Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ενωση θα επιδιώξει να διατηρήσει πραγματιστικές σχέσεις με τις χώρες της Βόρειας Αφρικής, προκειμένου να ενθαρρύνει τη συνέχιση της υποστήριξής τους στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης. Ωστόσο, συχνότερες απόπειρες μαζικής μετανάστευσης θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίποινα από την Ε.Ε. Μετά τη μεταναστευτική κρίση της 30ής-31ης Ιουλίου, κατά την οποία περίπου 72.000 άνθρωποι εισήλθαν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα από το Μαρόκο, αναρτήσεις άρχισαν να κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, μεταξύ άλλων στο Facebook και το WhatsApp, καλώντας σε μια νέα απόπειρα μαζικής μετανάστευσης στις 15 Αυγούστου.
Δεν είναι σαφές ποιος βρίσκεται πίσω από την εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς οι αφίσες είναι ανώνυμες. Ωστόσο, τα περισσότερα από τα μηνύματα έχουν κοινοποιηθεί σε ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συχνάζουν νεαροί, απογοητευμένοι Μαροκινοί, οι οποίοι αντιμετωπίζουν περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες και δυσανάλογα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Ενώ η πλειονότητα των αναρτήσεων είναι στα αραβικά, ορισμένες αναρτήσεις στα γαλλικά φαίνεται επίσης να απευθύνονται σε ανθρώπους σε χώρες της υποσαχάριας Αφρικής. Ορισμένες αναρτήσεις περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο μετάβασης στο Φνιντέκ, μια μαροκινή πόλη κοντά στη Θέουτα, καθώς και λεπτομερείς χάρτες της περιοχής, ενώ άλλες περιορίζονται κυρίως στην κοινοποίηση της ημερομηνίας της επόμενης απόπειρας μετανάστευσης.
Τα διαδικτυακά σχόλια δείχνουν ένα μίγμα ενδιαφέροντος, σκεπτικισμού και ερωτημάτων σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να αποφύγουν τις Αρχές που ελέγχουν τα σύνορα. Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο ενός δεύτερου κύματος μετανάστευσης, ο Ισπανός υπουργός Εσωτερικών, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, δήλωσε στις 4 Αυγούστου ότι «η Ισπανία θα διαθέσει όλους τους απαραίτητους πόρους για οποιαδήποτε κατάσταση», σημειώνοντας παράλληλα ότι περίπου 70.000 από τα άτομα που εισήλθαν στη Θέουτα στις 30 Ιουλίου είχαν επιστραφεί.
Η ενισχυμένη ασφάλεια στα σύνορα σημαίνει ότι ένα ακόμη περιστατικό μαζικής μετανάστευσης, αντίστοιχο σε κλίμακα με την εισροή της 30ής-31ης Ιουλίου, είναι απίθανο να σημειωθεί, αν και παραμένει πιθανό να υπάρξουν μικρότερες απόπειρες παραβίασης των συνόρων. Οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποδεικνύουν μια συντονισμένη προσπάθεια επανάληψης της κρίσης της 30ής-31ης Ιουλίου. Ωστόσο, παρότι ενδέχεται να οργανωθούν διαδικτυακά νέες απόπειρες μαζικής μετανάστευσης για τις 15 Αυγούστου ή αργότερα, είναι εξαιρετικά απίθανο να στεφθούν με επιτυχία. Καταρχάς, η συντριπτική πλειονότητα των μεταναστών που εισήλθαν στη Θέουτα τον περασμένο μήνα επιστράφηκε άμεσα στο Μαρόκο, γεγονός που πιθανότατα θα κάνει πολλούς να επανεξετάσουν το ενδεχόμενο νέων προσπαθειών διέλευσης.
Επιπλέον, ενώ η πρόσφατη απότομη αύξηση των μεταναστευτικών ροών στα σύνορα φαίνεται ότι αιφνιδίασε τις αρχές στη Θέουτα, επιβαρύνοντας τις περιορισμένες δυνατότητές τους, τόσο η Ισπανία όσο και το Μαρόκο έχουν έκτοτε ενισχύσει τον συνοριακό φράχτη στην περιοχή, ενώ η Ισπανία έχει αναπτύξει και τις ένοπλες δυνάμεις της. Παράλληλα, τόσο οι ισπανικές όσο και οι μαροκινές Αρχές έχουν αυξήσει την παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προκειμένου να εντοπίζουν οργανωμένες προσπάθειες μετανάστευσης στον απόηχο της κρίσης της 30ής-31ης Ιουλίου.
Η στρατηγική χρήση της μετανάστευσης ως μοχλού πίεσης από τις χώρες της Βόρειας Αφρικής θα συνεχίσει να ενθαρρύνει την Ευρώπη να διατηρεί πραγματιστικές σχέσεις και να αποφεύγει πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα, ωστόσο η συχνότερη εργαλειοποίηση της μετανάστευσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε τιμωρητικά μέτρα από την Ε.Ε. Μαροκινοί αξιωματούχοι έχουν αρνηθεί τις κατηγορίες ότι επέτρεψαν ή ακόμη και ενθάρρυναν τους μετανάστες να περάσουν στη Θέουτα. Ωστόσο, το περιστατικό της 30ής-31ης Ιουλίου σημειώθηκε εν μέσω διπλωματικών τριβών μεταξύ Ραμπάτ και Μαδρίτης σχετικά με την ενίσχυση των σχέσεων της Ισπανίας με την Αλγερία. Το Μαρόκο έχει επίσης χρησιμοποιήσει στο παρελθόν τη συνεργασία στο Μεταναστευτικό ως μοχλό πίεσης έναντι της Ισπανίας, μεταξύ άλλων το 2021, όταν 8.000-10.000 μετανάστες εισήλθαν μαζικά στη Θέουτα, μετά τη χαλάρωση των συνοριακών ελέγχων από το Μαρόκο.
Μετά το περιστατικό μαζικής μετανάστευσης της 30ής-31ης Ιουλίου, το Μαρόκο επανέλαβε γρήγορα τη συνεργασία με τις ισπανικές και ευρωπαϊκές Αρχές για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης ανθρώπων και της παράτυπης μετανάστευσης. Ωστόσο, το περιστατικό στη Θέουτα υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι χώρες της Βόρειας Αφρικής διαθέτουν μοχλούς πίεσης έναντι της Ευρώπης. Αυτή η πραγματικότητα θα συνεχίσει να ενθαρρύνει τις Βρυξέλλες και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να διατηρούν πραγματιστικές σχέσεις με το Μαρόκο και άλλες χώρες της Βόρειας Αφρικής, μεταξύ άλλων αποφεύγοντας πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα και παρέχοντας τεχνική και οικονομική στήριξη στις προσπάθειες αντιμετώπισης της μετανάστευσης.
Ωστόσο, ενώ το Ραμπάτ είναι πολύ πιθανό να διατηρήσει τη συνεργασία του με τη Μαδρίτη κατά τους επόμενους μήνες, αυτό θα μπορούσε να αλλάξει εάν η Ισπανία εκλέξει δεξιά κυβέρνηση το 2027 – ιδιαίτερα μια κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχει το ακροδεξιό κόμμα Vox, το οποίο κατηγορεί διαρκώς το Μαρόκο ότι χρησιμοποιεί την απειλή της μετανάστευσης ως μοχλό πίεσης για την επίτευξη πολιτικών, οικονομικών ή άλλων στρατηγικών στόχων. Εάν το Μαρόκο διακόψει τη συνεργασία και εργαλειοποιήσει περαιτέρω τη μετανάστευση ως απάντηση, αυτό θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, όχι μόνο επιβαρύνοντας σοβαρά τις σχέσεις με την Ισπανία, αλλά και ενισχύοντας τη στήριξη προς τα ακροδεξιά κόμματα σε ολόκληρη την Ευρώπη και ενδεχομένως προκαλώντας ευρύτερα αντίποινα από την Ε.Ε., όπως περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου (visa) ή καθυστερήσεις στην παροχή οικονομικής βοήθειας.
