώντας εκ των υστέρων σε όσα συμβαίνουν στους δρόμους, χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες πληροφορίες για να προλάβουν τις εξελίξεις», υπογράμμισε.
Η αστυνομία κάνει λόγο για προσχεδιασμένα επεισόδια
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Ασφαλείας της Χώρας των Βάσκων ανέφερε ότι ομάδα ατόμων, η οποία είχε συγκεντρωθεί για να διαμαρτυρηθεί για την παρουσία του Βίτο Κίλες, προκάλεσε επεισόδια στους δρόμους της πόλης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ομάδα κατευθύνθηκε προς το αστυνομικό τμήμα του Ντεούστο, πετώντας πέτρες, ενώ στη διαδρομή πυρπόλησε μία από τις μοτοσικλέτες της Δημοτικής Αστυνομίας.
Οι αρχές επισήμαναν ότι ο Κίλες είχε ήδη ακυρώσει την εκδήλωσή του αρκετές ώρες νωρίτερα.
Συγκεκριμένα, στις 14:00 είχε επικοινωνήσει με την Ertzaintza για να διερευνήσει το ενδεχόμενο μεταφοράς της συγκέντρωσης σε άλλο σημείο, αλλά ενημερώθηκε κατηγορηματικά ότι αυτό δεν ήταν δυνατό.
Στις 16:06 γνωστοποίησε εγγράφως ότι δεν θα πραγματοποιούσε την εκδήλωση.
«Όλα αυτά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι τα άτομα που προκαλούν επεισόδια ενεργούν προσχεδιασμένα, με μοναδική πρόθεση την πρόκληση ταραχών», ανέφερε η βασκική κυβέρνηση.
Ο πρόεδρος της Χώρας των Βάσκων καταδικάζει τις ταραχές
Έντονη ήταν η αντίδραση του προέδρου της αυτόνομης κυβέρνησης της Χώρας των Βάσκων, Ιμανόλ Πραδάλες, ο οποίος καταδίκασε τα επεισόδια κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε τελετή απονομής βραβείων.
Ο Πραδάλες έκανε λόγο για «χάος» που προκλήθηκε στην πόλη, επισημαίνοντας ότι ο Βίτο Κίλες τελικά δεν εμφανίστηκε, ενώ εκατοντάδες πολίτες είχαν διαδηλώσει ειρηνικά εναντίον της παρουσίας του.
Παράλληλα, κατήγγειλε ότι «αρκετές εκατοντάδες ριζοσπαστικοποιημένα και οργανωμένα άτομα» προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές.
«Με ανησυχεί βαθύτατα. Είναι ανυπόφορο. Απαράδεκτο. Φτάνει πια! Δεν τους χρειαζόμαστε ούτε τους θέλουμε σε αυτή τη χώρα», δήλωσε.
Υπογράμμισε μάλιστα ότι τέτοιες ενέργειες βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές που εκπροσωπούσε ο Χοσέ Αντόνιο Αγκίρε, το όνομα του οποίου φέρει η λεωφόρος όπου σημειώθηκαν τα σοβαρότερα επεισόδια.
Στο Μπιλμπάο πραγματοποιούνταν την ίδια ημέρα και σύνοδος με τη συμμετοχή τεσσάρων προέδρων αυτόνομων περιφερειακών κυβερνήσεων: του Ιμανόλ Πραδάλες, του προέδρου της Ανδαλουσίας Χουάν Μανουέλ Μορένο Μπονίγια, του προέδρου της Καταλονίας Σαλβαδόρ Ίγια και του προέδρου των Καναρίων Νήσων Φερνάντο Κλαβίχο.
Ωστόσο, τα γεγονότα γύρω από την ακυρωθείσα επίσκεψη του Κίλες μονοπώλησαν την προσοχή των αρχών ασφαλείας.
«Φασίστες» αποκάλεσε τους ταραξίες ο δήμαρχος του Μπιλμπάο
Σφοδρή κριτική άσκησε και ο δήμαρχος του Μπιλμπάο, Χουάν Μαρία Αμπούρτο, ο οποίος προέρχεται από το Βασκικό Εθνικιστικό Κόμμα (PNV).
«Όσοι έχουν αντλήσει από τις πηγές της βίας, γνωρίζουν μόνο να ενεργούν με βία», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας «φασίστες» όσους συμμετείχαν στις καταστροφές.
Παράλληλα, κάλεσε όσους είχαν προηγουμένως ζητήσει αντιφασιστική στάση να τοποθετηθούν δημόσια για τα σοβαρά επεισόδια.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του EH Bildu στο Μπιλμπάο, Μαρία δελ Ρίο, ξεκαθάρισε ότι η βασκική αυτονομιστική αριστερά δεν συμμερίζεται τέτοιες ενέργειες και εξέφρασε την αλληλεγγύη της προς τους κατοίκους που επλήγησαν.
«Απορρίπτουμε απόλυτα τα θλιβερά γεγονότα που σημειώθηκαν στο Μπιλμπάο, έπειτα από τις υποδειγματικές, ειρηνικές και δημοκρατικές λαϊκές κινητοποιήσεις της ημέρας», ανέφερε.
Ο υπουργός Ασφαλείας Μπίνγκεν Θουπίρια δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο ETB2 ότι οι εικόνες της βίας του θύμισαν παλαιότερες σκοτεινές περιόδους της Χώρας των Βάσκων.
«Κανένας σκοπός δεν δικαιολογεί τη χρήση βίας», τόνισε.
Χιλιάδες φοιτητές είχαν διαδηλώσει από το πρωί
Πριν από το ξέσπασμα των επεισοδίων, το Μπιλμπάο είχε γίνει το επίκεντρο δύο μαζικών αντιφασιστικών κινητοποιήσεων κατά της προγραμματισμένης επίσκεψης του Βίτο Κίλες.
Από τις 11:15 το πρωί, διαδηλωτές άρχισαν να συγκεντρώνονται στην πλατεία Ελίπτικα, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα της φοιτητικής οργάνωσης Ikasle Antolakunde Sozialista (IAS), η οποία συνδέεται με το Σοσιαλιστικό Κίνημα της Χώρας των Βάσκων.
Σε μεγάλο πανό αναγραφόταν το σύνθημα «Βίτο, κλόουν».
Οι διαδηλωτές κατήγγειλαν ότι ο ακροδεξιός ακτιβιστής προωθεί και επιχειρεί να κανονικοποιήσει σεξιστικές, ρατσιστικές και ταξικές αντιλήψεις.
Ο εκπρόσωπος της IAS, Ίκερ Σουάρεθ, υποστήριξε ότι τέτοιου είδους εκδηλώσεις συμβάλλουν στην κανονικοποίηση του φασισμού και στην εμφάνιση μιας νέας γενιάς ακροδεξιών νέων στους δρόμους.
Παράλληλα, επέκρινε το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE), κατηγορώντας το ότι έχει διευκολύνει την παρουσία και τη δράση ακροδεξιών οργανώσεων.
Το απόγευμα, περίπου στις 17:00, ακολούθησε δεύτερη πολυπληθής αντιφασιστική συγκέντρωση.
Η εκπρόσωπος των διοργανωτών, Γιόνε Σαριονάντια, δήλωσε ότι η οργανωμένη κινητοποίηση απέδειξε πως τέτοιες εκδηλώσεις μπορούν να αποτραπούν και υπογράμμισε την ανάγκη κοινωνικής και ταξικής ενότητας απέναντι στην άκρα δεξιά.
Η ακύρωση της εκδήλωσης και οι καταγγελίες του Κίλες
Ο Βίτο Κίλες ανακοίνωσε την ακύρωση της εκδήλωσης μέσω της πλατφόρμας Χ, υποστηρίζοντας ότι είχε δεχθεί προειδοποίηση από την αστυνομία για εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο επεισοδίων.
«Μόλις μίλησα με τον επικεφαλής της αστυνομικής επιχείρησης της Ertzaintza και με προειδοποίησε για πολύ υψηλό κίνδυνο επεισοδίων στο Μπιλμπάο», έγραψε.
Στην ίδια ανάρτηση κατηγόρησε τους συμμετέχοντες στις διαδηλώσεις ότι ανάμεσά τους βρίσκονταν «πρώην μέλη της ETA, τρομοκράτες του δρόμου και άλλοι εγκληματίες», χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία.
Υποστήριξε ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι ιερή, αλλά δεν μπορεί να τίθεται πάνω από την ασφάλεια των νέων που συμμετέχουν στις συγκεντρώσεις του.
«Θα επιστρέψουμε στο Μπιλμπάο. Αλλά αφού τους δώσουμε στις 29 Νοεμβρίου την απάντηση που τους αξίζει», ανέφερε, συνδέοντας την επόμενη εμφάνισή του με τις προγραμματισμένες γενικές εκλογές.
Νωρίτερα είχε χλευάσει τους διαδηλωτές, αποκαλώντας τους «τεμπέληδες» και «βρωμιάρηδες», ενώ είχε χαρακτηρίσει τη μαζική κινητοποίηση εναντίον του «πρωτοφανή επιτυχία».
Το κλείσιμο του Πανεπιστημίου του Ντεούστο και οι πολιτικές αντιδράσεις
Το Πανεπιστήμιο του Ντεούστο είχε ανακοινώσει από το πρωί την αναστολή όλων των δραστηριοτήτων του από τις 14:00 και το προληπτικό κλείσιμο των εγκαταστάσεών του στις 15:00, κατόπιν συστάσεων της Ertzaintza.
Οι τελευταίοι φοιτητές αποχώρησαν από συγκεκριμένη έξοδο, ενώ η πρόσβαση στο πανεπιστήμιο και στη γέφυρα Ντεούστο περιορίστηκε από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Το ίδρυμα ξεκαθάρισε ότι δεν είχε καμία σχέση με τη διοργάνωση της εκδήλωσης του Κίλες και καταδίκασε μηνύματα ή ενέργειες που υπονομεύουν την κοινωνική συνύπαρξη ή υποκινούν τη βία.
Η απόφαση για το κλείσιμο του πανεπιστημίου προκάλεσε πολιτική αντιπαράθεση.
Ο υπουργός Επιστήμης, Πανεπιστημίων και Καινοτομίας της Χώρας των Βάσκων, Χουάν Ιγνάθιο Πέρεθ Ιγκλέσιας, διαφώνησε με την αναστολή της ακαδημαϊκής δραστηριότητας.
«Είναι καφκικό να μπορεί να διαταραχθεί η ζωή μιας ολόκληρης πρωτεύουσας εξαιτίας της παρουσίας ενός και μόνο ανθρώπου, ενός επαγγελματία προβοκάτορα, αλλά πάντως ενός ανθρώπου», δήλωσε.
Υπενθύμισε μάλιστα ότι είχε εκφράσει αντίστοιχη διαφωνία όταν, στις 23 Φεβρουαρίου, είχε κλείσει το πανεπιστημιακό campus της Άλαβα λόγω παρουσίας του κόμματος Vox.
Οι νεολαίες του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Χώρας των Βάσκων (PSE-EE) και του PNV επέκριναν την επίσκεψη του Κίλες, υποστηρίζοντας ότι στόχος του ήταν η πρόκληση εντάσεων.
Το EH Bildu χαιρέτισε το προληπτικό κλείσιμο του πανεπιστημίου, ενώ το Λαϊκό Κόμμα (PP) υπερασπίστηκε το δικαίωμα του ακτιβιστή να εκφράζει δημόσια τις απόψεις του.
Η εκπρόσωπος του βασκικού PP για θέματα Παιδείας, Μουριέλ Λαρέα, απέδωσε την ευθύνη για το κλείσιμο του πανεπιστημίου σε όσους χαρακτήρισε «Βάσκους φασίστες».
Η νεολαία του PP, Nuevas Generaciones, δημοσίευσε επίσης μήνυμα στο Χ, στο οποίο ανέφερε: «PNV, PSE και Bildu: ίδια ρητορική, ίδια βία. Δεν ξεχωρίζουν μεταξύ τους».
