Φόρτωση Text-to-Speech…
Για δεκαετίες, η Ευρώπη πλήρωνε με αμερικανικές κάρτες και, τα τελευταία χρόνια, μέσα από αμερικανικά ψηφιακά πορτοφόλια. Τώρα επιχειρεί να γράψει το δικό της κεφάλαιο στις ηλεκτρονικές πληρωμές, ενώνοντας τα εθνικά συστήματα που ήδη χρησιμοποιούν εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίοι. Η διασύνδεση του ελληνικού IRIS με το EuroPA αποτελεί το πρώτο ελληνικό βήμα αυτής της στρατηγικής, η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν πανευρωπαϊκό τρόπο πληρωμών από λογαριασμό σε λογαριασμό (account-to-account), ενισχύοντας την ευρωπαϊκή παρουσία σε μια αγορά όπου κυριαρχούν τα διεθνή καρτικά σχήματα και τα ψηφιακά πορτοφόλια των Big Tech, όπως το Apple Pay και το Google Pay.
Τι αλλάζει
Η ένταξη του IRIS στο EuroPA, που ενεργοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, επιτρέπει στους Ελληνες χρήστες του IRIS να στέλνουν χρήματα σε χρήστες αντίστοιχων συστημάτων, όπως το MB WAY της Πορτογαλίας, το Bizum της Ισπανίας και το BANCOMAT της Ιταλίας, χρησιμοποιώντας την ίδια εφαρμογή mobile banking που χρησιμοποιούν για τις εγχώριες συναλλαγές. Η Ελλάδα γίνεται έτσι η τέταρτη χώρα που συνδέεται παραγωγικά με το EuroPA, μετά την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ιταλία, δημιουργώντας έναν πρώτο πυρήνα περίπου 57 εκατ. χρηστών. «Η σημερινή διαλειτουργικότητα αφορά μεταφορές χρημάτων μεταξύ φυσικών προσώπων», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ Σταυρούλα Καμπουρίδου, συμπληρώνοντας ότι «αυτό είναι μόνο η αρχή». Το επόμενο βήμα είναι η επέκτασή της σε πληρωμές προς επιχειρήσεις ώστε οι Ευρωπαίοι πολίτες να μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές σε όλη την Ευρώπη με την ίδια ευκολία που στέλνουν σήμερα ένα μήνυμα από το κινητό τους τηλέφωνο.
Η προσπάθεια δεν ξεκίνησε τώρα. Αποτελεί μια συστηματική προσέγγιση των μεγαλύτερων εθνικών σχημάτων πληρωμών που εγκαινιάστηκε πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν στην Ευρώπη άρχισε να ωριμάζει η αντίληψη ότι οι πληρωμές δεν αποτελούν απλώς μια τραπεζική υπηρεσία, αλλά κρίσιμη ψηφιακή υποδομή. «Η Ευρώπη συνειδητοποίησε ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από μη ευρωπαϊκές τεχνολογίες και πλατφόρμες και ότι οι πληρωμές αποτελούν πλέον ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας», ανέφερε η Chief Operating Officer της SIBS και εκ των συνιδρυτών της EuroPA, Τερέζα Μεσκίτα, μιλώντας στο Payments 360 που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα.
Δύο χρόνια μετά, η πρωτοβουλία του EuroPA δεν περιορίζεται ούτε στις τέσσερις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου ούτε στην απλή αποστολή χρημάτων μεταξύ φίλων. Αντίθετα, η διασυνοριακή μεταφορά χρημάτων αποτελεί μόνο την πρώτη φάση ενός πολύ ευρύτερου σχεδίου. Ο επόμενος στόχος είναι οι πληρωμές στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στη συνέχεια στα φυσικά καταστήματα, ώστε τόσο ο Ελληνας, όσο και ο Ιταλός, ο Ισπανός ή ο Πορτογάλος καταναλωτής να μπορούν να πληρώνουν σε ένα e-shop στη Μαδρίτη ή σε ένα κατάστημα στη Ρώμη χρησιμοποιώντας το αντίστοιχο IRIS μέσα από την εφαρμογή της τράπεζάς του, όπως ακριβώς χρησιμοποιούν σήμερα μια κάρτα ή ένα ψηφιακό πορτοφόλι.
Το επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη κοινής υποδομής διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές πληρωμές, μέσω της συνεργασίας των EuroPA και Wero που έχουν ήδη υπογράψει σχετική συμφωνία.
Το EuroPA (European Payments Alliance) αποτελεί τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα πρωτοβουλία διασύνδεσης εθνικών συστημάτων άμεσων πληρωμών στην Ευρώπη. Ξεκίνησε από τη συνεργασία του πορτογαλικού MB WAY, του ισπανικού Bizum και του ιταλικού BANCOMAT, ενώ πλέον έχει ενταχθεί και η Ελλάδα με το IRIS. Παράλληλα, συμμετέχουν ή βρίσκονται σε διαδικασία ένταξης το πολωνικό BLIK, το βουλγαρικό Blink και το σκανδιναβικό Vipps MobilePay, διευρύνοντας σταδιακά την κάλυψη πέρα από την Ευρωζώνη. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικτύου account-to-account πληρωμών, όπου κάθε πολίτης θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί το οικείο εθνικό του σύστημα, αλλά θα μπορεί να πραγματοποιεί διασυνοριακές συναλλαγές με την ίδια ευκολία που πραγματοποιεί σήμερα μια εγχώρια πληρωμή.
Η Ευρώπη, ωστόσο, δεν επενδύει σε μία μόνο πρωτοβουλία. Παράλληλα με το EuroPA αναπτύσσεται και το Wero, η λύση της European Payments Initiative (EPI), η οποία ακολουθεί διαφορετική στρατηγική. Ενώ το EuroPA βασίζεται στη διασύνδεση ήδη επιτυχημένων εθνικών σχημάτων πληρωμών, το Wero δημιουργήθηκε εξαρχής ως μια ενιαία ευρωπαϊκή λύση μέσω ψηφιακού πορτοφολιού (wallet), από μια κοινοπραξία μεγάλων τραπεζών της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Βελγίου. Η υπηρεσία λειτουργεί ήδη στις τρεις αυτές αγορές για πληρωμές μεταξύ ιδιωτών, έχει επεκταθεί στο ηλεκτρονικό εμπόριο και μέσα στο έτος θα επεκταθεί στην Ολλανδία και στο Λουξεμβούργο, ενώ το 2026 θα ακολουθήσει η Αυστρία.
Παρότι ξεκίνησαν από διαφορετικές αφετηρίες, οι δύο πρωτοβουλίες αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Το EuroPA και το Wero έχουν ήδη υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας και προχωρούν στη δημιουργία κοινής εταιρείας, η οποία θα αναπτύξει την κοινή υποδομή διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές πληρωμές. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας κάθε εθνικό σύστημα θα διατηρήσει τη δική του ταυτότητα και τη σχέση του με τον πελάτη –είτε πρόκειται για το IRIS, το Bizum, το MB WAY, το BANCOMAT ή το Wero–, ενώ στο παρασκήνιο όλες οι λύσεις θα επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω μιας κοινής ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής. «Στόχος μας δεν είναι να δημιουργήσουμε δεκάδες διμερείς διασυνδέσεις μεταξύ των εθνικών σχημάτων, αλλά έναν κοινό κόμβο διαλειτουργικότητας, όπου κάθε σύστημα θα συνδέεται μία φορά και στη συνέχεια θα μπορεί να επικοινωνεί αυτόματα με όλα τα υπόλοιπα», εξήγησε ο επικεφαλής του Wero, Λουντοβίκ Φραντσεσκόνι. Οπως επισήμανε, η νέα αυτή αρχιτεκτονική αποτελεί προϋπόθεση για να επεκταθούν οι υπηρεσίες πέρα από τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών, στις πληρωμές ηλεκτρονικού εμπορίου και στα φυσικά σημεία πώλησης. «Αποδεικνύουμε ότι μπορούμε να συνεργαστούμε χωρίς να χάσουμε την ταυτότητά μας. Ο Πολωνός θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί το BLIK, ο Ελληνας το IRIS, ο Ισπανός το Bizum. Αυτό που αλλάζει είναι ότι όλες αυτές οι λύσεις θα μπορούν πλέον να επικοινωνούν μεταξύ τους», σημείωσε ο επικεφαλής του BLIK, Ντάριους Μαζουρκίεβιτς.
Η σχέση με τον πελάτη
Μιλώντας στο ίδιο συνέδριο, οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών σχημάτων παραδέχονται ότι ο πραγματικός ανταγωνισμός δεν αφορά πλέον τις υποδομές πληρωμών αλλά τη σχέση με τον πελάτη. «Οι καταναλωτές δεν επιλέγουν μέσο πληρωμής. Θέλουν απλώς να ολοκληρώσουν την αγορά τους», παρατήρησε χαρακτηριστικά ο Κιμ Φούγκλσανγκ Κριστόφερσεν της Vipps MobilePay. Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές λύσεις επενδύουν πλέον όχι μόνο στις πληρωμές, αλλά και σε λειτουργίες όπως προγράμματα επιβράβευσης, ψηφιακές κάρτες μέλους, split bills και άλλες υπηρεσίες που θα μπορούσαν να τις καταστήσουν την πρώτη επιλογή του χρήστη απέναντι στα wallets της Apple και της Google. Οπως παρατήρησε ο επικεφαλής της BANCOMAT, Μάσιμο Ιττα, οι πληρωμές αποτελούν τη συχνότερη επαφή μιας τράπεζας με τον πελάτη της. «Δεν είναι το στεγαστικό δάνειο ούτε η επένδυση. Είναι η καθημερινή πληρωμή», σημείωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας γιατί η μάχη για το ψηφιακό πορτοφόλι αποκτά τόσο μεγάλη στρατηγική σημασία.
Ο Πολωνός θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί το BLIK, ο Ελληνας το IRIS, ο Ισπανός το Bizum. Αυτό που αλλάζει είναι ότι όλες αυτές οι λύσεις θα μπορούν πλέον να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Η πραγματική πρόκληση για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δεν θα είναι πλέον να αποδείξουν ότι μπορούν να μεταφέρουν χρήματα από χώρα σε χώρα. Αυτό έχει ήδη επιτευχθεί. Το μεγάλο στοίχημα είναι να πείσουν τους Ευρωπαίους καταναλωτές ότι μπορούν να προσφέρουν μια εμπειρία πληρωμών εξίσου απλή, γρήγορη και ελκυστική με εκείνη που έχουν ήδη συνηθίσει μέσα από τα διεθνή ψηφιακά πορτοφόλια. Από την έκβαση αυτής της μάχης θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό αν η Ευρώπη θα αποκτήσει πραγματική αυτονομία στις ψηφιακές πληρωμές.
