Η Ελένη Γκατζογιάννη ήταν μια 41χρονη μητέρα από το χωριό Λια Θεσπρωτίας.
Το γεγονός: Συνελήφθη, δικάστηκε από ανταρτοδικείο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) και εκτελέστηκε στις 28 Αυγούστου 1948.
Η αιτία: Κατηγορήθηκε ότι βοήθησε τα παιδιά της να δραπετεύσουν από την ελεγχόμενη από τους αντάρτες περιοχή, ώστε να γλιτώσουν το λεγόμενο «παιδομάζωμα» (την αναγκαστική μεταφορά παιδιών σε σοσιαλιστικές χώρες).
Η υστεροφημία: Η ιστορία της έγινε παγκοσμίως γνωστή μέσα από το μπεστ σέλερ «Ελένη» (1983), το οποίο έγραψε ο γιος της, ο διάσημος Ελληνοαμερικανός δημοσιογράφος των New York Times Νίκολας Γκέιτζ (Νίκος Γκατζογιάννης). Το βιβλίο μεταφέρθηκε αργότερα και στον κινηματογράφο.
Η εκτέλεση της Ελένης Γκατζογιάννη (28 Αυγούστου 1948)
