Η Ελλάδα, θα παραμείνει «θεματοφύλακας» της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας
Από την εθνική παρέμβαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκδήλωση υψηλού επιπέδου της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με τίτλο «Strengthening Maritime Security through International Cooperation for Global Stability»:
Τα παγκόσμια προβλήματα χρειάζονται παγκόσμιες λύσεις. Οι απειλές για τη θαλάσσια ασφάλεια δεν διαφέρουν: ο μόνος τρόπος να τις αντιμετωπίσουμε είναι μέσω της αποτελεσματικής διεθνούς συνεργασίας, είτε σε επίπεδο κρατών είτε σε επίπεδο διεθνών οργανισμών είτε σε επίπεδο ιδιωτικού τομέα. Είναι σαφές ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα.
Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να επικεντρωθεί σε έξι βασικούς τομείς:
Πρώτον, χρειαζόμαστε αυξημένη επίγνωση του θαλάσσιου χώρου: πραγματική κατανόηση του οτιδήποτε σχετίζεται με τον θαλάσσιο τομέα και το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει την ασφάλεια, την οικονομία ή το θαλάσσιο περιβάλλον…
Δεύτερον, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις μη ασφαλείς και παράνομες πρακτικές που συνιστούν σοβαρή απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο αλλά και το θαλάσσιο περιβάλλον. Περιλαμβάνουν απάτες που σχετίζονται με τη νηολόγηση, τις θαλάσσιες μεταφορές χαμηλής ποιότητας, την παράκαμψη κυρώσεων, αλλά και φαινόμενα όπως οι «σκιώδεις στόλοι», στους οποίους η Ελλάδα επιδεικνύει μηδενική ανοχή…
Τρίτον, η ενίσχυση της καλλιέργειας δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων δυνατοτήτων επιβολής του νόμου στους τομείς της ναυσιπλοΐας, των λιμένων και της συνδεσιμότητας, είναι ιδιαίτερης σημασίας για την καταπολέμηση των απειλών ασφάλειας. Ο κ. Γενικός Γραμματέας αναφέρθηκε στην κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα. Τα τελευταία χρόνια αποτελεί παράδειγμα μιας σοβαρής απειλής που, με βάση τη λογική, ενδέχεται να οδηγήσει σε ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, κάτι που μας αφορά όλους. Η συλλογική δράση σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αναπόφευκτη. Η ισχυρή εμπλοκή της χώρας μου στο ζήτημα αποδεικνύεται από τον ηγετικό ρόλο που έχει αναλάβει η Ελλάδα στη ναυτική επιχείρηση «ASPIDES» της ΕΕ, αλλά και στις επιχειρήσεις «ATALANTA» και «IRINI».
Τέταρτον, η ενίσχυση του νομικού πλαισίου είναι απαραίτητη. Από την άποψη αυτή, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) θέτει τη βάση για την παγκόσμια διακυβέρνηση στη θάλασσα προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σημερινές και οι αναδυόμενες απειλές ασφάλειας. Η UNCLOS αντικατοπτρίζει, ουσιαστικά, το διεθνές εθιμικό δίκαιο και πρέπει να γίνεται σεβαστή στο σύνολό της. Επιπλέον, πρέπει να ενισχύσουμε περαιτέρω τις εργασίες του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ), ιδίως όσον αφορά στη θέσπιση διεθνών κανόνων και την προστασία των θαλασσών.
Πέμπτον, η περιβαλλοντική διάσταση, η οποία αποτελεί επίσης πρόκληση για την ασφάλεια: οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης πολλαπλασιάζουν τις υπάρχουσες απειλές και έχουν ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια σταθερότητα. Πρέπει να εργαστούμε για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης και των περιβαλλοντικών κινδύνων για την ασφάλειά μας, που προκαλούνται από παράνομη απόρριψη, εκφορτώσεις, ανθρωπογενείς εκπομπές, κατά παράβαση των διεθνών προτύπων.
Και, έκτον, δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας και της ασφάλειας των δύο εκατομμυρίων ναυτικών, οι οποίοι φροντίζουν για τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές και την απρόσκοπτη λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου. Όπως τονίζει ένα παλιό ναυτικό ρητό, χωρίς αυτούς «ο μισός κόσμος θα πάγωνε και ο άλλος μισός θα λιμοκτονούσε». …
Ενώπιόν σας, θέλω να δεσμευτώ ότι η χώρα που έχω την τιμή να εκπροσωπώ, η Ελλάδα, θα παραμείνει «θεματοφύλακας» της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Σε στενή συνεργασία με όλες τις χώρες μέλη του ΟΗΕ, θα εργαστούμε από κοινού γι’ αυτόν τον πολύ σημαντικό σκοπό, κατά τη διάρκεια της θητείας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας και πέραν αυτής.
Βήματα προόδου στις επιδόσεις της Ελλάδας στο κράτος δικαίου
Νέα βελτίωση της Ελλάδας στο μέτωπο του κράτους δικαίου. Η χώρα μας κατάφερε να κλείσει επιτυχώς δύο από τις έξι συστάσεις που είχε διατυπώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις τακτικές εκθέσεις της, με αποτέλεσμα να απομένουν πλέον μόνο τέσσερις εκκρεμείς συστάσεις, επίδοση καλύτερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασαν στις Βρυξέλλες, σε συνάντηση που είχαν με τον αρμόδιο επίτροπο Michael McGrath, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, η χώρα μας διασφάλισε:
τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος στο διορισμό της ηγεσίας των τριών ανώτατων δικαστηρίων (νόμος 5123/2024), όπως είχε ζητήσει η Κομισιόν το 2022 και το 2023
την αποτελεσματική και συστηματική επαλήθευση της ακρίβειας των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης, όπως είχε ζητηθεί το 2022 (νόμος 5023/2023)
Οι δύο υπουργοί παρουσίασαν επίσης τις 14 πρωτοβουλίες που έχουν δρομολογηθεί για την ικανοποίηση των εναπομείναντων τεσσάρων συστάσεων, στη βάση τεσσάρων αξόνων: την επιτάχυνση στην απονομή δικαιοσύνης, την αντιμετώπιση της διαφθοράς, την ελευθεροτυπία και τη θέσπιση θεσμικών αντίβαρων (checks and balances) για την καλύτερη λειτουργία των θεσμών.
Σχετικά με τη σύσταση για τήρηση ιστορικού διώξεων και τελεσίδικων αποφάσεων για υποθέσεις διαφθοράς, θα υλοποιηθεί ενιαίο μητρώο διαχείρισης υποθέσεων διαφθοράς και θα αξιοποιείται διαλειτουργικό σύστημα ελέγχου δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης. Όσον αφορά τις δικλίδες ασφαλείας για δημοσιογράφους, είναι σε εξέλιξη η ενσωμάτωση της οδηγίας Anti-SLAPP.
Για τη σύσταση για επαρκή δημόσια διαβούλευση πριν την υιοθέτηση νόμων, οι δύο υπουργοί υπογράμμισαν πως το 2024 ούτε ένα νομοσχέδιο δεν κατατέθηκε στη Βουλή χωρίς να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση. Ειδικά από τον Αύγουστο, η διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης για κάθε σχέδιο νόμου ήταν τουλάχιστον δύο εβδομάδες.
Τέλος, σε ό,τι αφορά το νομικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των ΜΚΟ, υπογραμμίστηκε πως το υπουργείο Εσωτερικών καταρτίζει νομοθεσία για δημιουργία ενιαίου αποθετηρίου για την καταγραφή όλων των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ενώ τους τελευταίους οκτώ μήνες οι εγγραφές των οργανώσεων αυτών στα δύο κύρια μητρώα του υπουργείου Εσωτερικών αυξήθηκαν σημαντικά.
