Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 4 Οκτωβρίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 4 Οκτωβρίου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Βέρα, Βερίνα
• Ιερόθεος
• Καλλισθένης

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Ιερόθεος επίσκοπος Αθηνών, Οσιος Θεόδωρος ο εν Κύπρω ασκηθείς και Οσιος Ιωάννης ο Λαμπαδιστής ο Θαυματουργός

Ιερόθεος επίσκοπος Αθηνών

Γεννήθηκε στην Αθήνα, γόνος ονομαστής οικογένειας, στην εποχή της βασιλείας του αυτοκράτορος Αυγούστου, λίγα μόλις χρόνια πριν από τη Γέννηση του Ιησού Χριστού. Η παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας αναφέρει ότι ο Ιερόθεος ήταν ένας από τους εννέα βουλευτές που αποτελούσαν τη Γερουσία του Αρείου Πάγου, έχοντας δε σπουδάσει στη Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών ήταν πλατωνικός φιλόσοφος και είχε μυηθεί στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οταν, όμως, το 51 ήρθε στην Αθήνα ο Απόστολος των Εθνών Παύλος, κηρύσσοντας τον Λόγο του Σταυρωθέντα και Αναστάντα Ιησού Χριστού, εγκατέλειψε τα είδωλα και μαζί με λίγους στην αρχή, μεταξύ των οποίων ήταν ο μαθητής του αρεοπαγίτης Διονύσιος και η Δάμαρις, συγκρότησαν την πρώτη χριστιανική κοινότητα της πόλης. Βαπτίστηκε από τον Παύλο και αμέσως μετά χειροτονήθηκε και πρώτος επίσκοπος της πόλης. Κοιμήθηκε ειρηνικά σε πολύ μεγάλη ηλικία και διάδοχός στον επισκοπικό θρόνο της Αθήνας ήταν ο Αγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης.

Δεν διασώθηκε κανένα έργο του, στον Μεσαίωνα, όμως, του αποδόθηκε το Βιβλίο των Μυστικών, με τον πλήρη τίτλο να είναι το Βιβλίο του Ιεροθέου για τα Κρυμμένα Μυστήρια του Οίκου του Θεού, μια συριακή πραγματεία της οποίας σώζεται ένα μόνο χειρόγραφο που αντιγράφηκε τον 13ο αι. Το έργο είναι ψευδεπίγραφο και ο συγγραφέας του είναι συμβατικά γνωστός ως Ψευδο-Ιεροθέος, ενώ επιστημονικά έχει ταυτιστεί προσωρινά με τον μοναχό Στέφανο μπαρ Σουνταλί.

Οσιος Θεόδωρος ο εν Κύπρω ασκηθείς

Γεννήθηκε από ειδωλολατρική οικογένεια στην Ταμασσό της Κύπρου τον 1ο αι. και αποτελεί έναν από τους πρώτους γηγενείς Αγίους της Κύπρου, καθώς υπήρξε μέλος της πρώτης ιεραποστολικής ομάδας που διέδωσε τον Χριστιανισμό στο νησί. Εχοντας ακούσει για τη χριστιανική θρησκεία, αποφάσισε μαζί με τον μετέπειτα Αγ. Μνάσωνα να ταξιδεύσουν στη Ρώμη και τα Ιεροσόλυμα για να κατηχηθούν από τους Αποστόλους. Στη συνέχεια βαπτίστηκαν, επέστρεψαν στην πατρίδα τους και έγιναν μαθητές του Αγ. Ηρακλειδίου. Η μικρή αυτή ιεραποστολική ομάδα εγκαταστάθηκε σε μια σπηλιά, που λειτούργησε ως πνευματικό ορμητήριο και κέντρο προσευχής. Ο Θεόδωρος δούλεψε σκληρά και με αυταπάρνηση για να διαλύσει το σκοτάδι της ειδωλολατρίας στην περιοχή και, με το πύρινο κήρυγμά του και την αγία ζωή του, κατάφερε να οδηγήσει εκατοντάδες Κυπρίους στην αληθινή πίστη. Αφού ολοκλήρωσε το ιεραποστολικό του έργο, ο όσιος εκοιμήθη ειρηνικά σε προχωρημένη ηλικία και ετάφη στην περιοχή της δράσης του.

Τιμάται με ξεχωριστό τρόπο στο χωριό Πολιτικό της επαρχίας Λευκωσίας, το οποίο βρίσκεται δίπλα στην αρχαία Ταμασσό. Στον ομώνυμο ναό διασώθηκε και φυλάσσεται ως πολύτιμος πνευματικός θησαυρός η τιμία κάρα του, ενώ στη νότια αυλή του σώζεται η αρχαία πέτρινη σαρκοφάγος όπου είχε ενταφιαστεί και, κατά την τοπική παράδοση, ο τάφος του Αγίου εθεωρείτο τόσο θαυματουργός, που οι πιστοί παλαιότερα έξυναν ελαφρά την πέτρα της σαρκοφάγου, έβαζαν τη σκόνη σε αγιασμένο νερό και το έπιναν για να θεραπευτούν από ασθένειες.

Οσιος Ιωάννης ο Λαμπαδιστής ο Θαυματουργός

Ενας από τους πιο αγαπητούς αγίους της Κύπρου. Η ζωή του, αν και σύντομη, χαρακτηρίζεται από το μέγεθος της υπομονής που επέδειξε και του θαυματουργικού του έργου, ενώ το όνομά του συνδέεται με το ομώνυμο μοναστήρι στο χωριό Καλοπαναγιώτη, που αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Γεννήθηκε περί τον 10ο αι. στο χωριό Λαμπάδου, απ’ όπου πήρε και το προσωνύμιό του, στα χρόνια του Νικηφόρου Φωκά (963 – 969). Ο πατέρας του Κυριάκος ήταν ιερέας και από μικρός έδειξε την αγάπη του στην Εκκλησία. Στα 18 του χρόνια τυφλώθηκε και για το γεγονός αυτό η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι προέκυψε από δηλητήριο που του χορήγησαν οι γονείς της κόρης που ήθελαν να τον παντρέψουν και αυτός αρνήθηκε να νυμφευθεί. Ωστόσο, παρά την τύφλωσή του, δεν δυσανασχέτησε, ούτε παραιτήθηκε από αυτό που ήθελε να κάνει, και αποσύρθηκε στο ασκηταριό του Αγ. Ηρακλειδίου, όπου έζησε με αυστηρή άσκηση, προσευχή και απόλυτη ταπεινότητα για τέσσερα χρόνια. Προέβλεψε τον θάνατό του τρεις ημέρες πριν, όταν είδε τρεις αετούς να πετούν πάνω από το κελί του και, αφού προσευχήθηκε, εκοιμήθη οσιακά και ειρηνικά στη νεαρή ηλικία των 22 ετών.

Ηδη από τα μεσαιωνικά χρόνια, ο χρονογράφος Λεόντιος Μαχαιράς σημειώνει ότι ο όσιος είναι ο κατ’ εξοχήν προστάτης «οπού διώχνει τα δαιμόνια». Για αιώνες, άνθρωποι με ψυχικές ασθένειες, επιληψία ή νευρολογικά προβλήματα κατέφευγαν στο μοναστήρι του, έμεναν εκεί για μέρες και θεραπεύονταν. Ο όσιος θεωρείται, επίσης, προστάτης των ατόμων που έχουν οφθαλμολογικές παθήσεις, όπως και των ανθρώπων που θεωρείται ότι υποφέρουν από «δαιμονικές επιρροές».

Η αρχιτεκτονική της Μονής του Αγίου στον Καλοπαναγιώτη είναι μοναδικό φαινόμενο στην κυπριακή εκκλησιαστική ναοδομία. Πρόκειται για συγκρότημα τριών διαφορετικών ναών, οι οποίοι χτίστηκαν σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους, αλλά ενώθηκαν οργανικά κάτω από μία ενιαία, μεγάλη ξύλινη στέγη με επίπεδα αγκιστρωτά κεραμίδια. Αυτή η αρχιτεκτονική λύση επιλέχθηκε για να προστατεύει τα βυζαντινά κτίσματα από τις έντονες βροχοπτώσεις και το χιόνι των βουνών, λειτουργώντας τρόπον τινά ως «χρονοκάψουλα» που διέσωσε τις τοιχογραφίες. Οι τρεις ναοί που αποτελούν το συγκρότημα είναι: 1) Ο Ναός του Αγίου Ηρακλειδίου, του 11ου αι., που ανήκει στον τύπο του εγγεγραμμένου σταυροειδούς ναού με τρούλο. Φιλοξενεί το αρχαιότερο σωζόμενο ξύλινο τέμπλο στην Κύπρο (13ος – 14ος αι.) και διασώζει στρώματα βυζαντινής ζωγραφικής του 13ου και 16ου αι. 2) Το παρεκκλήσιο του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή του 12ου αι., που προσκολλήθηκε στη βόρεια πλευρά του ναού του Αγίου Ηρακλειδίου, ακριβώς πάνω από τον τάφο του Ιωάννη. Ο αρχικός ναός κατέρρευσε και ξαναχτίστηκε το 1731 ως καμαροσκέπαστος, ενώ μέσα σε ειδική κόγχη του τοίχου φυλάσσεται η τιμία κάρα του. Σε τοίχο του παρεκκλησίου σώζονται εκατοντάδες χαραγμένες υπογραφές παλαιών προσκυνητών και περιηγητών. 3) Το λατινικό παρεκκλήσιο ή Ναός του Ακαθίστου (τέλη 15ου αι.) προστέθηκε στα βόρεια του συγκροτήματος κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας και είναι θολωτός καμαροσκέπαστος ναός. Ονομάστηκε «λατινικό» επειδή, πιθανότατα, εξυπηρετούσε τις λατρευτικές ανάγκες των ρωμαιοκαθολικών της περιοχής. Είναι γνωστό για τις τοιχογραφίες του 1500, οι οποίες ιστορούν τον Ακάθιστο Υμνο, με την τεχνοτροπία τους να είναι ιδιαίτερη, καθώς «παντρεύει» τη βυζαντινή παράδοση με την ιταλική Αναγέννηση, χρησιμοποιώντας τρίτη διάσταση και προοπτική. Στο δυτικό μέρος του συγκροτήματος υπάρχει κοινός νάρθηκας του 15ου αι., που ενώνει τις εισόδους των ναών, ενώ γύρω από την κεντρική αυλή απλώνονται τα διώροφα πέτρινα μοναστηριακά κελιά και το Βυζαντινό Μουσείο.

​Τιμάται επίσης η μνήμη: Δομνίνης και των θυγατέρων αυτής Βερνίκης και Προσδόκης, μάρτυρος Αυδάκτου και Καλλισθένης της θυγατρός αυτού, οσίου Αμμούν του Αιγυπτίου, ιερομάρτυρος Πέτρου του εκ Καπιτωλίας, οσίου Σάββα του Βατοπαιδινού, Θεοδώρου Α΄ πατριάρχου Αντιοχείας, Βλαδίμηρου Ιαροσλάβιτς, ηγεμόνος του Νόβγκοροντ, οσίων Ελλαδίου, Ονησίμου και Αμμούν της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου, οσίου Γουρία επισκόπου Καζάν και του Βαρσανουφίου Επισκόπου Τβερ, Στεφάνου Στυλιάνοβιτς ηγεμόνος της Σερβίας και της συζύγου αυτού Ελισάβετ και Ευδήμου Α΄ ρωμαιοκαθολικού Πατριάρχη πάσης Γεωργίας.