Μία παραδοχή που ξαναφέρνει στο προσκήνιο όλα όσα κόστισαν πολιτικά και οικονομικά στη χώρα το 2015 έκανε ο Αλέξης Τσίπρας, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία ήξερε τι ήθελε να πετύχει, αλλά όχι πώς μπορούσε να το υλοποιήσει.
Η φράση του «το ’15 ήξερα τι θέλω να κάνω και τι θέλω να γίνει, αλλά δεν ήξερα πώς ακριβώς μπορεί αυτό να γίνει» αποκτά ιδιαίτερο βάρος, αν αναλογιστεί κανείς ότι εκείνη την περίοδο η χώρα οδηγήθηκε σε μια εξάμηνη σύγκρουση με τους πιστωτές, σε δημοψήφισμα, capital controls και τελικά σε νέο μνημόνιο, παρά τις προεκλογικές διακηρύξεις περί κατάργησης της λιτότητας και «σκισίματος» των μνημονίων.
Έντεκα χρόνια αργότερα, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να παρουσιάσει την εμπειρία εκείνης της περιόδου ως πολιτικό πλεονέκτημα, δηλώνοντας πλέον ότι γνωρίζει όχι μόνο τι θέλει να κάνει, αλλά και πώς μπορεί να το εφαρμόσει.
«Σήμερα όχι μόνο ξέρω τι θέλω, αλλά και πώς να το κάνω»
Μιλώντας για την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να χαράξει σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον εαυτό του του 2015 και στη σημερινή πολιτική του εικόνα.
«Το ’15 ήξερα τι θέλω να κάνω και τι θέλω να γίνει, αλλά δεν ήξερα πώς ακριβώς μπορεί αυτό να γίνει», παραδέχεται.
Και συνεχίζει: «Έχοντας τώρα αυτή την εμπειρία της διακυβέρνησης, είμαι σε θέση σήμερα να πω ότι όχι μόνο ξέρω τι θέλω, αλλά και πώς να το κάνω. Και ξέρω τι είναι αυτό που γίνεται και τι είναι αυτό που δεν γίνεται».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτελεί ίσως μία από τις πιο καθαρές παραδοχές του για τα όρια και τις αστοχίες της περιόδου διακυβέρνησής του.
Από το «θα σκίσουμε τα μνημόνια» στις «μικρές καθημερινές νίκες»
Ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται σήμερα πολύ πιο επιφυλακτικός απέναντι στις μεγάλες υποσχέσεις, σε αισθητή απόσταση από τη ρητορική που τον έφερε στην εξουσία το 2015.
«Θα μπορούσα να σου υποσχεθώ ότι από τη μια μέρα στην άλλη η ζωή σου θα γίνει ένας παράδεισος. Ότι ο μισθός σου θα τριπλασιαστεί. Πόσο αξιόπιστο θα ήταν αυτό;» αναφέρει.
Όπως υποστηρίζει, «η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού, αλλά είναι η τέχνη της διεύρυνσης του εφικτού», προτάσσοντας πλέον τις «μικρές καθημερινές νίκες» ως δρόμο για σταδιακές αλλαγές προς όφελος των περισσότερων πολιτών. Και όλα αυτά από τον πολιτικό που το 2015 είχε επενδύσει ακριβώς στην υπόσχεση μιας γρήγορης και ριζικής ανατροπής του μνημονιακού πλαισίου.
Στο στόχαστρο αισχροκέρδεια και συγκέντρωση πλούτου
Στην οικονομία, ο Αλέξης Τσίπρας επικεντρώνει την κριτική του στην ακρίβεια και στις κοινωνικές ανισότητες.
«Μπορεί να σταματήσει αυτή η τρομακτική αισχροκέρδεια, αυτή η συσσώρευση πλούτου σε ένα περιορισμένο ποσοστό», υποστηρίζει, σημειώνοντας ότι «ένα τοις εκατό της ελληνικής κοινωνίας γίνεται πλουσιότερο ολοένα και περισσότερο και η μεγάλη πλειοψηφία ζει πάρα πολύ δύσκολα».
Δηλώνει, ωστόσο, ότι δεν υπόσχεται «θαύματα» και προκρίνει παρεμβάσεις σε μισθούς, ενέργεια, τιμές και στέγη.
Νέο αφήγημα και για τη ΔΕΗ
Κεντρικό ρόλο στο οικονομικό του σχέδιο δίνει στη ΔΕΗ, υποστηρίζοντας ότι η επιχείρηση πρέπει να λειτουργήσει με μεγαλύτερο κοινωνικό προσανατολισμό.
Κατά τον ίδιο, υπάρχει σχέδιο ώστε η ΔΕΗ να πάψει να λειτουργεί, όπως αναφέρει, προς όφελος «των funds και των ιδιωτικών συμφερόντων» και να μετατραπεί σε εργαλείο άσκησης πίεσης στις τιμές της αγοράς.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι μέσω των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων για μακροχρόνια ενεργειακά συμβόλαια μπορεί να επιτευχθεί μεσοσταθμική μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30%.
«Δεν είναι εχθρός η Ευρωπαϊκή Ένωση»
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η σημερινή στάση του απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αν συγκριθεί με το κλίμα σύγκρουσης του 2015.
«Δεν είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση εχθρός ή αντίπαλος. Εχθρός ή αντίπαλος είναι οι καθεστηκυίες λογικές και βεβαίως τα πολύ ισχυρά συμφέροντα τα οποία θα αντισταθούν σε ένα τέτοιο σχέδιο», λέει.
Πηγαίνει μάλιστα ακόμη παραπέρα, σημειώνοντας ότι το ζητούμενο σήμερα είναι «να λειτουργήσει ο καπιταλισμός με όρους κανονικότητας».
Πρόκειται για μια φρασεολογία που απέχει αισθητά από το συγκρουσιακό πολιτικό ύφος με το οποίο είχε ταυτιστεί η πρώτη περίοδος ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία.
«Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με τα pass»
Για την ακρίβεια, ο Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο εισαγόμενο, αλλά συνδέεται και με τα καρτέλ, τα ολιγοπώλια και την απουσία κυβερνητικής βούλησης για σύγκρουση με αυτά.
Προτείνει Ψηφιακό Παρατηρητήριο Τιμών για την παρακολούθηση της πορείας των προϊόντων «από το χωράφι στο ράφι» και τον έλεγχο των περιθωρίων κέρδους.
Παράλληλα απορρίπτει τη λογική των συνεχών επιδομάτων.
«Το ζήτημα της ακρίβειας δεν αντιμετωπίζεται με επιδόματα», τονίζει.
Και προσθέτει: «Δεν αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της ακρίβειας με τα pass και τις επιδοτήσεις. Αντιμετωπίζεται με μια πιο αποφασιστική πολιτική σύγκρουσης με τα μεγάλα συμφέροντα».
Airbnb και Golden Visa
Για τη στεγαστική κρίση, προτείνει αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά σπίτια και ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.
«Να ρυθμιστεί το Airbnb και να σταματήσει η Golden Visa στην κατοικία και ταυτόχρονα να υπάρξουν προγράμματα δημιουργίας νέας κατοικίας», αναφέρει.
Αυτή τη φορά, πάντως, αποφεύγει να υποσχεθεί άμεσα αποτελέσματα και εκτιμά ότι οι πρώτες ουσιαστικές αλλαγές θα χρειαστούν χρονικό ορίζοντα ενός έως δύο ετών.
«Αύξηση μισθών, μείωση κόστους ζωής»
Στο πεδίο των εισοδημάτων, μεταφέρει το βάρος από τον κατώτατο μισθό στην πραγματική αγοραστική δύναμη.
«Δεν έχουμε μειώσεις μισθών, αλλά έχουμε αυξήσεις των τιμών. Άρα το διαθέσιμο εισόδημα, η αγοραστική δύναμη έχει περιοριστεί αισθητά», σημειώνει.
Συνοψίζει δε τον στόχο του στη φράση: «Αύξηση των μισθών, μείωση του κόστους ζωής».
Παράλληλα θέτει ως βασικό στόχο τη σύγκλιση της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ο ναρκισσισμός και οι «σειρήνες»
Σε πιο προσωπικό τόνο, ο Αλέξης Τσίπρας μιλά για τις παγίδες που συνοδεύουν την πολιτική εξουσία.
«Η ματαιοδοξία, πολλές φορές η έλλειψη αίσθησης του βάρους, το να πατάει κανείς στο έδαφος, ο ναρκισσισμός σε πολλούς ανθρώπους, είναι σειρήνες τις οποίες κανείς πρέπει να τις κουλαντρίσει, να τις ισορροπήσει», αναφέρει.
Παράλληλα δηλώνει ότι εξακολουθεί να εμπιστεύεται σε μεγάλο βαθμό το προσωπικό του ένστικτο.
«Ακούω τις συνταγές των ειδικών, των επικοινωνιολόγων και των δημοσκόπων, αλλά το πολιτικό ένστικτο το εκτιμώ, το αξιολογώ περισσότερο πολλές φορές από τις συμβουλές», λέει.
Και κατέληξε: «Δεν είμαι από τους ανθρώπους που θα μπω σε ένα κουτάκι. Που θα λέω τα πράγματα όπως μου λένε κάποιοι να τα πω».
«Μαδούρο της Μεσογείου ή συμβιβασμένος;»
Απαντώντας στην κριτική που δέχεται για τη σημερινή του πολιτική φυσιογνωμία, ο πρώην πρωθυπουργός επικαλείται τις διαφορετικές επιθέσεις που δέχεται.
«Η βασική κριτική που δέχομαι από τη Νέα Δημοκρατία είναι ότι είμαι ο Μαδούρο της Μεσογείου. Κάποιοι άλλοι λένε ότι είμαι ένας συμβιβασμένος», αναφέρει.
Και καταλήγει: «Όταν ακούς τις ακριβώς αντίθετες κριτικές, μάλλον η αλήθεια είναι κάπου στη μέση».
