Ιριδοδιαγνώσεις και θεραπείες χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση εξακολουθούν να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος, θέτοντας όμως σε κίνδυνο την υγεία των ματιών. Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά που ανέδειξαν με τον πλέον τραγικό τρόπο τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων «θεραπειών» και προκάλεσαν έντονη ανησυχία στην κοινή γνώμη, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) προειδοποιεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε πρακτικές που παρουσιάζονται ως «θεραπείες» χωρίς να στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.
Οπως επισημαίνει η ΕΟΕ, η προσφυγή σε τέτοιες μεθόδους δεν αποτελεί απλώς μια επιλογή αμφίβολης αποτελεσματικότητας, αλλά μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την υγεία. Οι λανθασμένες διαγνώσεις και η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση πραγματικών οφθαλμολογικών παθήσεων ενδέχεται να στερήσουν πολύτιμο χρόνο από τον ασθενή και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσουν ακόμη και σε μόνιμες βλάβες στην όραση.
Στο στόχαστρο της ΕΟΕ βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η ιριδοδιάγνωση, οι λεγόμενες «ασκήσεις» που υπόσχονται απαλλαγή από τα γυαλιά, αλλά και μια σειρά από άλλες αναπόδεικτες θεραπείες και επεμβάσεις που κυκλοφορούν γύρω από την υγεία των ματιών.
Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να μην εμπιστεύονται πρακτικές που παρουσιάζονται ως εναλλακτικές λύσεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και να απευθύνονται σε εξειδικευμένους οφθαλμιάτρους για τη διάγνωση και αντιμετώπιση προβλημάτων όρασης.
Ειδικότερα η ΕΟΕ αναφέρει:
Ιριδοδιάγνωση: καμία διαγνωστική αξία
Η λεγόμενη «ιριδοδιάγνωση» ή «ιριδολογία» ισχυρίζεται ότι μπορεί να εντοπίσει νοσήματα οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας. Ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από την τύχη. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι διπλός: ψευδείς «διαγνώσεις» που προκαλούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες «θεραπείες», και ψευδής καθησύχαση που καθυστερεί την έγκαιρη διάγνωση πραγματικών νόσων.
«Ασκήσεις» που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά
Προγράμματα «γυμναστικής των ματιών» που υπόσχονται θεραπεία της μυωπίας, της πρεσβυωπίας ή του αστιγματισμού δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα. Οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις. Εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ειδικές διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες συστήνονται μόνο ύστερα από διάγνωση από οφθαλμίατρο.
Αναπόδεικτες θεραπείες και προϊόντα από το διαδίκτυο
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε «θεραπεία» που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και να έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, οι «αναγεννητικές» εγχύσεις ή τα σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού. Η ΕΟΕ αποθαρρύνει επίσης την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων από το διαδίκτυο χωρίς ιατρική συνταγή. Ακόμη και φάρμακα με πραγματική δράση, όπως οι σταγόνες που προσωρινά βελτιώνουν την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ασθενείς.
Κοσμητικές επεμβάσεις στα μάτια
Οι επεμβάσεις για κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών δεν είναι απλές αισθητικές πράξεις. Είναι χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια και ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές. Οποιος εξετάζει τέτοια επέμβαση πρέπει να ενημερωθεί πλήρως για τους κινδύνους από χειρουργό οφθαλμίατρο.
Ο έλεγχος της όρασης δεν είναι μόνο μία μέτρηση
Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο. Πρέπει να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην τεχνική και εμπορική πράξη της διάθεσης οπτικών μέσων και στην ιατρική πράξη της κλινικής αξιολόγησης και διάγνωσης.
Η καλή οπτική οξύτητα δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.
Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές και όχι από διαφημίσεις και αναρτήσεις στο διαδίκτυο.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
