Φόρτωση Text-to-Speech…
Αλλαγές στο πλαίσιο σύστασης και έναρξης επιχειρήσεων, με στόχο να περιοριστεί η δημιουργία εταιρειών που χρησιμοποιούνται ως εργαλεία φοροδιαφυγής και απάτης σε βάρος του Δημοσίου, σχεδιάζουν, σύμφωνα με πληροφορίες, το οικονομικό επιτελείο, το υπουργείο Ανάπτυξης και η ΑΑΔΕ.
Οι παρεμβάσεις αναμένεται να εστιάσουν στον αυστηρότερο έλεγχο των φυσικών προσώπων που συμμετέχουν σε επιχειρηματικά σχήματα, στην ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων και στη διασταύρωση στοιχείων από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) και τις βάσεις δεδομένων της φορολογικής διοίκησης.
Κεντρική επιδίωξη είναι να αποτραπεί η σύσταση εταιρειών με μοναδικό σκοπό την απόκρυψη εσόδων, την υφαρπαγή ή τη μη απόδοση ΦΠΑ και τη συσσώρευση φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών. Το νέο πλαίσιο, όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές, δεν πρόκειται να επιβαρύνει οριζόντια τη διαδικασία έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Αντιθέτως, η κατεύθυνση που εξετάζεται είναι να διατηρηθεί η ταχύτητα της σύστασης μιας νόμιμης επιχείρησης, με παράλληλη ενίσχυση των ελέγχων σε περιπτώσεις που εμφανίζουν ενδείξεις καταχρηστικής λειτουργίας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι λεγόμενοι αχυράνθρωποι, δηλαδή τα φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται τυπικά ως μέτοχοι, εταίροι ή διαχειριστές ενώ τον πραγματικό έλεγχο της επιχείρησης ασκούν άλλα πρόσωπα. Η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται σε ορισμένες περιπτώσεις για να αποκρύπτονται οι πραγματικοί επιχειρηματικοί δικαιούχοι και να αποφεύγονται οι συνέπειες από φορολογικές παραβάσεις και συσσωρευμένες οφειλές.
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις αναμένεται να περιλαμβάνουν αυστηρότερες διασταυρώσεις για τα πρόσωπα που συμμετέχουν σε νέες εταιρείες, ιδίως όταν έχουν εμφανιστεί επανειλημμένα σε επιχειρήσεις με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή άλλες σοβαρές φορολογικές εκκρεμότητες.
Παράλληλα, εξετάζεται η καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων του ΓΕΜΗ, ώστε να εντοπίζονται κοινά πρόσωπα, διαδοχικές μεταβολές στη διοίκηση και επαναλαμβανόμενες εταιρικές συνδέσεις που ενδέχεται να υποδηλώνουν οργανωμένη προσπάθεια καταστρατήγησης της φορολογικής νομοθεσίας.
«Το χωριάτικο»
Η ανάγκη για αποτελεσματικότερο έλεγχο αναδείχθηκε εκ νέου από την πρόσφατη υπόθεση που αφορά το «Χωριάτικο». Οι έρευνες έφεραν στο προσκήνιο τη χρήση σύνθετων εταιρικών σχημάτων και την πιθανή αξιοποίηση παρένθετων προσώπων, με τις Αρχές να εξετάζουν πρακτικές απόκρυψης φορολογητέας ύλης και απώλειας εσόδων για το Δημόσιο.
Τα στοιχεία των δικογραφιών και οι επιμέρους ευθύνες αποτελούν αντικείμενο της δικαστικής διερεύνησης.
Η υπόθεση του «Χωριάτικου» είναι χαρακτηριστική ως προς τη χρησιμοποίηση των αχυρανθρώπων. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί για την έρευνα, στο επίκεντρο βρίσκονται πολλαπλά εταιρικά σχήματα και φυσικά πρόσωπα που φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν ως τυπικοί εκπρόσωποι επιχειρήσεων, χωρίς να ασκούν τον πραγματικό έλεγχο.
Η διαδοχική δημιουργία και η εγκατάλειψη εταιρειών σε συνδυασμό με τη συσσώρευση υποχρεώσεων είναι από τις βασικές πρακτικές που εξετάζουν οι Αρχές.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για μεμονωμένο φαινόμενο. Τον Φεβρουάριο του 2026, η ΑΑΔΕ ανακοίνωσε την εξάρθρωση κυκλώματος με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι». Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, στην υπόθεση εντοπίστηκαν 205 φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονταν ως υπεύθυνοι επιχειρήσεων και 380 συνδεόμενες εταιρείες, με οφειλές ύψους 43 εκατ. ευρώ.
Το κύκλωμα φέρεται να αξιοποιούσε εταιρείες σε κλάδους όπως η εστίαση, η διασκέδαση και η εμπορία ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η δραστηριότητα μεταφερόταν σε νέα εταιρικά σχήματα, όταν οι προηγούμενες επιχειρήσεις συσσώρευαν οφειλές και καθίσταντο αντικείμενα ελέγχου.
Αντίστοιχη μεθοδολογία εντοπίστηκε και σε υπόθεση που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Σεπτέμβριο του 2026. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., εγκληματική οργάνωση φέρεται να δημιουργούσε εταιρείες γενικού εμπορίου με διαχειριστές αχυρανθρώπους, προκειμένου να πραγματοποιεί συναλλαγές και ενδοκοινοτικές αγορές χωρίς την καταβολή του αναλογούντος ΦΠΑ.
Για την υπόθεση συνελήφθησαν πέντε άτομα, ενώ στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 18 πρόσωπα. Η ζημία από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές υπολογίστηκε σε περισσότερα από 2,35 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνολικές οφειλές που συνδέονταν με τα παρένθετα πρόσωπα ξεπερνούσαν τα 11 εκατ. ευρώ.
Διασταυρώσεις-εξπρές
Οπως αναφέρουν πηγές της φορολογικής διοίκησης, η πρόκληση είναι να μπορούν να διασταυρώνουν εγκαίρως τα εταιρικά και φορολογικά δεδομένα, να εντοπίζουν τα πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από διαδοχικά εταιρικά σχήματα και να παρεμβαίνουν άμεσα πριν δημιουργηθούν μεγάλες απώλειες για τα δημόσια έσοδα.
Το ζητούμενο, όπως υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος στο οποίο η ίδρυση μιας επιχείρησης θα εξακολουθεί να αποτελεί εύκολη διαδικασία για τους συνεπείς επιχειρηματίες, αλλά δεν θα μπορεί να αξιοποιείται ως μηχανισμός οργανωμένης φοροδιαφυγής.
Η ενίσχυση των ελέγχων στα φυσικά πρόσωπα, η καλύτερη διασύνδεση των μητρώων και η ουσιαστική ταυτοποίηση των πραγματικών δικαιούχων αποτελούν τα βασικά εργαλεία προς αυτή την κατεύθυνση.
