Η καύση βιομηχανικών και ανακυκλώσιμων υλικών προκάλεσε σοβαρή επιβάρυνση της ατμόσφαιρας, με τους ειδικούς να παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της διασποράς του καπνού και την ποιότητα του αέρα. Πιο καθησυχαστική εμφανίζεται, ωστόσο, η εικόνα που περιγράφει στον ΕΤ ο καθηγητής Κώστας Λαγουβάρδος, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) με αντικείμενο τη Δυναμική Μετεωρολογία.
Όπως επισημαίνει, το τοξικό νέφος δεν αναμένεται να κινηθεί νοτιότερα, καθώς ήδη από το απόγευμα της Κυριακής παρουσιάζει σημαντική εξασθένηση, αποτέλεσμα του περιορισμού της πυρκαγιάς. Όπως εξηγεί, η μείωση της έντασης της φωτιάς συνεπάγεται μικρότερη παραγωγή καπνού και, κατά συνέπεια, σταδιακή υποχώρηση του φαινομένου.
Η καύση εγκαταστάσεων ανακύκλωσης αποτελεί ιδιαίτερα επιβαρυντικό παράγοντα για την ατμόσφαιρα, καθώς μπορεί να προκαλέσει αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM₂.₅ και PM₁₀, αλλά και άλλων αέριων ρύπων που προέρχονται από την καύση πλαστικών, ελαστικών και βιομηχανικών υλικών. Για τον λόγο αυτό, η ποιότητα του αέρα εξαρτάται πρωτίστως από τον περιορισμό της εστίας και τη μείωση της παραγωγής καπνού.
Στην περιοχή έπνεαν βορειοδυτικοί άνεμοι έντασης περίπου 3 μποφόρ, με ριπές που έφταναν έως και τα 30 χιλιόμετρα την ώρα, επηρεάζοντας τη μεταφορά του νέφους. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρά τη σταδιακή ύφεση του φαινομένου, απαιτείται συνεχής παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, καθώς η παρουσία βιομηχανικών υλικών στην καύσιμη ύλη καθιστά το συγκεκριμένο νέφος πιο επιβαρυμένο σε σχέση με εκείνο μιας συνηθισμένης δασικής πυρκαγιάς.
Η έντονη μυρωδιά καμένου πλαστικού έχει γίνει αισθητή σε πολλές περιοχές της πόλης, ενώ εικόνες από τη Θεσσαλονίκη δείχνουν το νέφος να έχει φτάσει μέχρι το κέντρο, την πλατεία Αριστοτέλους και τον Θερμαϊκό. Οι αρχές ζητούν από τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, να κρατούν κλειστά τα παράθυρα και να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις, κυρίως όσοι ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με αναπνευστικά προβλήματα.
Όπως τονίζεται από το AtmoHub, η πιλοτική υπηρεσία προσομοίωσης μεταφοράς καπνού του, αποτυπώνει την αναμενόμενη εξέλιξη του πλουμίου τις επόμενες ώρες με βάση την ολοκληρωμένη στήλη καπνού (total column smoke), ενώ η διασπορά εξαρτάται από τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες και επικαιροποιείται συνεχώς. «Η προσομοίωση κοντά στην επιφάνεια δείχνει επίδραση στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης και μεταφορά προς τα νότια, με πιθανή επίδραση σε τμήματα της Θεσσαλίας και της βόρειας Εύβοιας», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Βίντεο με προσομείωση της πορείας του νέφους
Ακολουθεί βίντεο με προσομοίωση μεταφοράς καπνού από την πιλοτική υπηρεσία του AtmoHub:
Το AtmoHub θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου μέσω δορυφορικών παρατηρήσεων και προσομοιώσεων διασποράς καπνού, παρέχοντας επικαιροποιημένες πληροφορίες καθώς γίνονται διαθέσιμα νέα δεδομένα. Σημειώνεται ότι το AtmoHub συντονίζεται από την ομάδα NOA-ReACT του ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS (Copernicus Atmosphere Monitoring Service National Collaboration Programme CAMS-NCP-Greece).
Τοξικό νέφος: Τι λένε οι επιστήμονες
Ιδιαίτερη προσοχή εφιστούν οι ειδικοί ακόμη και στον τρόπο καθαρισμού των επιφανειών. «Προσοχή μην καθαρίζετε τα μπαλκόνια με πιεστικά λάστιχα. Μόνο με χαμηλή πίεση, διαφορετικά σκορπίζεται τη στάση και τα μικροσωματίδια στην ατμόσφαιρα και τα εισπνέετε». Με αυτή τη σύσταση μίλησε στη Voria.gr ο καθηγητής Μηχανικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, εξηγώντας ποια είναι η πραγματική σύσταση του νέφους που έχει καλύψει την πόλη.
Τι περιέχει το νέφος
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής, το νέφος δεν αποτελείται μόνο από τα συνηθισμένα προϊόντα μιας δασικής πυρκαγιάς, καθώς η φωτιά επεκτάθηκε και σε εγκαταστάσεις όπου υπήρχαν υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά, πλαστικά και έλαια, γεγονός που επιβαρύνει σημαντικά τη χημική του σύσταση.
«Το νέφος αυτό που κάλυψε τον ουρανό της Θεσσαλονίκης αποτελείται από λεπτά σωματίδια ως αποτέλεσμα της ατελούς καύσης. Μάλιστα το γεγονός ότι υπήρξε ένας συνδυασμός δασικής καύσης και τεχνικών υλικών από τα εργοστάσια που πήραν φωτιά (υλικά ανακύκλωσης, απορρυπαντικά, έλαια), κάνει ακόμη πιο επιβαρυντική τη σύστασή του», δηλώνει ο κ. Σαρηγιάννης και συνεχίζει: «τα αέρια σωματίδια που βρίσκονται στο νέφος είναι πτητικοί οργανικοί υδρογονάνθρακες, ιδιαίτερα ερεθιστικοί στον λαιμό και στα μάτια, ενώ υπάρχουν και αρκετές ενώσεις καρκινογόνες, όπως βενζόλιο, διοξίνες, φουράνια». Οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα αιωρούμενα μικροσωματίδια εισχωρούν εύκολα βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περνούν ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος.
Ποιους κινδύνους εγκυμονεί
Οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί όσον αφορά τις άμεσες επιπτώσεις για τον γενικό πληθυσμό, καθώς όσο η φωτιά περιορίζεται και η παραγωγή καπνού μειώνεται, το νέφος σταδιακά υποχωρεί. Ωστόσο προειδοποιούν ότι η παρατεταμένη έκθεση στους ρύπους μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, ιδιαίτερα σε όσους ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες. Πέρα από κάποιο τσούξιμο στον λαιμό και στα μάτια, οι περισσότεροι πολίτες δεν αναμένεται να εμφανίσουν άμεσα σοβαρά συμπτώματα. Παρ’ όλα αυτά, όταν τα λεπτά σωματίδια εισέρχονται στους πνεύμονες ή μέσω της κυκλοφορίας του αίματος μεταφέρονται σε άλλα όργανα, μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.
Τι θα συμβεί αν βρέξει
Η πιθανότητα βροχόπτωσης προκάλεσε αισιοδοξία, ωστόσο οι επιστήμονες εξηγούν ότι τα οφέλη δεν είναι μονοδιάστατα. Σύμφωνα με τον κ. Σαρηγιάννη, «η βροχή θα σβήσει και τις τελευταίες εστίες, θα καθαρίσει την ατμόσφαιρα, αλλά βαρέα αέρια και σωματίδια θα πέσουν στο έδαφος και θα προκαλέσουν μόλυνση».
Για τον λόγο αυτό, συνιστάται να αποφεύγεται η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών που προέρχονται από κήπους στις περιοχές που επηρεάστηκαν άμεσα από το νέφος. Παράλληλα, οι κάτοικοι της Φιλοθέης και των γύρω οικισμών, οι οποίοι επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά τις εκκενώσεις μέσω του 112, καλούνται να μειώσουν όσο μπορούν την έκθεσή τους στο εξωτερικό περιβάλλον και να αποφύγουν κάθε περιττή σωματική καταπόνηση.
