Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 10 Απριλίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 10 Απριλίου. Διαβάστε το συναξάρι των τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αναξιμένης (Μένης)
• Δημοσθένης (Δήμος)
• Επαμεινώνδας (Νώντας)
• Ετεοκλής
• Ζήνων
• Ηρακλής
• Ηφαιστίων
• Θεμιστοκλεία
• Θεμιστοκλής (Θέμης)
• Θεόφραστος
• Θησέας
• Ισοκράτης
• Μιλτιάδης (Μίλτος)
• Όμηρος
• Παρμενίων
• Πελοπίδας
• Περικλής
• Πίνδαρος
• Πολύβιος
• Προμηθεύς
• Σοφοκλής
• Σωκράτης
• Φιλοποίμην
• Φωκίων

Εορτολόγιο: Μεγάλη Παρασκευή, Ιερομάρτυς Γρηγόριος Ε΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και ποιοι τιμώνται σήμερα από την Εκκλησία

Μεγάλη Παρασκευή

Οπως αναγράφει το Μηναίο: «Τη αγία και μεγάλη Παρασκευή, τα άγια και σωτήρια και φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού επιτελούμεν. Τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την πορφυράν χλαίναν, τον κάλαμον, τον σπόγγον, το όξος, τους ήλους, την λόγχην, και προ πάντων τον Σταυρόν και τον Θάνατον, ά δι’ ημάς εκών κατεδέξατο. Ετι δε και την του ευγνώμονος ληστού, του συσταυρωθέντος αυτώ, σωτήριον εν τω Σταυρώ ομολογίαν».

Ημέρα απόλυτου πένθους, καθώς ολοκληρώνεται το Θείο Δράμα. Είναι και η μοναδική ημέρα του έτους κατά την οποία δεν τελείται Θεία Λειτουργία, από τη στιγμή που συντελείται η Θυσία επάνω στον Σταυρό. Η Εκκλησία δεν θρηνεί έναν θάνατο αλλά συμπάσχει με τον Αρχηγό και Ιδρυτή της, που υπέμεινε τα πάντα «εκών» για να αποκαταστήσει την αρχική τιμή και θέση του ανθρώπου στη δημιουργία του κόσμου. Ο Χριστός δεν νοείται ως θύμα των γεγονότων, αλλά ότι προσφέρεται για να νικήσει τον θάνατο διά του θανάτου Του.

Η μνεία περιλαμβάνει τον ληστή, για να δείξει ότι η μετάνοια είναι η «πύλη» του Παραδείσου, η οποία άνοιξε ακριβώς πάνω στον Σταυρό. Το πρωί τελούνται οι Μεγάλες Ωρες και ο Εσπερινός της Αποκαθηλώσεως, ενώ το βράδυ, στον Ορθρο του Μεγάλου Σαββάτου, ψάλλονται τα Εγκώμια μπροστά στον Επιτάφιο και αργότερα στην περιφορά του στους δρόμους των πόλεων.

Η ημέρα είναι πλούσια σε συμβολισμούς, που σχετίζονται τόσο με το τελετουργικό και την παράδοση της Εκκλησίας όσο και με τις κατά τόπους παραδόσεις των πιστών. Η περιφορά του Επιταφίου είναι μαζί με την Ανάσταση του Κυρίου από τις πλέον συγκινητικές θρησκευτικές στιγμές, με πάνδημη τη συμμετοχή των πιστών. Επίσης, η Μ. Παρασκευή είναι και η ημέρα της απόλυτης σχεδόν νηστείας, μιας νηστείας που έχει διαρκέσει όλη τη Μεγάλη Σαρακοστή, όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα και τελειώνει με την Ανάσταση.

Ιερομάρτυς Γρηγόριος Ε΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

Κατά κόσμον Γεώργιος Αγγελόπουλος, υπήρξε μια από τις κορυφαίες και πλέον τραγικές μορφές του υπόδουλου ελληνισμού, που θυσιάστηκε στην απαρχή της Ελληνικής Επανάστασης. 

Γεννήθηκε στη Δημητσάνη της Πελοποννήσου (1746) και σπούδασε στην Αθήνα, στη Μονή Φιλοσόφου Αρκαδίας και αργότερα στη Σμύρνη και την Πάτμο, υπό την καθοδήγηση γνωστών πνευματικών ανθρώπων της εποχής. Εκάρη μοναχός στη Μονή του Αγίου Διονυσίου Στροφάδων και χειροτονήθηκε από τον Μητροπολίτη Σμύρνης Προκόπιο, τον οποίο και διαδέχθηκε το 1785 στην ίδια μητρόπολη, όπου ανέπτυξε σπουδαίο εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό έργο. Εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης τρεις φορές (1797-1798, 1806-1808, 1818-1821). Κατά τη διάρκεια των θητειών του, εργάστηκε για την αναδιοργάνωση της ελληνικής παιδείας και την ανέγερση σχολείων, ίδρυσε φιλόπτωχο ταμείο για τους αναξιοπαθούντες χριστιανούς, ανοικοδόμησε τον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, ίδρυσε Πατριαρχικό Τυπογραφείο, από το οποίο εξέδωσε πλείστα βιβλία, και προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στις πιέσεις της Υψηλής Πύλης και τις ανάγκες του υπόδουλου γένους, προκειμένου να αποφευχθούν οι σφαγές των αμάχων.

Οταν ξέσπασε η επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄ απαίτησε τον αφορισμό των επαναστατών. Ο Γρηγόριος, για να σώσει τον ελληνικό πληθυσμό της Κωνσταντινούπολης από τη γενοκτονία, υπέγραψε τον αφορισμό, αν και ο ίδιος στήριζε κρυφά τη Φιλική Εταιρεία. Μάλιστα, του προτάθηκε να διαφύγει για να σωθεί. Αρνήθηκε κατηγορηματικά δηλώνοντας ότι αυτός ως πατέρας θα μείνει δίπλα στο ποίμνιό του και ότι «… ο θάνατός μου θα ωφελήσει περισσότερο από τη ζωή μου…». Παρά τον αφορισμό όμως, ο Σουλτάνος τον θεώρησε υπεύθυνο για την εξέγερση κι έτσι, την Κυριακή του Πάσχα 10 Απριλίου 1821, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, συνελήφθη και απαγχονίστηκε στην κεντρική πύλη του Πατριαρχείου, η οποία από τότε παραμένει κλειστή σε ένδειξη πένθους.

Το σώμα του ρίχτηκε στη θάλασσα, αλλά περισυνελέγη από τον Κεφαλλονίτη πλοίαρχο Νικόλαο Σκλάβο και μεταφέρθηκε στην Οδησσό, όπου ενταφιάστηκε με τιμές ήρωα. Το 1871, με αφορμή την 50ή επέτειο της Επανάστασης, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στην Αθήνα και σήμερα φυλάσσονται σε μαρμάρινη λάρνακα στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Αγιοκατάχθηκε από την Εκκλησία της Ελλάδος το 1921.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Τερέντιου, Αφρικανού, Μάξιμου, Πομπηίου και ετέρων 36, μαρτύρων Ζήνωνος, Αλεξάνδρου και Θεοδώρου, προφήτιδος Ολδας, ιερομαρτύρων Ιακώβου πρεσβυτέρου, Αζα και Αβδιήσου διακόνων, ιερομάρτυρος Δήμου, οσίας Αναστασίας της ηγουμένης και των 35 μοναζουσών και 6.000 μαρτύρων της Γεωργίας.