Φόρτωση Text-to-Speech…
Ηταν Ιούνιος του 2025 όταν δύο αδέλφια ηλικίας 8 και 11 ετών μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» με εισαγγελική παραγγελία για παραμέληση ανηλίκων. Σύμφωνα με υγειονομικές πηγές, από την Εισαγγελία δεν είχε ζητηθεί απαγόρευση επισκεπτηρίου των γονέων, ούτε αστυνομική προστατευτική φύλαξη των παιδιών. Από το νοσοκομείο τοποθετήθηκε αποκλειστική νοσηλεύτρια για τη φροντίδα τους. Επιχειρώντας να συνθέσει το ιστορικό τους, η κοινωνική υπηρεσία στο «Αγία Σοφία» διαπίστωσε ότι τα έγγραφά τους ήταν ελλιπή. Δεν είχαν σταθερή κατοικία, ενώ για ένα από τα αγόρια προσκομίστηκε έπειτα από ημέρες ληξιαρχική πράξη γέννησης στην οποία φέρεται να αναγραφόταν μόνο το όνομα της μητέρας. Τα επισκεπτόταν ένας άνδρας που υποστήριζε ότι είναι πατέρας τους. Δεν προέκυπτε, όμως, εάν τα είχε αναγνωρίσει επισήμως.
Τα αιτήματα για τη μεταφορά των αγοριών σε δομή φιλοξενίας δεν τελεσφόρησαν. Τουλάχιστον σε οκτώ περιπτώσεις η κοινωνική υπηρεσία του νοσοκομείου φέρεται να έλαβε αρνητική απάντηση. Ωσπου τον Ιούλιο του 2025 τα αγόρια έφυγαν από το «Αγία Σοφία» χωρίς άδεια, πιθανόν τα πήρε «στα κρυφά» ο πατέρας τους. Σύμφωνα με πηγές του νοσοκομείου, στον φάκελό τους αναγράφεται ότι ειδοποιήθηκε για την εξαφάνισή τους η αστυνομία, καθώς και ότι στάλθηκε ενημέρωση και στην Εισαγγελία Ανηλίκων.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι τον Αύγουστο του 2025 τα δύο αγόρια και η τότε 14χρονη αδελφή τους εντοπίστηκαν ξανά και στάλθηκαν με νέα εισαγγελική παραγγελία στο Νοσοκομείο «Αγλαΐα Κυριακού». Επειτα από λίγες ημέρες έφυγαν χωρίς άδεια. Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025 το κορίτσι μεταφέρθηκε στο «Αγία Σοφία», όπου παρέμεινε τέσσερις ημέρες προτού χαθούν πάλι τα ίχνη της. Από την αστυνομία αναφέρεται ότι τον Δεκέμβριο του 2025 στάλθηκε σε τρία τμήματα εισαγγελική παραγγελία αναζήτησης των παιδιών.
Στα τέλη Αυγούστου 2026 τα τρία αδέλφια βρέθηκαν σε ένα Airbnb στην Κυψέλη. Οι αστυνομικοί κατάσχεσαν από το διαμέρισμα ναρκωτικές ουσίες και εντόπισαν μέσα σε ισοθερμικό σάκο σε κατάσταση ψύξης το πτώμα ενός βρέφους. H 38χρονη Γερμανίδα μητέρα τους και ο 43χρονος Ελληνας που δήλωνε πατέρας τους προφυλακίστηκαν (όπως έγινε γνωστό, εξετάσεις DNA έδειξαν αργότερα ότι δεν είναι βιολογικός γονέας του μικρότερου αγοριού). Εις βάρος τους ασκήθηκε ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία. Τα τρία αδέλφια με εισαγγελική εντολή μεταφέρθηκαν ξανά σε νοσοκομεία.
Σε ένα κατακερματισμένο πλαίσιο παιδικής προστασίας, στο οποίο εμπλέκονται εισαγγελικές και αστυνομικές αρχές, κοινωνικές υπηρεσίες νοσοκομείων, δήμων και δομές φιλοξενίας, δεν είναι οι μόνοι ανήλικοι που, μολονότι είχαν απασχολήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες, χάθηκαν τα ίχνη τους στις ρωγμές του συστήματος.
«Λάθρα έξοδος»
Παιδιά όπως αυτά εδώ και χρόνια συνηθίζεται να αποκαλούνται ανεπίσημα «εισαγγελικά». Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχουν ενδείξεις παραμέλησης ή κακοποίησης στο οικογενειακό τους περιβάλλον, μεταφέρονται με εισαγγελική παραγγελία αρχικά στα νοσοκομεία για να υποβληθούν σε ιατρικές ή ιατροδικαστικές εξετάσεις. Οι εξετάσεις ολοκληρώνονται σε δύο ή τρία 24ωρα, αλλά η παραμονή τους εκεί διαρκεί περισσότερο. Μπορεί να χρειαστούν μήνες για να διερευνηθούν οι υποθέσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες και να αποφασιστεί σε συνεργασία με την εισαγγελική αρχή εάν θα επιστρέψουν στο σπίτι τους, εάν θα τοποθετηθούν σε κάποια δομή ή θα συνδεθούν με ανάδοχη οικογένεια.
Σύμφωνα με στοιχεία επιδημιολογικής μελέτης κοινωνικής λειτουργού της κοινωνικής υπηρεσίας στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» που τέθηκαν υπόψη της «Κ», από το 2006 έως το 2019 έγιναν εκεί 2.348 εισαγωγές ανηλίκων με εισαγγελική παραγγελία. Στο 36,2% των περιπτώσεων τα παιδιά τοποθετήθηκαν σε πλαίσιο παιδικής προστασίας, στο 34,1% επέστρεψαν στην οικογένειά τους και στο 8,2% σε συγγενείς. Σε 400 περιπτώσεις, όμως (ποσοστό 17% επί του συνόλου), αναφέρεται ότι «εξήλθαν αυτοβούλως», δηλαδή είτε έφυγαν μόνα τους είτε τα πήρε κάποιος χωρίς άδεια. Σε αυτά περιλαμβάνονται και ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες. Από το 2019 και έπειτα τα νοσοκομεία καταχωρίζουν τις παράτυπες φυγές με την ένδειξη «λάθρα έξοδος» στο ψηφιακό πληροφοριακό σύστημα αναδοχής και υιοθεσίας anynet.
Από το «Αγία Σοφία» αναφέρουν στην «Κ» ότι σε κάθε αντίστοιχη περίπτωση ο γιατρός εφημερίας ενημερώνει τηλεφωνικά το Α.Τ. Αμπελοκήπων και η κοινωνική υπηρεσία τον αρμόδιο εισαγγελέα για να αναζητηθούν τα παιδιά. Κάποιες φορές εντοπίζονται άμεσα στη γειτονική πλατεία του Αγίου Θωμά. Αλλα τα βρίσκουν οι αστυνομικοί έπειτα από ημέρες. Ορισμένα μπορεί να επιστρέψουν μόνα τους στο νοσοκομείο. Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις «λάθρας εξόδου», για τις οποίες το νοσοκομείο δεν γνωρίζει την περαιτέρω έκβαση.
Η αστυνομική προστατευτική φύλαξη μπορεί να ζητηθεί εξαρχής από την Εισαγγελία Ανηλίκων ή τίθεται ως αίτημα προς την Εισαγγελία από το ίδιο το νοσοκομείο, συνήθως σε περίπτωση που κάποιο παιδί έχει παραβατική συμπεριφορά ή προκαλεί φθορές. Πηγές του Νοσοκομείου Παίδων αναφέρουν ότι δεν μπορούν οι νοσηλευτές ή οι γιατροί να λειτουργήσουν ως φύλακες.
Τον περασμένο Ιούλιο η Ενωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών με επιστολή προς τους υπουργούς Προστασίας του Πολίτη, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δικαιοσύνης και Υγείας ζητούσε να βρεθεί λύση σε ένα διαχρονικό πρόβλημα. «Οι διαθέσιμες δομές παιδικής προστασίας αδυνατούν συχνά να ανταποκριθούν άμεσα στις ανάγκες φιλοξενίας. Ως αποτέλεσμα, τα Νοσοκομεία Παίδων μετατρέπονται στην πράξη σε χώρους μακροχρόνιας φιλοξενίας ανηλίκων, παρότι δεν έχουν σχεδιαστεί, ούτε προορίζονται για τον σκοπό αυτό», τόνιζαν. Παράλληλα σημείωναν ότι οι αστυνομικοί δεν μπορούν να υποκαθιστούν επί μακρόν τις ελλείψεις των κοινωνικών δομών και σε ορισμένες περιπτώσεις «να μετατρέπονται σε ψυχολόγους».
Το «παιδικό δωμάτιο»
Σύμφωνα με στοιχεία που παρείχε στην «Κ» το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, στο σύστημα anynet καταγράφεται ότι στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 φιλοξενούνταν 65 ανήλικοι σε 20 νοσοκομειακές μονάδες της Ελλάδας. Στην πλειονότητά τους βρίσκονταν σε παιδιατρικά – μαιευτικά νοσοκομεία της Αττικής. Τα 26 εξ αυτών είναι ηλικίας έως δύο ετών, 11 μεταξύ δύο και έξι ετών, 17 από έξι έως 12 ετών, 8 μεταξύ 12 και 18 ετών και για τρία δεν έχει δηλωθεί ημερομηνία γέννησης.
Ο χρόνος παραμονής εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Μπορεί να υπάρχει πληρότητα σε κρατικές δομές ή οι ιδιωτικές να απορρίπτουν αιτήσεις επικαλούμενες διάφορους λόγους. Τα βρέφη που δεν μπορούν να επιστραφούν άμεσα στη βιολογική οικογένεια μπορεί να ξεπεράσουν τον ένα μήνα στο νοσοκομείο. Σε ορισμένες περιπτώσεις πρέπει να αντιμετωπιστεί το στερητικό σύνδρομο που σχετίζεται με χρήση ουσιών από τη μητέρα κατά την εγκυμοσύνη.
Στο «Αγία Σοφία» οι ανήλικοι τοποθετούνται συνήθως σε παθολογικές κλινικές – δεν υπάρχει κάποια ειδική πτέρυγα για αυτές τις περιπτώσεις. Προσπαθούν να μην τους φιλοξενούν σε δωμάτια με ασθενείς, αλλά αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Στο νοσοκομείο έχουν αναπτύξει ένα δίκτυο πιστοποιημένων εθελοντών και αποκλειστικών για τη φροντίδα τους. Οπως τονίζουν, όμως, γιατροί, νοσηλευτές και μέλη της κοινωνικής υπηρεσίας, το νοσοκομειακό περιβάλλον δεν είναι κατάλληλο για αυτά τα παιδιά. «Κάνουμε γιορτές, παραστάσεις, προσπαθούμε να τα απασχολήσουμε», λέει η Αργυρή Σωτηροπούλου, προϊσταμένη της κοινωνικής υπηρεσίας στο «Αγία Σοφία». «Αλλά αυτά είναι ημίμετρα, δεν είναι λύση».
Η επείγουσα αναδοχή και οι έρευνες
Η διαδικασία της επείγουσας αναδοχής εκτιμάται ότι θα περιόριζε το διάστημα παραμονής κάποιου ανηλίκου σε νοσοκομείο. Σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μέχρι στιγμής φέτος έχουν πραγματοποιηθεί 56 επείγουσες αναδοχές και 46 συγγενικές αναδοχές σε όλη τη χώρα. Από το 2021 οι επείγουσες αναδοχές ξεπερνούν τις 250. Πηγές του υπουργείου αναφέρουν ότι το μέτρο προχωράει περισσότερο στην περιφέρεια, αλλά όχι στην Αττική, όπου όμως βρίσκονται και τα περισσότερα παιδιά.
«Περνάμε τα παιδιά στο σύστημα, γίνονται οι συνδέσεις και όσα έχουν προβλήματα υγείας ή είναι από ευάλωτα κοινωνικά στρώματα δεν τα παίρνει κανείς», παρατηρεί η κ. Σωτηροπούλου από το «Αγία Σοφία». «Δεν είναι προετοιμασμένη η ελληνική κοινωνία». Στο αρμόδιο υπουργείο αναγνωρίζουν ότι οι περισσότεροι υποψήφιοι ανάδοχοι γονείς ενδιαφέρονται κυρίως για παιδιά ηλικίας έως πέντε ή έξι ετών, χωρίς σοβαρά προβλήματα υγείας ή ανάπτυξης. Σημειώνουν ότι «είναι πιο δύσκολο να βρεθούν οικογένειες για μεγαλύτερα παιδιά, ανηλίκους με αυξημένες ανάγκες φροντίδας, Ρομά, ή αδέλφια που χρειάζεται να παραμείνουν μαζί».
Πάγιο αίτημα του προσωπικού στο «Αγία Σοφία» είναι η δημιουργία ενδιάμεσης δομής, όπου θα φιλοξενούνται αυτά τα παιδιά. «Η απλή μεταφορά παιδιών από τα νοσοκομεία σε μία ακόμη δομή δεν συνιστά ουσιαστική και βιώσιμη λύση», αναφέρουν πηγές του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Προσθέτουν ότι η δημιουργία δομών επείγουσας ή ενδιάμεσης φιλοξενίας μπορεί να εξεταστεί μόνο με αυστηρές προϋποθέσεις λειτουργίας, σαφές χρονικό όριο παραμονής και συγκεκριμένο σχέδιο μετάβασης κάθε παιδιού στην κατάλληλη μορφή φροντίδας. Σημειώνουν ακόμη ότι με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να εξαντλείται η δυνατότητα ασφαλούς επιστροφής στην οικογένειά του, καθώς και ότι τρία στα πέντε παιδιά που μεταφέρονται σε νοσοκομεία επιστρέφουν τελικά με εισαγγελική απόφαση στη βιολογική τους οικογένεια.
Οι διαδικασίες, όμως, που απαιτούνται για την κοινωνική έρευνα είναι ιδιαίτερα σύνθετες και χρονοβόρες. «Ξέρετε τι αγώνας είναι και τι ματαίωση να έχεις προσπαθήσει να βοηθήσεις τα παιδιά ή την οικογένειά τους και να είναι όλα χαμένα στο τέλος;», λέει η κ. Σωτηροπούλου.
