Η βρετανική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να δαπανήσει έως και 450 εκατ. λίρες ετησίως, προκειμένου να εξασφαλίσει μειωμένα πανεπιστημιακά δίδακτρα για τους φοιτητές από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται ο Guardian, η παραχώρηση αυτή τελεί υπό την προϋπόθεση ότι οι Βρυξέλλες θα επιτρέψουν στη Βρετανία να συμμετάσχει στο υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα «Made in Europe».
Ειδικότερα, η βρετανική κυβέρνηση έχει καταρτίσει σχέδια για την εξίσωση των διδάκτρων που καταβάλλουν οι Ευρωπαίοι φοιτητές με εκείνα των Βρετανών. Για να αντισταθμίσει τις απώλειες εσόδων των πανεπιστημίων, τα οποία θα εισπράττουν πλέον χαμηλότερα ποσά από τους φοιτητές της ΕΕ, το Λονδίνο εμφανίζεται πρόθυμο να διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Βρετανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε υποχωρήσεις στο ζήτημα των διδάκτρων μόνο εφόσον εξασφαλίσει την πρόσβαση της χώρας στο ευρωπαϊκό βιομηχανικό πρόγραμμα. Το σχέδιο «Made in Europe» προβλέπει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής, μεταξύ άλλων μέσω εμπορικών περιορισμών για τις χώρες εκτός ΕΕ.
Την Κυριακή 1/11, η πρώην υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς εξέφρασε την υποστήριξή της στον πρωθυπουργό Αντι Μπέρναμ για την πρόθεσή του να επαναπροσδιορίσει με πιο φιλόδοξους όρους τη σχέση της Βρετανίας με την Ευρώπη, δηλώνοντας μάλιστα ότι θεωρεί πως το μέλλον της χώρας βρίσκεται εντός της ΕΕ. Στην πρώτη σημαντική δημόσια παρέμβασή της μετά την αποχώρησή της από το υπουργείο Οικονομικών, όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία ο Μπέρναμ, υπογράμμισε, ωστόσο, ότι όσοι επιδιώκουν να ανοίξουν τον δρόμο για την επιστροφή της Βρετανίας στην ΕΕ οφείλουν να παρουσιάσουν πειστικά επιχειρήματα στους πολίτες.
Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι μια συμφωνία στη σύνοδο κορυφής με την ΕΕ, που έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη στις βρετανικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, θα αποτελούσε ένδειξη ότι η προσπάθεια του Βρετανού πρωθυπουργού για την αποκατάσταση στενότερων δεσμών με την ΕΕ αρχίζει να αποδίδει καρπούς.
Η παραχώρηση χαμηλότερων διδάκτρων στους Ευρωπαίους φοιτητές, ωστόσο, ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις στο εσωτερικό της Βρετανίας, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία πολλοί απόφοιτοι ζητούν αλλαγές στο σύστημα αποπληρωμής των δικών τους φοιτητικών δανείων.
«Είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε στους Ευρωπαίους αυτό που ζητούν όσον αφορά τα δίδακτρα, αλλά θα πρέπει να λάβουμε κάτι σημαντικό σε αντάλλαγμα. Το μεγαλύτερο όφελος που επιδιώκουμε αυτή τη στιγμή είναι η πρόσβαση στο «Made in Europe», επομένως υπάρχει περιθώριο συμφωνίας», δήλωσε στον Guardian πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης ανέφερε: «Οικοδομούμε μια φιλόδοξη και στενή σχέση με την ΕΕ, η οποία θα ενισχύσει την οικονομία μας, θα προστατεύσει τη βρετανική βιομηχανία και θα δημιουργήσει περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο».
Οι εκκρεμότητες ενόψει της συνόδου κορυφής
Οι διαπραγματεύσεις για μια σειρά συμφωνιών βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και μήνες, με στόχο την οριστικοποίησή τους στη σύνοδο της 20ής Νοεμβρίου. Ο Μπέρναμ θέλει να αξιοποιήσει τη συνάντηση για να επιβεβαιώσει τη δέσμευσή του σε μια πολύ στενότερη σχέση με την ΕΕ, αλλά και να παρουσιάσει τις διαθέσιμες επιλογές για τη μελλοντική εξέλιξή της, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους επανένταξης της Βρετανίας στην ΕΕ.
Σε ομιλία της στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ την Δευτέρα 2/11, η Ριβς αναμένεται να υποστηρίξει ότι «τα οικονομικά συμφέροντα, οι κοινές αξίες και η βασική γεωγραφική πραγματικότητα δείχνουν όλα προς την Ευρώπη». Επαινώντας την «προθυμία του Μπέρναμ να αντιμετωπίσει κατάματα την πραγματικότητα», θα τονίσει ότι η βρετανική κυβέρνηση πρέπει να αποδείξει στους πολίτες τα οφέλη μιας στενότερης σχέσης με την ΕΕ, αλλά και να πείσει τις Βρυξέλλες ότι η Βρετανία αντιμετωπίζει σοβαρά την προσπάθεια προσέγγισης και είναι διατεθειμένη να συμβιβαστεί.
Πριν από τη σύνοδο, έχει επιτευχθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, σημαντική πρόοδος σε αρκετά πεδία, μεταξύ των οποίων η αγορά δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων, τα αγροτικά προϊόντα και ένα πρόγραμμα κινητικότητας για νέους. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στο πλαίσιο του τελευταίου ενδέχεται να επιτραπεί σε έως και 80.000 νέους Ευρωπαίους να μεταβούν στη Βρετανία για εργασία, διαμονή και σπουδές. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ είχαν αρχικά ζητήσει να οριστεί το όριο μεταξύ 100.000 και 150.000 ατόμων, ενώ ορισμένα είχαν ταχθεί υπέρ της πλήρους κατάργησης των ποσοστώσεων.
Οι δύο πλευρές βρίσκονται επίσης κοντά σε συμφωνία για την πρόσβαση της Βρετανίας σε ευρωπαϊκές βάσεις βιομετρικών δεδομένων, σύμφωνα με τον Guardian. Η πρόσβαση αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει τη βρετανική κυβέρνηση στην παρακολούθηση των αιτούντων άσυλο.
Η συμμετοχή στο πρόγραμμα «Made in Europe», οι λεπτομέρειες του οποίου αναμένεται να οριστικοποιηθούν την επόμενη χρονιά, και η απαίτηση της ΕΕ για χαμηλότερα δίδακτρα στα βρετανικά πανεπιστήμια αποτελούν τα δύο βασικά ζητήματα που εξακολουθούν να εμποδίζουν την επίτευξη συμφωνίας.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ζητούν οι φοιτητές από τα κράτη-μέλη να καταβάλλουν δίδακτρα λίγο περισσότερα από τις 9.000 λίρες ετησίως, αντί για τα δίδακτρα που ισχύουν για τους διεθνείς φοιτητές και τα οποία σε ορισμένα πανεπιστήμια ξεπερνούν τις 60.000 λίρες. Η συγκεκριμένη απαίτηση είχε οδηγήσει προσωρινά τις διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο νωρίτερα μέσα στη χρονιά, καθώς Βρετανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι αιφνιδιάστηκαν από την ένταξή της στην ατζέντα των συνομιλιών.
Το πρώτο προσχέδιο της κοινής δήλωσης αναμένεται να παρουσιαστεί στους πρεσβευτές των κρατών-μελών της ΕΕ την Τετάρτη, ενώ θα παραμείνει ανοιχτό σε προσθήκες ή διαγραφές έως τις 20 Νοεμβρίου. Στο κείμενο θα περιλαμβάνονται νέες δεσμεύσεις για την ενίσχυση των προσπαθειών αναχαίτισης των διελεύσεων μικρών σκαφών στη Μάγχη, μεταξύ άλλων μέσω της διερεύνησης της δυνατότητας αποκατάστασης της πρόσβασης της Βρετανίας σε ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες, βασική προτεραιότητα του Λονδίνου είναι η πρόσβαση στο Eurodac, την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων που περιλαμβάνει τα δακτυλικά αποτυπώματα όλων των αιτούντων άσυλο ηλικίας έξι ετών και άνω. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι η ένταξη της Βρετανίας ενδέχεται να συναντήσει δυσκολίες, καθώς η συγκεκριμένη βάση δεν έχει σχεδιαστεί για σκοπούς επιβολής του νόμου, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι όλα τα κράτη-μέλη θα συμφωνήσουν στην ανταλλαγή δεδομένων με μια χώρα εκτός ΕΕ.
Από την πλευρά τους, τα κράτη-μέλη πιέζουν για σαφή και δεσμευτική διατύπωση σχετικά με τα δίδακτρα, την ώρα που η Βρετανία επιμένει να λάβει εγγυήσεις για τη συμμετοχή της στο «Made in Europe». Η Γαλλία, η οποία μέχρι πρότινος αντιδρούσε στην ένταξη της Βρετανίας στο πρόγραμμα, απέσυρε τις αντιρρήσεις της, προτείνοντας να μπορούν να συμμετάσχουν χώρες που ανήκαν στην ενιαία αγορά την 1η Ιανουαρίου 2020, υπό την προϋπόθεση ότι θα ευθυγραμμίζονται δυναμικά με τα ευρωπαϊκά εμπορικά μέτρα.
Με πληροφορίες από Guardian
