Κατακαλόκαιρο και απολαμβάνετε φανταζόμαστε τις διακοπές σας σε μαγευτικές παραλίες και δροσερούς ορεινούς προορισμούς. Και όμως κάποιος ποτέ δεν ξεκουράζεται. Φυσικά μιλάμε για την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και την εφαρμογή και στην Εβδομάδα που πέρασε, του υφιστάμενου σχεδίου κινητικότητας κατά τους φορολογικούς ελέγχους, των υπαλλήλων της υπηρεσίας. «Εφοριακοί χωρίς σύνορα».
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο στη μη έκδοση αποδείξεων. Η ΑΑΔΕ εξετάζει επίσης τη μη διαβίβαση στοιχείων λιανικής, την παραποίηση φορολογικών μηχανισμών και κάθε παρέμβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα έκδοσης φορολογικών στοιχείων. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται ακόμη εταιρείες λογισμικού και τεχνικοί που ενδεχομένως διευκολύνουν την αλλοίωση φορολογικών δεδομένων.
Το πλαίσιο κυρώσεων παραμένει ιδιαίτερα αυστηρό. Για πρώτη σοβαρή παράβαση μπορεί να επιβληθεί 48ωρο λουκέτο, όταν διαπιστωθεί μη έκδοση περισσότερων από δέκα αποδείξεων ή συναλλαγές άνω των 500 ευρώ χωρίς τα προβλεπόμενα παραστατικά. Σε περίπτωση υποτροπής, το λουκέτο αυξάνεται στις 96 ώρες, ενώ για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις μπορεί να φτάσει ακόμη και στις δέκα ημέρες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το λεγόμενο μοντέλο των «ελεγκτών χωρίς σύνορα». Με τη Δ.ΟΡΓ.Α 1083228 ΕΞ 2023/28.6.2023, η ΑΑΔΕ επέκτεινε την κατά τόπο αρμοδιότητα των Δ.Ο.Υ., ειδικά για τη διενέργεια μερικού επιτόπιου ελέγχου διαπίστωσης της εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων, της τήρησης των βιβλίων και της έκδοσης των φορολογικών στοιχείων, σε ολόκληρη την Επικράτεια, ανεξαρτήτως της Φορολογικής Περιφέρειας στην οποία υπάγεται η ελεγκτική υπηρεσία. Η ρύθμιση αυτή δεν αποτελεί απλώς οργανωτική λεπτομέρεια. Επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να μεταφέρει ελεγκτικές δυνάμεις εκεί όπου εμφανίζεται αυξημένος φορολογικός κίνδυνος, περιορίζοντας ταυτόχρονα την πιθανότητα προγενέστερης ενημέρωσης της ελεγχόμενης επιχείρησης.
Η επιλογή αυτή εντάσσεται πλήρως στη φιλοσοφία του Επιχειρησιακού Σχεδίου της ΑΑΔΕ για το 2026, που εγκρίθηκε με την Α.1100/2026 (Β΄ 2594/8.5.2026) και εξειδικεύθηκε ως προς τη στοχοθεσία με την Α.1111/27.5.2026. Το σχέδιο θέτει συγκεκριμένους επιχειρησιακούς στόχους για τους φορολογικούς ελέγχους και αποτυπώνει τη μετάβαση από τον παραδοσιακό δειγματοληπτικό έλεγχο σε ένα σύστημα στοχευμένης επιλογής υποθέσεων βάσει φορολογικού κινδύνου.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η αξιοποίηση ελεγκτών που εμφανίζονται ως απλοί πελάτες. Η πρακτική του «μυστικού πελάτη» αποκτά ιδιαίτερη αξία στις τουριστικές επιχειρήσεις, όπου η πραγματική συναλλαγή αποτελεί το ασφαλέστερο σημείο αναφοράς για τη διαπίστωση της έκδοσης ή μη του προβλεπόμενου φορολογικού στοιχείου. Η τεχνολογία, επομένως, δεν αντικαθιστά τον επιτόπιο έλεγχο· τον προετοιμάζει, τον κατευθύνει και τον ενισχύει.
Τα στοιχεία της τελευταίας εβδομάδας του Ιουλίου είναι χαρακτηριστικά της έντασης της επιχείρησης. Κατά το διάστημα 20-26 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν 2.252 έλεγχοι και σε 732 περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις, δηλαδή ποσοστό παραβατικότητας 37,42%. Οι παραβάσεις ανήλθαν σε 13.287, ενώ εντοπίστηκαν μη δηλωθέντα καθαρά έσοδα 545.573 ευρώ και επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 1.023.281 ευρώ. Τα αριθμητικά αυτά δεδομένα, ανεξάρτητα από τη δημοσιογραφική τους αποτύπωση, δείχνουν ότι η τουριστική περίοδος εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο υψηλού ελεγκτικού ενδιαφέροντος.
Οι έλεγχοι, βεβαίως, δεν αφορούν μόνον τη μη έκδοση αποδείξεων. Η μη διαβίβαση φορολογικών παραστατικών, η παραβίαση ή παραποίηση φορολογικών μηχανισμών και η επέμβαση στη λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων έκδοσης στοιχείων βρίσκονται επίσης στο επίκεντρο. Μάλιστα, η Α.1115/27.5.2026 τροποποίησε την Α.1169/2021 ως προς την εφαρμογή του άρθρου 13Α του ν. 2523/1997, μεταξύ άλλων και για περιπτώσεις παραβίασης ή παραποίησης της λειτουργίας Παρόχου Υπηρεσιών Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων και για παραβάσεις που αφορούν παραστατικά αξίας άνω των 500 ευρώ. (Τροποποίηση της υπό στοιχεία Α.1169/21.7.2021 απόφασης του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) «Καθορισμός του τρόπου, των διαδικασιών και των οργάνων για την εφαρμογή του άρθρου 13A του ν. 2523/1997, για την αναστολή λειτουργίας επαγγελματικής εγκατάστασης, την επιβολή της ειδικής χρηματικής κύρωσης και του ειδικού προστίμου από τα όργανα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων» (Β΄ 3294).
Ιδιαίτερη θέση στο σύστημα κυρώσεων κατέχει η αναστολή λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης. Η σχετική νομοθετική βάση ανάγεται στο άρθρο 13Α του ν. 2523/1997, (Κωδικοποιημένος σύμφωνα με το Ν.5222/2025) ενώ η διαδικασία εφαρμογής του έχει εξειδικευθεί με την Α.1169/2021 και τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις της. Το μέτρο της 48ωρης αναστολής συνδέεται, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, με σοβαρές παραβάσεις έκδοσης ή διαβίβασης φορολογικών στοιχείων, ενώ σε περίπτωση υποτροπής οι συνέπειες κλιμακώνονται. Η διοικητική αυτή αντιμετώπιση δείχνει ότι ο νομοθέτης δεν αντιμετωπίζει πλέον τη μη έκδοση παραστατικού ως απλή λογιστική παράλειψη, αλλά ως συμπεριφορά που μπορεί να ενεργοποιήσει άμεσες και ιδιαίτερα επαχθείς κυρώσεις.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι το φετινό «σαφάρι» δεν αποτελεί απλώς μια εποχική επιχειρησιακή δράση. Αποκαλύπτει τη βαθύτερη μεταβολή της φορολογικής διοίκησης. Η ΑΑΔΕ επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο πληροφοριακό και ελεγκτικό περιβάλλον, στο οποίο η συναλλαγή καταγράφεται ψηφιακά, η απόκλιση εντοπίζεται ηλεκτρονικά, ο φορολογικός κίνδυνος αξιολογείται κεντρικά και ο επιτόπιος έλεγχος πραγματοποιείται εκεί και όταν κρίνεται αναγκαίο.
Από αυτή την άποψη, οι «εφοριακοί χωρίς σύνορα» αποτελούν ίσως το πιο χαρακτηριστικό σύμβολο της νέας εποχής. Η τοπική αγορά παύει να αποτελεί κλειστό ελεγκτικό πεδίο και η ελεγκτική υπηρεσία αποκτά επιχειρησιακή κινητικότητα σε ολόκληρη τη χώρα. Το καλοκαιρινό μήνυμα της ΑΑΔΕ είναι συνεπώς σαφές, ο έλεγχος μπορεί να έρθει οπουδήποτε, οποτεδήποτε και έχοντας ήδη στη διάθεσή του σημαντικό μέρος των δεδομένων της επιχείρησης. Η πραγματική πρόκληση για τις επιχειρήσεις δεν είναι πλέον να «μην πέσουν στον έλεγχο», αλλά να μπορούν, σε κάθε χρονική στιγμή, να αποδεικνύουν ψηφιακά ότι η συναλλακτική και φορολογική τους εικόνα συμφωνεί με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Από την ειδησεογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, «Α. 1160/6.8.2026 – Καθορισμός των κρατών που έχουν προνομιακό φορολογικό καθεστώς για το 2024». «Καθορίζονται ως κράτη που έχουν προνομιακό φορολογικό καθεστώς, σύμφωνα με την περ. β’ της παρ. 6 του άρθρου 65 του ν. 4172/2013, τα κράτη εκείνα στα οποία το νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα υπόκειται σε φόρο επί των κερδών ή των εισοδημάτων ή του κεφαλαίου του οποίου ο συντελεστής είναι ίσος ή κατώτερος από το εξήντα τοις εκατό (60%) του συντελεστή φορολογίας νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων που θα οφειλόταν σύμφωνα με τις διατάξεις της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, εάν ήταν φορολογικός κάτοικος ή διατηρούσε μόνιμη εγκατάσταση κατά την έννοια του άρθρου 6 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος στην Ελλάδα.
Με βάση το πιο πάνω κριτήριο τα κράτη αυτά, για το φορολογικό έτος 2024, είναι τα ακόλουθα:..».
«ΑΑΔΕ: Άνοιξε το σύστημα υποβολής μεταβιβάσεων δικαιωμάτων βασικής εισοδηματικής στήριξης για τη βιωσιμότητα για το έτος ενίσχυσης 2026». Σε λειτουργία τίθεται το σύστημα υποβολής αίτησης μεταβίβασης δικαιωμάτων βασικής εισοδηματικής στήριξης για τη βιωσιμότητα (δικαιώματα) στην ηλεκτρονική διεύθυνση dikaiomata.aade.gr, με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή (Α.1165/2026).
Οι κάτοχοι δικαιωμάτων μπορούν να μεταβιβάζουν τα δικαιώματά τους εν όλω ή εν μέρει. Τα δικαιώματα μεταβιβάζονται σε αποδέκτη γεωργό, ο οποίος κρίνεται ενεργός γεωργός για το έτος ενίσχυσης, για το οποίο λαμβάνει χώρα η μεταβίβαση και είναι μόνιμα και νόμιμα εγκατεστημένος στην ελληνική επικράτεια, εκτός των περιπτώσεων κληρονομιάς. Τα δικαιώματα που μεταβιβάζονται αποτελούν βάση για την καταβολή της ενίσχυσης «Βασική εισοδηματική στήριξη για την βιωσιμότητα».
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ψηφιακά από τον μεταβιβαστή με χρήση των προσωπικών κωδικών του TAXISnet. Η διαδικασία υποβολής ολοκληρώνεται από τον αποδέκτη της αίτησης μεταβίβασης, ο οποίος δηλώνει την αποδοχή της μεταβίβασης (εκτός από την περίπτωση μεταβίβασης λόγω κληρονομιάς).
Υποστηρίζονται εννέα κατηγορίες μεταβίβασης:
1. Οριστική μεταβίβαση δικαιωμάτων με γη
2. Οριστική μεταβίβαση δικαιωμάτων χωρίς γη
3. Οριστική μεταβίβαση δικαιωμάτων λόγω κληρονομιάς
4. Μίσθωση δικαιωμάτων με μίσθωση γης
5. Αλλαγή προσωπικών στοιχείων
6. Λύση μίσθωσης δικαιωμάτων με/χωρίς γη
7. Μίσθωση δικαιωμάτων χωρίς γη
8. Μεταβίβαση δικαιωμάτων λόγω κληρονομιάς και ταυτόχρονη μεταβίβαση σε άλλον γεωργό
9. Λύση μίσθωσης δικαιωμάτων με/χωρίς γη και ταυτόχρονη μεταβίβαση σε άλλον γεωργό
Σημειώνεται ότι δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση δικαιωμάτων που έχουν κατανεμηθεί από τα περιφερειακά αποθέματα έτους 2023-2025 πλην των περιπτώσεων κληρονομιάς ή ανωτέρας βίας ή/και εξαιρετικών περιστάσεων.
Το σύστημα θα παραμείνει ανοιχτό έως την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 23:59.
Για περισσότερες πληροφορίες ή διευκρινίσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
· Τηλεφωνικά: στο 1521, χωρίς χρέωση, εργάσιμες ημέρες από 7:00 έως 20:00.
· Ψηφιακά: μέσω της πλατφόρμας my1521 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, επιλέγοντας: Επιδόματα & Ενισχύσεις Νοικοκυριών, Επιχειρήσεων και Αγροτών > Αγροτικές Ενισχύσεις > Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) > Μεταβιβάσεις δικαιωμάτων βασικής εισοδηματικής στήριξης.
Από την αρθρογραφία της Εβδομάδας που πέρασε, Επιστ. Ομάδα Epsilon Net και «Προνομιακά φορολογικά καθεστώτα: Η Α.1160/2026, ο κατάλογος του 2024 και η φορολογική πραγματικότητα του 2026». Σύμφωνα με την Επιστ. Ομάδα Epsilon Net «Η Απόφαση Α.1160/2026 του Υπουργού και του Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 4941/6.8.2026, καθορίζει τα κράτη που έχουν «προνομιακό φορολογικό καθεστώς», σύμφωνα με τις παρ. 6 και 7 του άρθρου 65 του ν. 4172/2013, για το φορολογικό έτος 2024. Η απόφαση υπογράφεται στις 29.7.2026, ενώ η εισήγηση του Διοικητή της ΑΑΔΕ προς τον Υπουργό είχε υποβληθεί ήδη από 17.7.2025.
Το πρώτο ερώτημα, επομένως, είναι αυτονόητο: γιατί ο κατάλογος των κρατών με προνομιακό φορολογικό καθεστώς για το 2024 εκδίδεται τον Αύγουστο του 2026;
Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία διότι η παρ. 7 του άρθρου 65 ΚΦΕ δεν αφήνει περιθώριο παρερμηνείας: «Ο κατάλογος δημοσιεύεται τον Ιανουάριο κάθε έτους».
Δεν πρόκειται, συνεπώς, για μία απλή διοικητική καθυστέρηση χωρίς φορολογικές συνέπειες. Ο κατάλογος συνδέεται άμεσα με τη φορολογική μεταχείριση δαπανών που καταβάλλονται σε αλλοδαπούς αντισυμβαλλομένους και, κατά συνέπεια, με τη διαμόρφωση του φορολογητέου αποτελέσματος…
Η Α.1160/2026 αναδεικνύει τελικά ένα πρόβλημα πολύ μεγαλύτερο από τον ίδιο τον κατάλογο. Ο φορολογούμενος χρειάζεται να γνωρίζει κατά τον χρόνο που πραγματοποιεί τη συναλλαγή εάν ο αντισυμβαλλόμενός του βρίσκεται σε δικαιοδοσία που υπάγεται στο άρθρο 65 ΚΦΕ.
Η ΔΕΔ 623/2024 το αναγνωρίζει ρητά ότι ο φορολογούμενος πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων το καθεστώς που θα ισχύσει για τις δαπάνες που πρόκειται να πραγματοποιήσει. Η ίδια απόφαση συνδέει την ανάγκη αυτή με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, της προστατευόμενης εμπιστοσύνης, της σαφήνειας και της προβλεψιμότητας των φορολογικών ρυθμίσεων.
Η περίπτωση της Α.1160/2026 είναι, μάλιστα, πιο σύνθετη από εκείνη της ΔΕΔ 623/2024. Η ΔΕΔ μπόρεσε να στηρίξει την απόφασή της στο γεγονός ότι η Βουλγαρία ήταν ήδη γνωστή ως κράτος με προνομιακό φορολογικό καθεστώς και δεν υπήρχε μεταβολή της διοικητικής θέσης που να χειροτερεύει τη θέση του φορολογουμένου.
Σήμερα, όμως, η διεθνής φορολογική πραγματικότητα έχει αλλάξει.
Η Κύπρος από 12,5% μετακινήθηκε σε 15%.
Το Γιβραλτάρ από 12,5% μετακινήθηκε σε 15% από 1.7.2024.
Πολλά κράτη έχουν θεσπίσει Pillar Two, domestic minimum top-up taxes και νέες μορφές ελάχιστης φορολόγησης.
Συνεπώς. ένας κατάλογος που εκδίδεται τον Αύγουστο του 2026 για το 2024 δεν είναι απλώς «καθυστερημένος». Είναι ένας κατάλογος που αναφέρεται σε μία φορολογική πραγματικότητα η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις έχει ήδη εκλείψει.».
Διαβάστε το σύνολο του άρθρου με την ολιστική προσέγγιση, την ιστορική διαδρομή και την υφιστάμενη παρούσα κατάσταση, στον αρχικό σύνδεσμο και πάντα με τη σφραγίδα της Επιστ. Ομάδας Epsilon Net.
Κ. Γιάννης Καρούζος, Δικηγόρος, Εργατολόγος και «Είναι δυνατή η ύπαρξη σύμβασης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ συζύγων;». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Η παροχή εργασίας από τον έναν σύζυγο στην επιχείρηση του άλλου δεν συνεπάγεται σύναψη σύμβασης εξαρτημένης εργασίας, χωρίς την πλήρωση άλλων προϋποθέσεων. Η ύπαρξη σύμβασης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ συζύγων είναι μεν δυνατή, πρόκειται δε για ένα ζήτημα που κρίνεται ανά περίπτωση.
Η παροχή εργασίας από τον ένα σύζυγο στην επιχείρηση του άλλου συζύγου δεν οδηγεί στη σύναψη σύμβασης εργασίας ούτε θεμελιώνει αξίωση για αμοιβή βάσει των διατάξεων του άρ. 649 και 653 του Αστικού Κώδικα (ΑΚ), όταν η εργασία παρέχεται στο πλαίσιο της γενικότερης υποχρέωσης για έγγαμη συμβίωση του άρ. 1386 ΑΚ και για συμβολή στις οικογενειακές ανάγκες του άρ. 1389 ΑΚ. Σημειωτέων ότι η προσωπική εργασία, όπως και τα εισοδήματα και η περιουσία, συμπεριλαμβάνεται στα μέσα με τα οποία ο σύζυγος μπορεί να συνεισφέρει στις ανάγκες του γάμου και της οικογένειας, βάσει της προαναφερθείσας διάταξης.
Η κατάσταση διαφοροποιείται όταν η παρεχόμενη εργασία υπερβαίνει το μέτρο της οικογενειακής υποχρέωσης που ορίζεται στα άρ. 1386 και 1389 ΑΚ. Στην περίπτωση αυτή, και εφόσον η εργασία παρέχεται υπό συνθήκες εξάρτησης (π.χ. η εργασία παρέχεται βάσει των οδηγιών και εντολών του συζύγου-εργοδότη, που αφορούν στον τόπο, χρόνο και τρόπο εκτέλεσης αυτής), είναι δυνατό να οδηγήσει σε σιωπηρή κατάρτιση σύμβασης εξαρτημένης εργασίας και να θεμελιώσει αξίωση για καταβολή μισθού.
Οι συνθήκες εργασίας εκτιμώνται, δηλαδή, ανά περίπτωση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η εργασία παρέχεται στα πλαίσια των προσωπικών σχέσεων των συζύγων από τον γάμο ή της σιωπηρώς συναφθείσας σύμβασης εξαρτημένης εργασίας. Στοιχεία που ενδεικτικά λαμβάνονται υπόψιν για την ανωτέρω κρίση είναι η διάρκεια της εργασίας, εάν ο παρέχων σύζυγος εργάζεται σε άλλον εργοδότη ή εάν η εργασία στην επιχείρηση του συζύγου καλύπτει ολόκληρη τη δραστηριότητά του, εάν η εργασία αυτή αποτελεί το μοναδικό μέσο βιοπορισμού του κ.λπ.
Έτσι, έχει κριθεί από τον Άρειο Πάγο ότι η παροχή υπηρεσιών στην οικογενειακή επιχείρηση – ταβέρνα του συζύγου, δεν συνιστούσε εξαρτημένη εργασία, λαμβανομένων υπόψιν των γεγονότων ότι η «παρέχουσα σύζυγος» δεν δεχόταν οδηγίες από κανέναν κατά τη διάρκεια της απασχόλησής της στην ταβέρνα, ότι η ίδια ρύθμιζε από κοινού τα ζητήματα της οικογενειακής επιχείρησης με τα λοιπά μέλη της οικογένειας, καθώς και ότι, μετά τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης και της επακόλουθης αποχώρησής της από την επιχείρηση, δεν τέθηκε ζήτημα αναπλήρωσής της, ούτε προσλήφθηκε άλλος υπάλληλος στη θέση της. Ως εκ τούτου, εφόσον δεν επρόκειτο για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, δεν δημιουργήθηκε αξίωση, στο πρόσωπο της παρέχουσας συζύγου, για καταβολή μισθών, δώρων ή λοιπών επιδομάτων που απορρέουν από τη σύμβαση εργασίας.
Συνεπώς, η παροχή εργασίας μεταξύ συζύγων δεν τεκμαίρεται αυτομάτως ως εξαρτημένη εργασία, αλλά αξιολογείται βάσει των πραγματικών συνθηκών κάθε περίπτωσης. Το κρίσιμο κριτήριο είναι εάν η εργασία εντάσσεται στην υποχρέωση συνεισφοράς στις οικογενειακές ανάγκες ή εάν υπερβαίνει το πλαίσιο αυτό και παρέχεται υπό καθεστώς εξάρτησης· η διάκριση αυτή έχει καθοριστική σημασία για τη θεμελίωση ή μη αξιώσεων από σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.».
Κ. Ορέστης Σεϊμένης, Λογιστής – Φοροτεχνικός και «Η Κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητα με αντιπαροχή. Η διαφορά της από την ‘Κοινωνία’». Σύμφωνα με τον αρθρογράφο «Α. Η ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΕΝΙΚΑ
Η Κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητο με αντιπαροχή
Η Κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητο με το σύστημα της αντιπαροχής θεωρείται υποκείμενη στο φόρο για τις παραδόσεις και αυτοπαραδόσεις που διενεργούνται από τα μέλη της, σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7 του Κώδικα ΦΠΑ. Η ισχύς από 1/1/2006.
Η Κοινοπραξία στερείται Νομικής Προσωπικότητας. Επακόλουθα…
Η κοινοπραξία είναι μια ιδιότυπη μορφή ένωσης επιτηδευματιών που συστήνεται για την επίτευξη συγκεκριμένου σκοπού, την πραγματοποίηση δηλ. ορισμένης πράξης. Η κοινοπραξία στερείται νομικής προσωπικότητας και συνεπώς δεν μπορεί να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Κατά συνέπεια δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει κυριότητα, ούτε και να την μεταβιβάσει. Υποκείμενα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μπορούν να είναι μόνο τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αποτελούν τα μέλη της κοινοπραξίας. Η κοινοπραξία από τις διατάξεις του ΚΒΣ και της φορολογίας εισοδήματος:
· αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό από τα μέλη της πρόσωπο,
· έχει η ίδια υποχρέωση τήρησης βιβλίων και στοιχείων και
· αποτελεί πρόσωπο υποκείμενο στη φορολογία εισοδήματος. Επίσης και από τον ΦΠΑ η κοινοπραξία ως ένωση προσώπων εθεωρείτο πάντοτε υποκείμενο στο φόρο πρόσωπο.
Β. Η ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΠΟΥ ΑΝΕΓΕΙΡΕΙ ΟΙΚΟΔΟΜΗ ME TO ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΧΗΣ
Συνηθισμένη στην πράξη είναι η σύσταση κοινοπραξίας για την ανέγερση οικοδομής με αντιπαροχή.
Πως μεταβιβάζει τα ακίνητα που ανεγείρει η κοινοπραξία
Οι φορολογικές υποχρεώσεις της κοινοπραξίας : Στην περίπτωση αυτή (όπως και σε κάθε περίπτωση αντιπαροχής), μεταξύ εργολήπτριας κοινοπραξίας και οικοπεδούχου συμφωνείται η εκτέλεση έργου στο οικόπεδο του δεύτερου και η αμοιβή της εργολήπτριας σε είδος (χιλιοστά επί του οικοπέδου). Επειδή όμως η κοινοπραξία δεν είναι νομικό πρόσωπο, δεν μπορεί να αποκτήσει κυριότητα αλλά ούτε και να την μεταβιβάσει, η κυριότητα των ιδιοκτησιών μπορεί να μεταβιβαστεί μόνο από και προς τα μέλη της ως υποκείμενα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, προκειμένου να εξασφαλισθεί από την κοινοπραξία η είσπραξη του εργολαβικού της ανταλλάγματος.
Με τη διάταξη του άρθρου 21 του ν.3610/2007 η κοινοπραξία που ασκεί τη δραστηριότητα ανέγερσης και πώλησης οικοδομών επί αντιπαροχή, αντιμετωπιζόμενη φορολογικά ως ξεχωριστό από τα μέλη της πρόσωπο, έχει η ίδια όλες τις σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις, όπως
· δηλώσεις μεταβολών,
· τήρηση βιβλίου κοστολογίου,
· υποβολή εντύπων προϋπολογιστικού και απολογιστικού κόστους,
· υποβολή περιοδικών και -παλαιότερα- εκκαθαριστικών δηλώσεων κ.λ.π. (άρθρα 36, 38 κ.λ.π.)
παρά το γεγονός ότι οι παραδόσεις ακινήτων δεν συντελούνται από αυτήν αλλά από τα μέλη της, ως υποκείμενα των σχετικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή καταλαμβάνει μόνο την κοινοπραξία που κατασκευάζει ακίνητο με το σύστημα της αντιπαροχής.
Σημειώνεται επίσης ότι σε κάθε περίπτωση που μεταβιβάζονται από την κατασκευάστρια επιχείρηση, οι ιδιοκτησίες που αντιστοιχούν στα χιλιοστά του εργολαβικού ανταλλάγματος, προηγείται πραγματική ή πλασματική μεταβίβαση των χιλιοστών του οικοπέδου από τον οικοπεδούχο προς την κατασκευάστρια επιχείρηση και υποβάλλεται αντίστοιχη δήλωση υπαγόμενη σε ΦΜΑ, καθόσον πρόκειται για οικόπεδο. Στην συνέχεια υποβάλλεται η ειδική δήλωση ΦΠΑ για την μεταβίβαση της ιδιοκτησίας από την κατασκευάστρια προς τον τρίτο αγοραστή.
Συμπλήρωση ειδικής δήλωσης ΦΠΑ της κοινοπραξίας
Η συμπλήρωση της ειδικής δήλωσης ΦΠΑ, στις ανωτέρω περιπτώσεις, γίνεται με την αναγραφή στην πρώτη σελίδα και στη θέση του Υποκειμένου/Υπόχρεου, της επωνυμίας της κοινοπραξίας, του ΑΦΜ της, της ΔΟΥ της έδρας και του Α/Α υποκαταστήματος. Στη δεύτερη σελίδα της δήλωσης και στη θέση των πωλητών αναγράφονται τα στοιχεία των μελών της κοινοπραξίας (ΑΦΜ, επώνυμο, όνομα, κ.λπ..).
Αγορά ιδιοκτησίας από μέλος της κοινοπραξίας. Αγορά των ποσοστών των υπολοίπων. Η αυτοπαράδοση.
Εκτός από τις περιπτώσεις πώλησης διηρημένων ιδιοκτησιών σε τρίτους αγοραστές από την κοινοπραξία που ανήγειρε οικοδομή επί αντιπαροχή , συχνές μπορεί να είναι και οι περιπτώσεις που κάποιο μέλος της κοινοπραξίας επιθυμεί να κρατήσει κάποιο διαμέρισμα για τον εαυτό του, οπότε αγοράζει τα ποσοστά των υπολοίπων. Στις περιπτώσεις αυτές για το ποσοστό του ακινήτου που ανήκει στο μέλος και το κρατά για τον εαυτό του, η κοινοπραξία οφείλει να αποδώσει φόρο για τη διενεργούμενη αυτοπαράδοση (άρθρο 7 παρ.2 περιπτ. γ΄), ενώ ως προς το ποσοστό του ακινήτου που μεταβιβάζεται από το μέλος στο οποίο ανήκει προς το μέλος που αποκτά, η κοινοπραξία οφείλει να αποδώσει ΦΠΑ για την συντελούμενη παράδοση ακινήτου (άρθρο 6). Για την καλύτερη κατανόηση των ανωτέρω παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα.
Παράδειγμα
Η κοινοπραξία Γ-Δ έχει αναλάβει την ανέγερση οικοδομής επί αντιπαροχή.
Στην κοινοπραξία αυτή ο Γ συμμετέχει κατά 60% και ο Δ κατά 40%.
Από τα διαμερίσματα που αντιστοιχούν στο εργολαβικό αντάλλαγμα της κοινοπραξίας, ο Γ επιθυμεί να κρατήσει το Ε2 για τις στεγαστικές του ανάγκες. Για το 60% του ακινήτου που αντιστοιχεί στον Γ ως εργολαβικό αντάλλαγμα, η κοινοπραξία Γ-Δ θα υποβάλλει ειδική δήλωση για αυτοπαράδοση και θα καταβάλλει το φόρο με την περιοδική δήλωση της οικείας φορολογικής περιόδου (Εγκύκλιος ΠΟΛ.1070/4.5.2006). Στην ειδική δήλωση για την αυτοπαράδοση, στην πρώτη σελίδα, ως υποκείμενο/υπόχρεο στο φόρο πρόσωπο αναγράφεται η κοινοπραξία, στη δεύτερη δε σελίδα στη θέση των πωλητών αναγράφεται η κοινοπραξία και στη θέση των αγοραστών το μέλος Γ αυτής. Σε ότι αφορά το 40% του ακινήτου που αντιστοιχεί στον Δ ως εργολαβικό αντάλλαγμα, η κοινοπραξία Γ-Δ θα υποβάλλει ειδική δήλωση ΦΠΑ για μεταβίβαση ακινήτου συμπληρώνοντας στην πρώτη σελίδα τα στοιχεία της κοινοπραξίας, όπως αναφέρεται παραπάνω για τη συμπλήρωση της ειδικής δήλωσης, ενώ στη δεύτερη σελίδα του εντύπου ως πωλητής αναγράφεται ο Δ δικαιούχος του 40% του εργολαβικού ανταλλάγματος και ως αγοραστής ο Γ.
Τεχνικά έργα, δημόσια ή ιδιωτικά που εκτελούνται από κοινοπραξίες.
Ισχύουν οι διατάξεις για την έκδοση φορολογικών στοιχείων.
Δεν απαιτείται σύσταση κοινοπραξίας όταν υπάρχει συγκυριότητα επί οικοπέδου Είναι Κοινωνία.
Σε περίπτωση που υπάρχει κοινό εμπράγματο δικαίωμα επί ακινήτου (π.χ. συγκυριότητα δύο ή περισσοτέρων ατόμων επί οικοπέδου) υφίσταται, όπως προαναφέρθηκε, εκ του νόμου κοινωνία του ΑΚ από το χρόνο απόκτησης του κοινού δικαιώματος την αγορά δηλαδή του οικοπέδου. Η κοινωνία, όπως προαναφέρθηκε, μπορεί να ασκήσει την εκμετάλλευση του κοινού και να ανεγείρει οικοδομή προς πώληση. Συνεπώς δεν απαιτείται σύσταση κοινοπραξίας για την ανέγερση της οικοδομής και την πώληση των ιδιοκτησιών.
Στην περίπτωση πάντως που συσταθεί κοινοπραξία από τους συγκύριους του οικοπέδου, τότε αυτή ουσιαστικά παρέχει εργολαβία στους οικοπεδούχους (κοινωνία) για την οποία οφείλει, όπως και κάθε άλλη κοινοπραξία που εκτελεί ιδιωτικό έργο, να εφαρμόσει τις διατάξεις του νόμου σχετικά με την έκδοση στοιχείων και την τήρηση βιβλίων και δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επιχείρηση κατασκευής οικοδομών προς πώληση αλλά ως επιχείρηση που εκτελεί εργολαβίες, με τις απορρέουσες από τον νόμο υποχρεώσεις.».
Τέλος της εργασιακής εβδομάδας και για την Εβδομάδα που έρχεται, η νέα ανακοίνωση της 13/8 της ΑΑΔΕ σχετικά με τις μεταφορές χρηματικών ποσών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, μέσω συστημάτων τύπου IRIS.
Κάθε τόσο επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση το ίδιο ερώτημα. Φορολογούνται στην Ελλάδα οι απλές οικονομικές σχέσεις μεταξύ συγγενών και φίλων; Η πρόσφατη ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, με αφορμή δημοσιεύματα για μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, επιχειρεί για ακόμη μία φορά να καθησυχάσει. Μικροποσά μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων, ιδίως χρήματα που γονείς ή παππούδες δίνουν στα παιδιά και στα εγγόνια τους για μικροέξοδα, δεν αποτελούν αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος, εκτός εάν προκύπτει συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής.
Η διοικητική αυτή προσέγγιση είναι ασφαλώς χρήσιμη. Δεν πρέπει όμως να συγχέεται με το γράμμα του νόμου. Οι δωρεές και οι γονικές παροχές δεν ρυθμίζονται από τον ΚΦΕ (ν. 4172/2013), αλλά από τον Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών, δηλαδή τον ν. 2961/2001. Από 1.10.2021, για πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας —μεταξύ των οποίων τέκνα, εγγόνια, γονείς και σύζυγοι— ισχύει αφορολόγητο όριο €800.000, όταν πρόκειται για χρηματικές δωρεές ή γονικές παροχές που πραγματοποιούνται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Πέραν αυτού επιβάλλεται φόρος 10%. Για χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Β΄ και Γ΄ κατηγορίας ισχύουν αυτοτελείς συντελεστές 20% και 40% αντίστοιχα.
Το κρίσιμο, επομένως, είναι ότι άλλο φορολογητέα πράξη και άλλο φορολογική επιβάρυνση. Μια πράξη μπορεί να αποτελεί δωρεά και να έχει υποχρέωση δήλωσης, χωρίς τελικά να προκύπτει φόρος λόγω του αφορολογήτου. Η ηλεκτρονική διαδικασία μέσω myPROPERTY δεν αποτελεί δημοσιογραφική ερμηνεία, αλλά προβλέπεται από τις αποφάσεις Α.1249/2021 και Α.1162/2022 της ΑΑΔΕ.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η σημασία της υπόθεσης της φοιτήτριας από την Εύβοια. Σύμφωνα με την πρόσφατη ανακοίνωση, ο καταλογισμός αφορούσε χρηματική δωρεά που είχε πραγματοποιηθεί πριν από τη θέσπιση του αφορολογήτου των €800.000 και συνδεόταν με οικειοθελή δήλωση της ελεγχόμενης. Το ζήτημα, συνεπώς, δεν ήταν το «χαρτζιλίκι του παππού», αλλά η φορολογική μεταχείριση συγκεκριμένης χρηματικής δωρεάς υπό το τότε ισχύον καθεστώς.
Το ίδιο παράδοξο συναντάται και στη φορολογία εισοδήματος. Με το άρθρο 67 παρ. 1 του ν. 4172/2013, ο φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής υποχρεούται να υποβάλει δήλωση όταν αποκτά πραγματικό εισόδημα ελληνικής πηγής, ακόμη και εάν αυτό είναι ελάχιστο και ακόμη και εάν δεν προκύπτει τελικά φόρος. Έτσι, ο κάτοικος εξωτερικού που διαθέτει εξοχική κατοικία στην Ελλάδα δεν υποχρεούται σε δήλωση μόνο λόγω της κατοχής της, αλλά εάν ένας ελληνικός τραπεζικός λογαριασμός του παράγει πραγματικό εισόδημα από τόκους, ακόμη και ελάχιστους, καταρχήν υπάγεται στον κανόνα του άρθρου 67, με τις ειδικές εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Η ανακοίνωση του Διοικητή μπορεί να αποτυπώνει τη φορολογική πρακτική και τις προτεραιότητες του ελέγχου, δεν μπορεί όμως να τροποποιήσει τον νόμο. Το IRIS δεν δημιουργεί από μόνο του φόρο, αλλά ούτε και η χρήση του μεταβάλλει τον νομικό χαρακτήρα μιας συναλλαγής. Εάν μια μεταφορά αποτελεί πραγματική δωρεά, το φορολογικό της καθεστώς κρίνεται από τον ν. 2961/2001 και όχι από το αν πραγματοποιήθηκε με μετρητά, τραπεζική μεταφορά ή IRIS.
Ίσως, τελικά, το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στη φορολογία όσο στην απόσταση ανάμεσα στο γράμμα του νόμου, στη διοικητική πρακτική και στην κοινωνική αντίληψη περί «καθημερινής συναλλαγής». Και αυτή η απόσταση είναι που γεννά, κάθε φορά, την ίδια παρεξήγηση.
Και επειδή ο Δεκαπενταύγουστος δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο, αλλά για τον ελληνικό λαό είναι ταυτόχρονα γιορτή, μνήμη, πίστη, προσδοκία και επιστροφή σε όλα εκείνα που μας συνδέουν με το βαθύτερο κομμάτι του εαυτού μας, θα σας προτείναμε, αν δεν την έχετε δει, ή ακόμη κι αν την έχετε δει, να ξαναδείτε μια από τις κορυφαίες, κατά τη γνώμη μας, ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου: τον «Δεκαπενταύγουστο» του Κωνσταντίνου Γιάνναρη.
Η ταινία του 2001 δεν είναι μια ταινία για τον Δεκαπενταύγουστο. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, μια ταινία για τον άνθρωπο που αναζητά απεγνωσμένα ένα θαύμα. Για τη φυγή, την ελπίδα, τον φόβο, την ενοχή, τον έρωτα, τη μοναξιά και, τελικά, για εκείνη την αόρατη δύναμη που μας κάνει να πιστεύουμε ότι κάτι μπορεί να αλλάξει.
Σε μια πολυκατοικία της Αθήνας ζουν τρεις διαφορετικές οικογένειες, τρεις διαφορετικές ζωές, τρεις διαφορετικές αγωνίες. Όλοι εγκαταλείπουν, για διαφορετικούς λόγους, την πόλη μέσα στην ασφυκτική ζέστη του Αυγούστου. Ένα ζευγάρι ταξιδεύει με τα παιδιά του προς την Παναγία Σουμελά, αναζητώντας ένα θαύμα για την άρρωστη κόρη του. Ένα άλλο ζευγάρι αναζητά μια δεύτερη ευκαιρία στη σχέση του. Ένα τρίτο, μεσοαστικό ζευγάρι, επιθυμεί ένα παιδί και προσδοκά μια καινούργια αρχή.
Και ενώ όλοι λείπουν, ένας έφηβος διαρρήκτης εισβάλλει στα άδεια διαμερίσματα. Και μαζί με τα σπίτια παραβιάζει, χωρίς να το γνωρίζει, τα κρυμμένα μυστικά, τους φόβους και τις επιθυμίες των ανθρώπων που κατοικούν σε αυτά.
Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές. Θα ξεχωρίζαμε, όμως, την Ελένη Καστάνη και τον Ακύλα Καραζήση. Και κυρίως εκείνη τη συγκλονιστική κραυγή της μάνας προς την Παναγία. Δεν είναι απλώς μια κινηματογραφική σκηνή. Είναι μια προσευχή. Είναι η κραυγή κάθε ανθρώπου που, όταν όλα τα άλλα έχουν τελειώσει, στρέφεται προς τον ουρανό και ζητά αυτό που δεν μπορεί να του δώσει κανένας άνθρωπος: ένα θαύμα.
Και ύστερα έρχεται η Παναγία Σουμελά, το πανηγύρι, οι ήχοι, οι ποντιακοί χοροί, η μουσική, ο κόσμος. Μια σχεδόν μυσταγωγική μέθεξη, όπου ο πόνος, η πίστη και η ελπίδα γίνονται ένα. Εκεί η ταινία παύει να είναι απλώς κινηματογράφος και γίνεται κάτι περισσότερο, μια ανθρώπινη προσευχή.
Ίσως γι’ αυτό ο «Δεκαπενταύγουστος» του Γιάνναρη παραμένει τόσο δυνατός. Γιατί όλοι, κάποια στιγμή στη ζωή μας, έχουμε ζητήσει ένα θαύμα. Άλλος για την υγεία, άλλος για έναν άνθρωπο που αγαπά, άλλος για μια δεύτερη ευκαιρία, άλλος απλώς για να μπορέσει να συνεχίσει.
Και ίσως αυτή να είναι τελικά η δύναμη της πίστης. Όχι ότι μας υπόσχεται πως όλα θα γίνουν όπως τα θέλουμε, αλλά ότι μας κρατά όρθιους όταν δεν ξέρουμε πια τι να περιμένουμε.
Η Παναγία είναι πάντα εδώ. Και πάντα ακούει.
Και κάπου εδώ, καθώς το καλοκαίρι προχωρά προς το τέλος του, ας αφήσουμε για λίγο πίσω μας την καθημερινότητα. Ας ανοίξουμε, έστω για λίγο, εκείνο το όμορφο παράθυρο που οδηγεί σε έναν άλλο κόσμο. Έναν κόσμο καλοκαιρινό, ονειρικό, γεμάτο φως, θάλασσα, μνήμη και μουσική. Και ας ακούσουμε τον Νίκο Παπάζογλου να τραγουδά τον «Αύγουστο». Το «φεγγάρι αυγουστιάτικο» που υψώνεται και περιμένει να ρίξει το φως του επάνω μας.
Για τον Δεκαπενταύγουστο, για μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθοδοξίας, τη μεγαλύτερη Θεομητορική εορτή του εκκλησιαστικού μας ημερολογίου. Για μια ημέρα αφιερωμένη στην Παναγία.
Όπου κι αν πάτε, όπου κι αν βρίσκεστε, να περάσετε όμορφα. Να ξεκουραστείτε, να χαμογελάσετε, να βρεθείτε με τους ανθρώπους που αγαπάτε. Και, αν μπορείτε, να κρατήσετε μέσα σας λίγο από το φως αυτής της ημέρας.
Καλή Παναγιά, Καλό Δεκαπενταύγουστο.
https://www.e-forologia.gr
