Οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης είπαν σε ορισμένες τράπεζες να ελέγχουν εξονυχιστικά τις συναλλαγές όλων των Ρώσων και Λευκορώσων πελατών, συμπεριλαμβανομένων των κατοίκων της ΕΕ, για να διασφαλίσουν ότι δεν χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των δυτικών κυρώσεων κατά της Μόσχας, ανέφεραν τρεις πηγές στο Reuters.
Οι οδηγίες από τις εποπτικές αρχές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σημαίνουν ότι δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι και Λευκορώσοι που κατοικούν στην ΕΕ αντιμετωπίζουν έντονη παρακολούθηση από τις τράπεζές τους, οι οποίες βρίσκονται σε επιφυλακή για μεγάλες πληρωμές και καταθέσεις καθώς και για νέες αιτήσεις πίστωσης.
Ενώ οι κυρώσεις της ΕΕ κατά της Μόσχας απαλλάσσουν άτομα που κατέχουν προσωρινή ή μόνιμη άδεια παραμονής της ΕΕ, θέτουν ορισμένους περιορισμούς στην πρόσβαση Ρώσων υπηκόων σε τραπεζικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της αποτροπής από τις τράπεζες να δέχονται καταθέσεις άνω των 100.000 ευρώ (110.000 $) από Ρώσους υπηκόους ή οντότητες.
Η κίνηση της ΕΚΤ φέρνει ακόμη και τους κατοίκους της ΕΕ υπό έντονο έλεγχο και θα τους δυσκόλευε τη λειτουργία τραπεζικών λογαριασμών, με μια από τις πηγές να λέει ότι ορισμένοι ήδη αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην Ισπανία.
Η ΕΚΤ ελέγχει ότι οι τράπεζες που εποπτεύει «έχουν θεσπίσει τις απαραίτητες ρυθμίσεις για να τηρήσουν τις κυρώσεις», μεταξύ άλλων όσον αφορά τις συναλλαγές και τις σχέσεις με πελάτες, αλλά δεν έχει εκδώσει καμία κατευθυντήρια γραμμή πέρα -υς κανόνες της ΕΕ, δήλωσε εκπρόσωπος της Φρανκφούρτης.
Ορισμένες κοινές εποπτικές ομάδες της ΕΚΤ, οι οποίες περιλαμβάνουν προσωπικό από την κεντρική τράπεζα και τις εθνικές αρχές, έχουν πει στις τράπεζες να ενισχύσουν τον έλεγχο και των κατοίκων της ΕΕ εάν προέρχονται από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία, ανέφεραν οι τρεις πηγές, από τράπεζες.
Αν και δεν είναι ο ρόλος της ΕΚΤ να αστυνομεύει τις κυρώσεις, οι εποπτικές αρχές ανησυχούν ότι οι τράπεζες στο μπλοκ θα μπορούσαν να επιβαρυνθούν με υψηλά πρόστιμα εάν οι πελάτες τους διοχετεύσουν χρήματα για λογαριασμό ατόμων που υπόκεινται σε κυρώσεις, ανέφεραν δύο από τις πηγές.
Οι εποπτικές αρχές ενημέρωσαν τις πληγείσες τράπεζες από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τις αρχές Μαρτίου και τους έδωσαν μια εβδομάδα για να συμμορφωθούν, ανέφεραν δύο από τις πηγές, προσθέτοντας ότι σχεδιάζεται έλεγχος των απαντήσεων. Δεν ήταν σαφές πότε θα ολοκληρωθεί αυτό.
«Αρχικά, τα μέτρα επικεντρώθηκαν σε άτομα ρωσικής υπηκοότητας, είτε ήταν κάτοικοι είτε μη κάτοικοι, και αργότερα επεκτάθηκαν και στους Λευκορώσους», είπε μια από τις πηγές.
Οι περισσότεροι Ρώσοι που ζουν στην ΕΕ κατοικούν στη Γερμανία, όπου η Eurostat αναφέρει ότι υπάρχουν περισσότεροι από 230.000, ακολουθούμενη από την Ισπανία, με περισσότερους από 81.000. Άλλα δημοφιλή μέρη είναι η Γαλλία, η Ιταλία, η Λετονία, η Τσεχία, η Αυστρία και η Φινλανδία.
Οι Λευκορώσοι που ζουν στην ΕΕ είναι κυρίως στη Γερμανία, τη Λιθουανία και την Ιταλία, δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat.
Σε μια περίπτωση, μια ισπανική τράπεζα έθεσε υπό επιτήρηση περίπου 8.000 Ρώσους πελάτες που δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ και διαμένουν στην Ισπανία, είπε μια από τις πηγές.
Όλα τα νέα δάνεια σε Ρώσους που δεν έχουν ισπανική κατοικία σταμάτησαν και τουλάχιστον μία τράπεζα δεν θα επιτρέψει σε Ρώσους να ανοίξουν νέους λογαριασμούς, πρόσθεσαν.
Οι ιταλικές τράπεζες, επίσης, παρακολουθούσαν όλους τους λογαριασμούς άνω των 100.000 ευρώ που διατηρούσαν Ρώσοι πελάτες, ακόμη κι αν ζούσαν στην ΕΕ και δεν ήταν στη λίστα κυρώσεων, είπε μια τέταρτη πηγή που γνωρίζει την κατάσταση.
Ερωτηθείσα εάν οι δανειστές εντείνουν τον έλεγχο των Ρώσων πελατών, η Τράπεζα της Ισπανίας είπε στο Reuters ότι τόσο οι εποπτικές αρχές όσο και οι τράπεζες “διενεργούν τους απαραίτητους ελέγχους για να αξιολογήσουν την κατάσταση και τους πιθανούς υπάρχοντες κινδύνους”.
Η Τράπεζα της Ιταλίας αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ενώ οι τράπεζες που επηρεάζονται δεν χρειάζεται να σταματήσουν τις μεταφορές, οι τρεις πρώτες πηγές είπαν ότι πρέπει να κάνουν πρόσθετους ελέγχους για να προσδιορίσουν την πηγή των χρημάτων, τον προορισμό και τον σκοπό τους.
Οι επόπτες είπαν επίσης στις τράπεζες ότι θα πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα τις αιτήσεις δανείων από Ρώσους ή Λευκορώσους, πρόσθεσαν.
Ωστόσο, μία από τις πηγές είπε ότι δεν υπάρχει τίποτα που να εμποδίζει τις τράπεζες να χορηγούν πιστώσεις σε έναν καθιερωμένο Ρώσο πελάτη που δεν υπόκειται σε κυρώσεις.
Η δύσκολη θέση του Ιβάν Σαββίδη
Ο Ελληνορώσος δισεκατομμυριούχος, Ιβάν Σαββίδης, ένας -υς κυριότερους επενδυτές στην Ελλάδα, ο οποίος θεωρείται ότι διατηρεί στενές επαφές με τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, βρίσκεται σε δύσκολη θέση, καθώς ο ένας Ρώσος ολιγάρχης μετά τον άλλο γίνονται στόχος των κυρώσεων που επιβάλλονται από την Ευρώπη.
Τα παραπάνω αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο σε δημοσίευμα που τιτλοφορείται: «Ο πόλεμος στην Ουκρανία στρέφει τα φώτα στον Ελληνορώσο δισεκατομμυριούχο Ιβάν Σαββίδη».
Oπως σημειώνει, ο Σαββίδης, πρώην μέλος του ρωσικού κοινοβουλίου, διαθέτει περιουσία που, σύμφωνα με το Forbes, ανέρχεται φέτος στα 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας τον έναν απο τους πλουσιότερους πολίτες στην Ελλάδα.
«Εξέχουσα προσωπικότητα στην Ελλάδα – 2010, έχει θεωρηθεί ήρωας από πολλούς στο βόρειο τμήμα της χώρας, καθώς διέθεσε εκατομμύρια για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους», σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο, το οποίο στη συνέχεια κάνει αναφορά στην πρόθεση του Ιβάν Σαββίδη να θέσει ένα από τα ξενοδοχεία του στη διάθεση των προσφύγων, που εγκατέλειψαν την Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή.
«Εντούτοις», όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο 62χρονος αποτέλεσε στόχο ανεπιθύμητης προσοχής, όταν η ρωσική πρεσβεία παρότρυνε, χωρίς ενδοιασμούς, τους Έλληνες τηλεθεατές να παρακολουθούν τον σταθμό του, Open TV, ώστε να μην επηρεάζονται από την «παραπλανητική προπαγάνδα» που επικρατεί στα μέσα ενημέρωσης σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Mε τις ελληνικές αρχές να καταδικάζουν το γεγονός, η παρέμβαση της πρεσβείας έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο και τις προθέσεις του μεγάλου Ρώσου επενδυτή στην Ελλάδα», υπογραμμίζεται στο δημοσίευμα και συνεχίζει:
«Έχοντας εκλεγεί στη Δούμα, το ρωσικό Κοινοβούλιο, το 2003 και το 2007, με το κόμμα του Πούτιν “Ενωμένη Ρωσία”, ο Σαββίδης δεν έκρυψε ποτέ την εγγύτητά του με τον αρχηγό του ρωσικού κράτους».
Στην επίσημη ιστοσελίδα του, όπως αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο, εμφανίζεται μία φωτογραφία των δύο ανδρών που χαμογελούν, με τη λεζάντα: «Είμαι περήφανος που είμαι Ρώσος πολίτης και θα προστατεύω πάντα τα συμφέροντα της χώρας μου».
Στη συνέχεια φιλοξενούνται δηλώσεις του Νίκου Σμυρναίου, Λέκτορα Πληροφορικής και Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο της Τουλούζης:
«Από τις πρώτες ημέρες της εισβολής στην Ουκρανία, το Open TV έδωσε προτεραιότητα στις εξελίξεις του πολέμου, χάρη σε ένα μεγάλο δίκτυο ανταποκριτών τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Ρωσία.
»Κατά τη γνώμη μου, δεν υπάρχει ούτε χειραγώγηση ούτε ξεδιάντροπη προπαγάνδα. Ωστόσο, στον τομέα των οπτικοακουστικών μέσων (στην Ελλάδα), ο οποίος κυριαρχείται από φιλοκυβερνητικά κανάλια, υπάρχουν σαφώς διαφορές στον τρόπο αντιμετώπισης των γεγονότων από τα μέσα ενημέρωσης», συνέχισε ο ακαδημαϊκός, αναφέροντας ότι η κάλυψη των γεγονότων – Open TV δεν ήταν τόσο φιλοουκρανική, ενώ την χαρακτήρισε «και λιγότερο φιλοπόλεμη».
Σύμφωνα πάντα με το εν λόγω δημοσίευμα, η «συντηρητική κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει εστιάσει την προσοχή της στον εν λόγω επιχειρηματία, το κανάλι του οποίου ξεκίνησε να λειτουργεί υπό την προηγούμενη αριστερή κυβέρνηση Σύριζα».
«Η υπόθεσή του παρακολουθείται στενά»
»Παρόλο που το όνομα του Σαββίδη δεν εμφανίζεται στις λίστες με τα ονόματα των ολιγαρχών που έχουν τιμωρηθεί, “η υπόθεσή του προφανώς παρακολουθείται στενά”», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων πηγή – ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών.
Το Γαλλικό Πρακτορείο φιλοξενεί δήλωση Έλληνα δημοσιογράφου που ασχολείται με την υπόθεση, αλλά ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του: «Πιστεύω ότι ο Σαββίδης δεν θα αποτελέσει έναν -υς επόμενους στόχους των κυρώσεων που θα επιβληθούν από την ΕΕ. Ωστόσο, εάν διεξαχθεί λεπτομερής έρευνα για τις δραστηριότητές του εκτός Ελλάδας, θα μπορούσε να αποτελέσει ενδεχόμενο στόχο μελλοντικά».
«Κράτος εν κράτει»
Το δημοσίευμα κάνει στη συνέχεια αναφορά στο ιστορικό της παρουσίας του Ιβάν Σαββίδη στην Ελλάδα: Ο Σαββίδης εμφανίστηκε στην Ελλάδα, στις αρχές της δεκαετίας του 2010, στη Θεσσαλονίκη, και έγινε δεκτός με ανοιχτές αγκάλες. Το 2012, αγόρασε τον πιο δημοφιλή ποδοσφαιρικό σύλλογο στη βόρεια Ελλάδα, τον ΠΑΟΚ, αποπλήρωσε τα χρέη του και τον επανέφερε στην προσκήνιο, αναζωογονώντας την περηφάνια του Βορρά. Οι επενδύσεις του στoν τομέα της καπνοβιομηχανίας, το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, το μεταλλικό νερό και τις τουριστικές υποδομές τού έδωσαν σταδιακά μια ευρεία οικονομική βάση.
«Μέσω των επενδύσεών του, ο Σαββίδης αποτελεί κράτος εν κράτει στη βόρεια Ελλάδα», σημειώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο ρεπόρτερ.
Γόνος Ελλήνων του Πόντου στη Μαύρη Θάλασσα, ο Σαββίδης, πέραν από τη χρηματοδότηση εκκλησιών και φιλανθρωπικών ιδρυμάτων, έχει αναλάβει και τη χρηματοδότηση του πρώτου τμήματος Ποντιακών σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Υπάρχει όμως και μία πιο σκοτεινή πλευρά στην υπόθεση, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το 2018, ο Σαββίδης έγινε πρωτοσέλιδο στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, καθώς εισέβαλε σε γήπεδο του ΠΑΟΚ, κατά τη διάρκεια αγώνα, έχοντας όπλο στη ζώνη του, για να διαμαρτυρηθεί για μία απόφαση του διαιτητή.
Την ίδια χρονιά, σύμφωνα το πρόγραμμα για την υποβολή εκθέσεων σχετικά με το οργανωμένο έγκλημα και τη διαφθορά (OCCRP), ο δισεκατομμυριούχος είχε προβεί στη χρηματοδότηση διαδηλώσεων κατά της συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία υπεγράφη μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, προκειμένου η διαμάχη για το όνομα της τελευταίας να μην συνεχιστεί και για τέταρτο αιώνα.
Η Μόσχα τίθεται κατά της συμφωνίας, η οποία άνοιξε στη Βόρεια Μακεδονία τον δρόμο για ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.
«Ίσως η δύναμη και η επιρροή του στην Ελλάδα να είναι υπερεκτιμημένη», δηλώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Νίκος Βαρσακέλης, καθηγητής Οικονομικών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
«Το ενδεχόμενο οικονομικών κυρώσεων εις βάρος του θα επηρεάσει περισσότερο την εικόνα του παρά την οικονομική του κατάσταση».
Οι εκπρόσωποι του Σαββίδη δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο ίδιος δεν θα προβεί σε κανένα σχόλιο.
Συνεργάτης και φίλος του, o οποίος ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του, απέρριψε τις εν λόγω εικασίες για τον Σαββίδη, χαρακτηρίζοντάς τες γελοίες και αναφέροντας, συγκεκριμένα, ότι: «Τον κάνουν να μοιάζει με κατάσκοπο, με τον δούρειο ίππο της Ρωσίας στην Ελλάδα. Είναι γελοίο».
