Παρότι είμαι ένας αρκετά ευθύς και ειλικρινής τύπος, μερικές φορές εκτιμώ λίγη μυστικοπάθεια στη ζωή. Στη σειρά «The Crown» του Netflix, τόσο ο Tσώρτσίλ όσο και ο Δούκας του Ουίνσδορ αναφέρονται στη δήλωση του συνταγματολόγου συγγραφέα Walter Bagehot σχετικά με τη μυστηριώδη γοητεία της Βρετανικής Μοναρχίας: «Το μυστήριο είναι η ζωή της. Δεν πρέπει να αφήσουμε το φως της ημέρας να χαλάσει τη μαγεία» – και αυτό ισχύει για πολλές πτυχές της ζωής, συμπεριλαμβανομένων και των ρολογιών.
Τα skeletonized καντράν μαζικής παραγωγής που έχουν τη λογική της αποκάλυψης όσων συμβαίνουν κάτω από την επιφάνεια δεν είναι κάτι νέο – ήταν προϊόν της κρίσης του quartz τη δεκαετία του 1970, όταν οι κατασκευαστές μηχανικών ρολογιών φοβήθηκαν την εξαφάνιση της τέχνης τους καθώς οι νέοι, πιο ακριβείς και φθηνότεροι μηχανισμοί με μπαταρία κατέκλυζαν την αγορά. Οι παραδοσιακοί ωρολογοποιοί απάντησαν αφαιρώντας την αδιαφάνεια του καντράν, αποκαλύπτοντας έτσι την «πάλλουσα καρδιά» και τα κινούμενα μέρη από κάτω του – κάτι που, για όποιον έχει δει ένα μηχανισμό ρολογιού και το πώς παίρνει ζωή από την απλή κίνηση του δικού του χεριού, είναι μαγευτικό. Σαν να κοιτάς μέσα στην ψυχή ενός ζωντανού πλάσματος. Μοιάζει με την παρατήρηση μιας ατμομηχανής, που αρχίζει να κινεί ένα θηριώδες τρένο. Όμως στην εποχή του smartphone και του Apple Watch που όλα τα ξέρει, τα skeleton καντράν συνεχίζουν πλέον ως μια ιδιόρρυθμη πολυτέλεια για τους περίεργους και τους σκληροπυρηνικούς λάτρεις της ωρολογοποιίας.
Αυτό που έχει παρεισφρύσει όμως πιο πρόσφατα στο είδος, είναι η ευρηματικότητα στον τρόπο της αποκάλυψης. Αντί να αποκαλύπτουν τα πάντα, ορισμένα Maisons δημιουργούν μοντέλα που εκθέτουν επιλεκτικά μέρη του μηχανισμού, προσφέροντας μια δελεαστική ματιά στη μηχανική μαγεία κάτω από το επίπεδο του καντράν· κάπως σαν μια Βικτωριανή κυρία που έχει δείξει τους αστραγάλους της, αλλά δεν έχει ακόμη πετάξει το θροΐζον μεσοφόρι της. Άλλοι Οίκοι συνδυάζουν την πρωτοτυπία του open-worked καντράν με complications που κόβουν την ανάσα, απλώς επειδή μπορούν – ή παρουσιάζουν κάποια skeletonized αντικείμενα πόθου, μοντέλα που μπαίνουν στο hall of fame δηλαδή.
Το νέο Privé Crash Squelette της Cartier είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ως ένα από τα πλέον περιζήτητα grail watches στον πλανήτη, με το χαρακτηριστικό Dali-esque «λιώσιμο» της κάσας του, αποτελούσε ήδη ένα οπτικό υπερθέαμα. Τώρα, το άνοιγμα αυτού του παραμορφωμένου καντράν θα κάνει τους συλλέκτες να πατούν ο ένας πάνω στον άλλον για να αποκτήσουν ένα για τον καρπό τους. Καλή τύχη τους εύχομαι: υπάρχουν μόνο 150 κομμάτια διαθέσιμα και, καθώς είναι κατασκευασμένα από πλατίνα, συνοδεύονται από μια τιμή που θα κάνει τον χρηματοοικονομικό σας σύμβουλο να κλαίει με μαύρο δάκρυ.
Σε αντίθεση με πολλά skeleton καντράν που μπορεί να δείχνουν υπερβολικά και χαοτικά, το H08 Squelette της Hermès διαθέτει εκείνο το je ne sais quoi της γαλλικής κομψότητας, με μια τετράγωνη κεντρική κλίμακα λεπτών που προσφέρει συμμετρία και ισορροπία, μαζί με αριθμούς σε ζωηρές αποχρώσεις που τραβούν το βλέμμα.
Μια πρόσφατη κυκλοφορία που ανοίγει νέους δρόμους είναι το Hermès H08 Squelette. Είναι η πρώτη skeletonized έκδοση του δημοφιλούς μοντέλου που παρουσιάστηκε το 2021 και, δεδομένου ότι προέρχεται από έναν από τα σημαντικότερα Maisons της υψηλής μόδας, δεν απογοητεύει. Σε αντίθεση με πολλά skeleton καντράν που μπορεί να δείχνουν υπερβολικά και χαοτικά, αυτό διαθέτει εκείνο το je ne sais quoi της γαλλικής κομψότητας, με μια τετράγωνη κεντρική κλίμακα λεπτών που προσφέρει συμμετρία και ισορροπία, μαζί με αριθμούς σε ζωηρές αποχρώσεις που τραβούν το βλέμμα.
Η Patek Philippe επίσης κρατά ψηλά το λάβαρο της open-work κομψότητας με το Cubitus Perpetual Calendar Skeleton που παρουσίασε πρόσφατα. Το openwork καντράν του καλύπτεται εν μέρει από ένα γραμμικό πλαίσιο από μέταλλο, που προσφέρει μια ματιά στον μηχανισμό ενώ ταυτόχρονα διατηρεί μια αίσθηση μυστηρίου και γοητείας, σαν τα διάτρητα παράθυρα τύπου πούρντα στο οροπέδιο Ντεκάν.
Είμαι επίσης λάτρης του Zenith Defy Skyline – η αρχιτεκτονική συμμετρία του, που επιτυγχάνεται μέσω του τετράκτινου, καφασωτού πλέγματος, εμπνευσμένου από το λογότυπο του Maison από τη δεκαετία του 1960, διαθέτει έντονη αίσθηση ισορροπίας και η industrial αισθητική του καντράν λειτουργεί αρμονικά με την όμορφη, γωνιώδη κάσα και το μπρασελέ.
Λιγότερο επιτυχημένες προσπάθειες skeletonizing, κατά την ταπεινή μου άποψη, είναι οι πρόσφατες κυκλοφορίες Freelancer της Raymond Weil και True Square της Rado. Θεωρώ ότι συμβαίνουν υπερβολικά πολλά πράγματα· τα καντράν δείχνουν ταλαιπωρημένα. Το skeleton Piaget Polo επίσης δεν είναι του γούστου μου. Ένα ρολόι με τόσο κομψές γραμμές δεν θα έπρεπε να έχει καντράν που θυμίζει παραμορφωμένο σουρωτήρι. Κάπως έτσι αισθάνομαι και για το Parmigiani Fleurier Tonda PF Skeleton. Είμαι μεγάλος υποστηρικτής του Οίκου για την αίσθηση εκλεπτυσμένης εγκράτειας και φινιρίσματος που διαθέτει – ακόμη κι όταν σχεδιάζει απίστευτα πολύπλοκα calendar watches – οπότε το να φορτώνεις με φτιασίδια κάτι τόσο τέλειο αισθητικά όπως το απλό Tonda PF για μένα είναι έγκλημα. Αλλά περί ορέξεως…
Η αλήθεια είναι πως δεν χρειάζεται να ξέρω τα πάντα για όσα συμβαίνουν πίσω από τα παρασκήνια. Λατρεύω τις ανοιχτές πλάτες της κάσας, άρα μπορώ πού και πού να γυρίζω το ρολόι και να θαυμάζω τη σοβαρή δεξιοτεχνία και τη μηχανολογική αρτιότητα που φοράω στον καρπό μου. Όμως μου αρέσει η αισθητική ομορφιά να βρίσκεται μπροστά, γυαλισμένη και τακτοποιημένη. Γιατί μερικές φορές χρειάζεσαι λίγο μυστήριο στη ζωή για να παραμένουν τα πράγματα ενδιαφέροντα.
