ΚΩΣΤΑΣ ΛΥΤΡΑΣ
Σήμερα το πρωί διάβασα για τα θλιβερά γεγονότα που έγιναν σε ένα φιλικό παιχνίδι ποδοσφαίρου , μεταξύ Προοδευτικής και Κ19 Ολυμπιακού και μάλιστα με τον «πιασάρικο» τίτλο «βάζουμε γκολ στη φτώχεια». Το παιχνίδι δεν άρχισε καν να γίνει μετά τα γεγονότα . Μια μαύρη σελίδα στον ερασιτεχνικό αθλητισμό . Θα προσπαθήσω να δώσω κάποιες εξηγήσεις του φαινομένου αυτού , από προσωπικές εμπειρίες πάντα .
Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι οι περισσότεροι από τους σχολιαστές των ποδοσφαιρικών επεισοδίων μένουν κάθε φορά στο επίπεδο αφορμών: «το άδικο» σφύριγμα ενός διαιτητή, το «σκληρό» μαρκάρισμα κάποιου παίκτη κ.ο.κ.
Άλλοι πάλι «φιλοσοφούν» στωικά και ξεπερνάνε, υποτίθεται, το πρόβλημα στη βάση της λογικής ότι συμβαίνουν- και μάλιστα χειρότερα- και σε άλλες χώρες. Με τον τρόπο αυτό συγκαλύπτονται ή (και) «καλλωπίζονταν» δυο βασικά γεγονότα:
(α) ότι με το ποδόσφαιρο συνδέονται τεράστια συμφέροντα,
(Β) ότι δε κάθε περίπτωση η βία στα γήπεδα εκφράζει μια ακραία αντικοινωνική συμπεριφορά, όχι απλώς ενδεικτική αλλά αποδεικτική μιας βαθύτατης κρίσης της ελληνικής κοινωνίας.
Όσον αφορά στο πρώτο γεγονός, θα πρέπει κανείς ανεπιφύλακτα να παρατηρήσει ότι οι λεγόμενοι «φίλαθλοι» χρησιμοποιούνται ανενδοίαστα από τους λεγόμενους «παράγοντες» του ποδοσφαίρου σ’ ένα σκοτεινό παιχνίδι παρασκηνίων, όπου αναμειγνύονται όχι μόνο συμφέροντα οικονομικά, που είναι προφανή, αλλά και συγκρούσεις πόλων κοινωνικής ισχύος και επιρροής και οπωσδήποτε, τέλος, πολιτικές επιδιώξεις ευρύτερου χαρακτήρα .
Έτσι εξηγείται γιατί οι «παράγοντες» όχι μόνο «χαϊδεύουν» τα «άτακτα» παιδιά των γηπέδων, αλλά και τα εξωθούν με εμπρηστικές δηλώσεις όλων των κατηγοριών.
Έτσι επίσης εξηγείται γιατί τόσοι και τόσοι μεγιστάνες του χρήματος στον τόπο μας εμφανίζονται ως προστάτες και χρηματοδότες διαφόρων ομάδων, ενω πολιτικοί- ορισμένοι και « κατά χρίσμα» προοδευτικοί- γλείφουν με τόσο εμετικό τρόπο τις ομάδες της εκλογικής τους περιφέρειας.
Από την άλλη πρέπει ευθύς εξαρχής να ξεκαθαριστεί ότι η βία που σημειώνεται σε άλλες χώρες, δεν προκαλείται από στοιχεία της ίδιας κατηγορίας με εκείνα στην Ελλάδα, ούτε και μπορεί να ερμηνευτεί με τον ιδιο τρόπο.
Εκεί υπάρχει τεράστιο και πραγματικό κοινωνικό πρόβλημα στη νεολαία. Ο νεαρός στο εξωτερικό από δεκάξι χρόνων το αργότερο πρέπει να τα βγάλει πέρα μόνος του και δεν έχει την οικονομική καλύψει της οικογένειάς του, τουλάχιστον στα κατώτερα στρώματα.
Επομένως, η επιθετικότητα εκεί- και φυσικά όχι μόνο στα γήπεδα- έχει συγκεκριμένα και απτά υλικά κοινωνικά αίτια.
Αντίθετα, ο ποδοσφαιρικός και ευρύτερος χουλιγκανισμός στην Ελλάδα στρατολογείται απο μικροαστικής κατηγορίας στοιχεία, που δεν ανήκουν στους «πένητες» και οπωσδήποτε έχουν τουλάχιστον την πλήρη οικονομική κάλυψη της οικογένειας, της οποίας η δομή από την άποψη αυτή παραμένει παραδοσιακή.
Η παρατήρηση αυτή σημαίνει ότι σε καμία περίπτωση η βία στα γήπεδα στην Ελλάδα δεν είναι έκφραση κοινωνικής απελπισίας με την υλική έννοια του όρου.
Ποια είναι, λοιπόν, η ερμηνεία; Ασφαλώς και πέρα από κάθε αμφιβολία, η πλήρης ανευθυνοποίηση της κοινωνικής ζωής στην Ελλάδα, η αχαλίνωτη επιτρεπτικότητα και ασυδοσία, που εκτείνεται από την οικογένεια ως τα πανεπιστήμια, τους χώρους δουλειάς, παντού.
Ένας εντελώς διαστρεβλωτικός λαϊκισμός έχει κονιορτοποιήσει κάθε έννοια κοινωνικής πειθαρχίας και έχει καταργήσει τα όρια ανάμεσα στην ελευθερία και την ελευθεριότητα.
Η τυφλή μανία καταστροφής μεταφράζεται ως «επαναστατικότητα» και όλοι προσπαθούν να επωφεληθούν από το χορό αυτό των μαινόμενων και «αγανακτισμένων»δερβισάδων .Λησμονάνε όμως -το έχω και άλλοτε γράψει- « το αυγό του φιδιού»…
