2 Ιανουαρίου 1913, συγκροτήθηκε η τελευταία μάχη στο χωριό μου, Καστρί Φαναρίου (νυν δήμος Πάργας ) Πρέβεζας, με την οποία απελευθερώθηκαν και τα τελευταία έξι χωριά της Υποδιοικήσεως Φαναρίου (Καστρί, Σταυροχώρι, Κορωνόπουλο, Κορώνη, Κυψέλη) και εκδιώχθηκαν και από τον ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στο Μεσοπόταμο οι Τούρκοι.
Στη μάχη αυτή έλαβαν μέρος, κατόπιν διαταγής του Αντισυνταγματάρχη Αντωνίου Ηπίτη, και πρωταγωνίστησαν, με επικεφαλής τον Υπομοίραρχο Αναστασόπουλο, τα Εθελοντικά Κρητικά Σώματα των Πάσχου, Παπαγιαννάκη, Μπελέλη, Γοβατζιδάκη, Σακελαρίδη και οι τοπικοί Οπλαρχηγοί Διονύσιος και Σωτήριος Τζίμας και ο Β.Ηπειρώτης Θωμάς Ζάλογγος.
Στη μάχη ανδραγάθησε ο Γεώργιος Γοβατζιδάκης (καπετάν Κοκκινογένης) από τους Βεδέρους Ρεθύμνου Κρήτης, ο οποίος απέσπασε την τουρκική σημαία από το διοικητήριο των Τούρκων στον οικισμό Καστρόπουλο του Καστρίου και το κτίριο «Παλιό Σχολειό».
Η σημαία αυτή παραδόθηκε στο Υπουργείο Στρατιωτικών από τον Οπλαρχηγό, μετά τη λήξη του πολέμου. Σε τιμητική τελετή δε, τον συνεχάρησαν ο Συνταγματάρχης Ηπίτης και ο Στρατηγός Κων/νος Σαπουντζάκης.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του εγγονού του, Θανάση Γοβατζιδάκη, (βλ Φωτό 3) δυστυχώς, δεν έτυχε της αρμόζουσας προσοχής και καταστράφηκε από τον χρόνο και την υγρασία στα υπόγεια του Πολεμικού Μουσείου.
Ο καπετάν Κοκκινογένης χάρισε τη ζωή σε επικεφαλής των Αλβανών Τσάμηδων και Λιάμπηδων, ο οποίος τον ικέτευσε να μην τον θανατώσει, καθώς είχε τη μαχαίρα του στον λαιμό του. Ο Κρητικός λεβέντης με μεγαθυμία, αντάξια της λεβεντογέννας Κρήτης, του χάρισε τη ζωή και ο Αλβανός έβγαλε τότε το μεταξωτό μαντίλι του (σιαμί) και του το χάρισε, δείχνοντας την ευγνωμοσύνη του για την πράξη του. (φωτό 2)
Απώλειες ημετέρων 2 νεκροί Εθελοντές και 5 τραυματίες, εκ των οποίων και μία γυναίκα. Απώλειες εχθρών 30 νεκροί.
Με διαταγή του Ηπίτη οι Οπλαρχηγοί Διονύσιος Τζίμας, Θωμάς Ζάλογος και Σακελαρίδης επιτέθηκαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη και εξεδίωξαν τους Τούρκους απελευθερώνοντας και το Μεσοπόταμο.
Την ίδια ημέρα σε σφοδρή μάχη στο Γαρδίκι Θεσπρωτίας με διαταγή του Ηπίτη, ο Ταγματάρχης Φιλιακός με την αρωγή του έφεδρου Ανθυπολοχαγού Φραγκιά Ανδρέα και του επίσης Ανθ/γού Τσαπραλή και τη συνδρομή των Κρητών Σκουνδρή, Γύπαρη και Δαμιανάκη και του Καμαρινιώτη Κώστα Τζώρτζη Ζαχαράκη, επιτέθηκαν στους Τσάμηδες, οι οποίοι ήταν οχυρωμένοι στο προς την Παραμυθιά τμήμα του ποταμού Αχέροντα, και τους κατεδίωξαν έως το χωριό Γαρδίκι Παραμυθιάς, όπου και εισέβαλαν. Οι εχθροί εγκατέλειψαν το χωριό, ισχυρή έδρα των Τσάμηδων, το οποίο πυρπολήθηκε από άκρου εις άκρον.
Οι απώλειες των ημετέρων 2 νεκροί και 6 τραυματίες. Είναι το πρώτο χωριό της Υποδιοικήσεως Παραμυθιάς το οποίο απελευθερώνεται, όπως αναφέρει και ο Ηπίτης.
Το Απόσπασμα Αχέροντα συνεχίζει και απελευθερώνει ολόκληρη τη Θεσπρωτία και τους Αγίους Σαράντα…
Είναι πανάρχαιοι οι δεσμοί που συνδέουν την Ήπειρο με την Κρήτη. Μας ενώνουν οι δίοι Πελασγοί του Ομήρου και ο Δίας ο πελασγικός της Δωδώνης μας, το διοικητικό κέντρο των Πελασγών η Κρήτη και το θρησκευτικό η Δωδώνη.
Σ’ αυτόν τον ιερό δεσμό του αίματος υπακούοντας οι Κρήτες, εγκατέλειψαν τον τόπο και τις οικογένειές τους, σπεύδοντας να ανταποκριθούν στο κάλεσμα της πατρίδας και των Ηπειρωτών αδελφών τους.
Τους ευχαριστούμε, τους ευχόμαστε καλή και δημιουργική χρονιά και υποσχόμαστε πως δεν θα ξεχάσουμε ποτέ τη συμβολή τους στην απελευθέρωση του τόπου μας και ολόκληρης της Ηπείρου και το καθήκον μας να τιμήσουμε τους πρωταγωνιστές διά των απογόνων τους….
(Όλα τα στοιχεία που αφορούν τον απελευθερωτικό πόλεμο του 1912-1913 στην περιοχή Φαναρίου, Λάκκας Σουλίου, Παραμυθιάς, Πρέβεζας και ολόκληρης της Ηπείρου και Β Ηπείρου στο προς έκδοση, με την ολοκλήρωσή του, βιβλίο της γράφουσας)
Aliki-Freideriki Nassi
