Φόρτωση Text-to-Speech…
Η συζήτηση γύρω από τις θεραπείες που παρουσιάζονται ως «κυτταρικές», «αναγεννητικές» ή θεραπείες «μακροζωίας» έχει ξεκινήσει από επίσημους φορείς πολύ πριν από τον τραγικό θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, όμως οι προειδοποιήσεις απευθύνονταν εις ώτα μη ακουόντων. Το 2019, η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία είχε απευθυνθεί εγγράφως στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων, στον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων και στο υπουργείο Υγείας προειδοποιώντας για μη τεκμηριωμένες «κυτταρικές» και «αναγεννητικές» θεραπείες και ζητώντας διερεύνηση των σχετικών δραστηριοτήτων και ενίσχυση της εποπτείας.
Η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία επανήλθε στο θέμα το 2025, αυτή τη φορά μαζί με την Ελληνική Εταιρεία Γονιδιακής Θεραπείας και Αναγεννητικής Ιατρικής, οι οποίες και πάλι εγγράφως επισήμαναν την παράνομη προσφορά και διαφήμιση μη αποδεδειγμένων ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένων κυτταρικών θεραπειών στη χώρα μας.
Ερχόμενοι στο σήμερα και στη συζήτηση που έχει ανοίξει για την πλασμαφαίρεση, τα βλαστοκύτταρα και τις λεγόμενες «αναγεννητικές θεραπείες», μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, οι παλαιότερες προειδοποιήσεις των επιστημόνων εμφανίζονται ξανά στο προσκήνιο.
Οι όροι που προκαλούν σύγχυση
«Είχαμε δει ως εταιρεία και εμείς στο Διαδίκτυο ανεξέλεγκτες διαφημίσεις που χρησιμοποιούσαν επιστημονικούς όρους για να περιγράψουν θεραπείες οι οποίες δεν αντιστοιχούσαν σε όσα ορίζει η κλασική δυτική ιατρική», σημειώνει στην «Κ» ο Ιωάννης Κοτσιανίδης, καθηγητής Αιματολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, διευθυντής της Αιματολογικής Κλινικής και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας.
Την ίδια ώρα, υπάρχει μια έντονη εξέλιξη της βιολογίας που, σύμφωνα με τον καθηγητή, γεννά μια ευρεία ορολογία, με αποτέλεσμα αυτές οι περίφημες και δήθεν αναγεννητικές και «ολιστικές» ιατρικές να δανείζονται επιστημοφανείς όρους. «Η ολιστική ιατρική δεν είναι λάθος όρος, είναι όμως μία φιλοσοφία υγείας που ουσιαστικά εξετάζει τα θέματα της υγείας σε όλα τα επίπεδα. Δεν μιλάμε δηλαδή για ξεχωριστή ιατρική επιστήμη», σημειώνει.
Ιδιαίτερη σύγχυση, σύμφωνα με τον ίδιο, προκαλεί η χρήση του όρου «βλαστοκύτταρα» ως μιας σχεδόν καθολικής θεραπευτικής λύσης. «Αυτά τα θαυματουργά βλαστοκύτταρα δεν υπάρχουν», λέει χαρακτηριστικά. Τα αιμοποιητικά στελεχιαία κύτταρα, εξηγεί, έχουν συγκεκριμένο και αποδεδειγμένο ρόλο στην ανανέωση του αίματος. Η επιστημονικά τεκμηριωμένη χρήση τους, όμως, δεν μπορεί να μεταφράζεται σε μια γενική υπόσχεση ότι «αναγεννούν τα πάντα».
Ανάλογη σύγχυση εντοπίζει ο κ. Κοτσιανίδης και στον όρο «αναγεννητική ιατρική». Δεν απορρίπτει την έννοια, αλλά θεωρεί απαραίτητο να προσδιορίζεται κάθε φορά τι ακριβώς αφορά. «Πρέπει να ξεκαθαριστεί και νομοθετικά τι σημαίνει αναγεννητική ιατρική και να είναι ξεκάθαρο τι ακριβώς αναγεννάται κάθε φορά. Μιλάμε για αποκατάσταση συγκεκριμένων κυττάρων ή ιστών, όπως το δέρμα, ο κερατοειδής ή ο χόνδρος, και όχι για μια γενική διαδικασία αναγέννησης του οργανισμού», σημειώνει.
Ανάγκη για σαφές πλαίσιο
Με την Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία να μη λαμβάνει καμία ανταπόκριση από τον ΕΟΦ και τον Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων στις επιστολές που εστάλησαν το 2019 και και το 2025, η αντιμετώπιση του ζητήματος κατά τον κ. Κοτσιανίδη δεν μπορεί να περιοριστεί αυτή τη φορά σε μια απάντηση των αρμόδιων φορέων, καθώς πλέον είναι αναγκαία η δημιουργία ενός σαφούς νομοθετικού πλαισίου που θα ορίζει τι μπορεί να παρέχεται σε ένα ιατρείο, τι απαιτεί νοσοκομειακό ή άλλο ειδικά αδειοδοτημένο περιβάλλον και ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για κάθε ιατρική πράξη.
Προφανώς αναγνωρίζουμε πως το Σύστημα Υγείας είναι ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένο και ότι ορισμένες ιατρικές πράξεις μπορούν να πραγματοποιούνται εκτός νοσοκομείων, εφόσον όμως αυτές γίνονται με ασφάλεια και είναι εγκεκριμένες
«Πρέπει να γίνουν σαφείς οι προδιαγραφές των κλινικών. Προφανώς αναγνωρίζουμε πως το Σύστημα Υγείας είναι ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένο και ότι ορισμένες ιατρικές πράξεις μπορούν να πραγματοποιούνται εκτός νοσοκομείων, εφόσον όμως αυτές γίνονται με ασφάλεια και είναι εγκεκριμένες», προσθέτει.
Ο γιατρός θεωρεί επίσης χρήσιμη τη δημιουργία μιας επίσημης διαδικτυακής πλατφόρμας ενημέρωσης στην οποία ο πολίτης θα μπορεί να αναζητεί πληροφορίες για τις διάφορες θεραπείες και να γνωρίζει ποιες διαθέτουν επιστημονική τεκμηρίωση και ποιες όχι.
Τα χρήματα που δεν φτάνουν στο ΕΣΥ
Υπάρχει πάντως και μια άλλη πλευρά στη συζήτηση, όπως τη θέτει ο κ. Κοτσιανίδης. Πρόκειται για τα ποσά που, όπως λέει, δαπανώνται ιδιωτικά για θεραπείες χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, την ώρα που το ΕΣΥ δεν διαθέτει τους απαραίτητους πόρους για να αναπτύξει και να προσφέρει σύγχρονες, επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες.
Στην αιματολογική κλινική του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, της οποίας είναι διευθυντής, πραγματοποιείται ερευνητικό έργο, όμως οι ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό, όπως αναφέρει, δεν επιτρέπουν στην κλινική να αναπτύξει κυτταρικές θεραπείες και μεταμοσχεύσεις. Πρόκειται δηλαδή για θεραπείες με αιμοποιητικά στελεχιαία κύτταρα αλλά και νεότερες κυτταρικές θεραπείες, όπως οι CAR-T, που εφαρμόζονται σε εξειδικευμένα νοσοκομειακά και μεταμοσχευτικά κέντρα για συγκεκριμένες αιματολογικές παθήσεις.
Αν αυτά τα κολοσσιαία ποσά που πηγαίνουν σε άτυπες πρακτικές και αχρείαστες πλασμαφαιρέσεις έρχονταν στο ΕΣΥ και ανακατευθύνονταν στην πραγματική υγεία και έρευνα, θα ήταν μεγάλη πρόοδος.
Υπενθυμίζεται πως, όπως έχει αναφέρει και σε επίσημη ανακοίνωσή της η Αιματολογική Εταιρεία, η πλασμαφαίρεση γίνεται με ειδικά μηχανήματα σε νοσοκομειακό περιβάλλον, από εξειδικευμένο προσωπικό και η χρήση της αφορά την απομάκρυνση παθολογικών αντισωμάτων από το αίμα για να αντιμετωπιστούν αυτοάνοσα νοσήματα.
«Η αιματολογική κλινική στο Δημοκρίτειο είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στη Βόρεια Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά δεν κάνουμε κυτταρικές θεραπείες λόγω έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού. Αν αυτά τα κολοσσιαία ποσά που πηγαίνουν σε άτυπες πρακτικές και αχρείαστες πλασμαφαιρέσεις έρχονταν στο ΕΣΥ και ανακατευθύνονταν στην πραγματική υγεία και έρευνα, θα ήταν μεγάλη πρόοδος», σημειώνει, τονίζοντας πως τα 6.000 ευρώ που ακούγεται πως χρέωνε το παράνομο ιατρείο στο Κολωνάκι για μία πλασμαφαίρεση αντιστοιχούν στους μισθούς εξαμήνου μιας νοσηλεύτριας του ΕΣΥ.
