Πυροσβέστες που επιχείρησαν στα πύρινα μέτωπα περιγράφουν στον «Ε.Τ.» τις πρωτόγνωρες συνθήκες που αντιμετώπισαν και τους παράγοντες που οδήγησαν στην ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς.
Κατασκευαστικά λάθη και ανθρώπινος παράγοντας «πυροδότησαν» την καταστροφική πυρκαγιά της Αττικοβοιωτίας, τρεις «επιταχυντές» την «αναβάθμισαν» σε mega fire (υπερπυρκαγιά) και τρία «εμπόδια» δυσκόλεψαν τις επιχειρήσεις κατάσβεσης, επιτρέποντας στις φλόγες να πλήξουν κατοικημένες περιοχές, όπως το Πόρτο Γερμενό. Οι σπινθήρες από το ιδιωτικό αιολικό πάρκο έγιναν εστίες φωτιάς και ταξίδεψαν για περισσότερα από 70 χιλιόμετρα, κάνοντας στάχτη 154.760 στρέμματα γης και περισσότερα από 100 σπίτια.
«Η φωτιά σχημάτιζε “δαχτυλίδια”. Εκανε κύκλους σε διαφορετικά σημεία, δεν ξέραμε προς τα πού θα κατευθυνθεί για να την ανακόψουμε. Ηταν ο άνεμος νοτιοανατολικός και οι φλόγες πήγαιναν με αντίθετη φορά», περιγράφει ένας από τους εθελοντές πυροσβέστες που βρέθηκαν στη Βένιζα Μεγάρων, οικισμό που χτυπήθηκε από την πύρινη λαίλαπα. Οι φλόγες, άλλοτε με τους ισχυρούς ανέμους να τις «σπρώχνουν» και άλλοτε «τροφοδοτούμενες» από καύσιμη ύλη, εξαπλώνονταν για τέσσερα 24ωρα προς κάθε κατεύθυνση.
Πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό
Ο «κάτω όροφος»
Εκτός από την εμφανή βλάστηση, ρόλο «επιταχυντή» στην εξάπλωση της φωτιάς είχε ο αποκαλούμενος υπόροφος, ο οποίος περιλαμβάνει τα φυτά που αναπτύσσονται κάτω από το δάσος. Η βλάστηση του «κάτω ορόφου» λειτούργησε ως «γέφυρα» τάχιστης μεταφοράς της φωτιάς από το έδαφος στις κορυφές των δέντρων. Σε όλες αυτές τις εκτάσεις, οι πυροσβέστες σημειώνουν ότι δεν υπήρχαν δρόμοι προκειμένου να μπορέσουν να προσεγγίσουν τις φλόγες για την κατάσβεση.
O πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας
«Οι συνθήκες που αντιμετώπισαν οι πυροσβεστικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς ήταν εξαιρετικά αντίξοες και ιδιαίτερα απαιτητικές. Τα κλιματολογικά δεδομένα που επικρατούσαν τη δεδομένη χρονική συγκυρία αλλά και τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά σε συνδυασμό με τη συμπαγή δασική βλάστηση όλου του ορεινού όγκου δημιούργησαν μία συνθήκη εξαιρετικά επικίνδυνη για όλους όσοι επιχειρούσαν στο πεδίο. Οι τεράστιες δυσκολίες της αεροπυρόσβεσης δεν μπορούν να αποτυπωθούν με λόγια. Το φορτίο που εξέπεμπε ο θερμικός θόλος της πυρκαγιάς στον αέρα σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ανέμους επιβάρυνε όλο το φάσμα της αεροπυρόσβεσης και συχνά οι χειριστές καλούνταν να αντεπεξέλθουν και να επιχειρήσουν σε αυτές τις ιδιάζουσες, απαιτητικές και ακραίες συνθήκες», σημειώνει στον «Ε.Τ.» ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας.
112… παραμονής
Δύο φορές, τη νύχτα της καταστροφής στο Πόρτο Γερμενό, το 112 ήχησε καλώντας τους κατοίκους όχι να απομακρυνθούν, αλλά να μετακινηθούν στην παραλία και το λιμάνι. Αστυνομικοί, λιμενικοί και πυροσβέστες απηύθυναν έκκληση στον κόσμο, επισημαίνοντας ότι στον οικισμό υπήρχε μόνο ένας δρόμος διαφυγής.
«Οι φλόγες πλησιάζουν, θα φύγουμε όλοι από τον ίδιο δρόμο, δεν υπάρχει άλλος. Εγκαταλείπουν και τα πυροσβεστικά», ανέφερε χαρακτηριστικά την ώρα της εκκένωσης στέλεχος του Λιμενικού, ζητώντας από τους κατοίκους να φύγουν πριν είναι αργά. Λίγα λεπτά αργότερα, ο επαρχιακός δρόμος αποκλείστηκε από δεκάδες πυροσβεστικά, υδροφόρες και επιχειρησιακά οχήματα της Πολιτικής Προστασίας, τα οποία είχαν στο κατόπι τους τις φλόγες.
Το Πόρτο Γερμενό βρέθηκε τελικά στο έλεος της πύρινης λαίλαπας με δεκάδες κατοικίες να γίνονται στάχτη. «Πολλά σπίτια ήταν σκεπασμένα με πεύκα, υπήρχαν ακαθάριστα οικόπεδα, ήταν αδύνατο να σταματήσουν οι φλόγες μέσα στον οικισμό», αναφέρουν πυροσβέστες.
«Πρώτη φορά τόσα εναέρια μέσα και δεν μπόρεσαν να χρησιμοποιηθούν»
«Οταν αδειάζεις πέντε τόνους, μετατοπίζεται το κέντρο βάρους. Αν πέσεις σε στροβιλισμούς, θα χαθεί ο έλεγχος», περιγράφει στον «Ε.Τ.» ένας πιλότος που βρέθηκε στο μέτωπο της Βοιωτίας. Για 35 ώρες, τα εναέρια μέσα έμειναν καθηλωμένα λόγω των καιρικών συνθηκών, επιτρέποντας στη φωτιά να ταξιδέψει, φτάνοντας κοντά στα Μέγαρα. Πλευρικοί άνεμοι και αναταράξεις, σε συνδυασμό με τον πυκνό καπνό, καθιστούσαν αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια ρίψης, ακόμα και υδροληψίας.
Το Κέντρο Επιχειρήσεων μάταια αναζητούσε έστω και μία-δύο ώρες, προκειμένου να ανακόψει τις φλόγες. Ακόμα και όταν τα φαινόμενα άρχισαν να περιορίζονται, μόνο τα ελικόπτερα ήταν σε θέση να πραγματοποιούν ρίψεις. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο οι καπνοί στο μέτωπο της Αττικοβοιωτίας διένυσαν 750 χιλιόμετρα!
«Για πρώτη φορά υπάρχουν τόσα εναέρια μέσα κατάσβεσης και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν», ανέφεραν με νόημα τις δύσκολες ημέρες της πυρκαγιάς έμπειροι αξιωματικοί και υψηλόβαθμα στελέχη του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Πυρκαγιά στο Πόρτο Γερμενό
Δύο φωτιές, από το ίδιο σημείο, με τον ίδιο τρόπο
Σύμφωνα με την έρευνα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, η καταστροφική πυρκαγιά ξέσπασε από σπινθήρες κατά τη διάρκεια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανεμογεννήτριες.
Οι σπινθήρες που προκλήθηκαν από την ταλάντωση αγωγών κατέληξαν στο έδαφος σε σημείο που δεν είχε αποψιλωθεί, προκαλώντας την έναρξη της πρώτης εστίας φωτιάς. Οπως διαπιστώθηκε, λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 27 Ιουνίου, με τον ίδιο τρόπο είχε ξεκινήσει φωτιά στο ίδιο σημείο, όμως παρά τις εργασίες επιδιόρθωσης των βλαβών, δεν απετράπη η νέα πυρκαγιά.
Ο 50χρονος δήμαρχος, ο οποίος, με την ιδιότητα του ηλεκτρολόγου μηχανικού, είχε υπογράψει τη μελέτη και την επίβλεψη του έργου εναέριας ηλεκτροδότησης, ο 71 ετών εργολάβος που είχε αναλάβει την κατασκευή του δικτύου και ο ιδιοκτήτης του αιολικού πάρκου, μετά την απολογία τους κρίθηκαν προφυλακιστέοι με τη σύμφωνη γνώμη εισαγγελέα – ανακριτή.
Εχουν συλληφθεί για εμπρησμό με ενδεχόμενο δόλο, σε βαθμό κακουργήματος, όμως σημειώνεται ότι το κατηγορητήριο αναμένεται να αναβαθμιστεί σε ανθρωποκτονία από αμέλεια ή ενδεχόμενο δόλο, όταν ολοκληρωθεί η δικογραφία για τις συνθήκες της μοιραίας σύγκρουσης των δύο ελικοπτέρων που είχε ως αποτέλεσμα τους θανάτους του Δανού χειριστή και του Ελληνα συντονιστή.
