Φόρτωση Text-to-Speech…
Η απελευθέρωση της Λήμνου στις 8-9 Οκτωβρίου 1912 εξασφάλισε στον ελληνικό στόλο το λιμάνι του Μούδρου, το οποίο λειτούργησε ως ναυτική βάση για τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο κατά τους επόμενους μήνες. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 15 Οκτωβρίου, κατέπλευσε στον Μούδρο το ατμόπλοιο «Πέλοψ», στο οποίο επέβαιναν 600 άνδρες για τη στελέχωση των αγημάτων που θα επιβιβάζονταν στα πλοία για τις μελλοντικές επιχειρήσεις.
Σύντομα, δόθηκε από την Αθήνα η διαταγή για την απελευθέρωση της Θάσου, της Ιμβρου, της Σαμοθράκης και του Αγίου Ευστρατίου. Στις 18 Οκτωβρίου ελληνικές δυνάμεις απελευθέρωσαν τη Θάσο, τον Αγιο Ευστράτιο και την Ιμβρο, στις 19 Οκτωβρίου τη Σαμοθράκη, στις 21 τα Ψαρά και στις 24 την Τένεδο, δίχως να συναντήσουν κάποια αντίδραση εκ μέρους των Οθωμανών. Στις 4 Νοεμβρίου ο ελληνικός στόλος απελευθέρωσε την Ικαρία, οι κάτοικοι της οποίας είχαν ξεσηκωθεί ήδη από τον περασμένο Ιούλιο συγκροτώντας την Ελευθέρα Πολιτεία της Ικαρίας.
Επόμενος στόχος ήταν η επέκταση των επιχειρήσεων στα μεγαλύτερα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, τη Λέσβο, τη Χίο και τη Σάμο. Σε αντίθεση με άλλα νησιά του Αιγαίου, οι Οθωμανοί διέθεταν στη Λέσβο, στη Χίο και στη Σάμο ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις για την άμυνά τους έναντι των Ιταλών, με τους οποίους βρίσκονταν σε πολεμική σύγκρουση κατά το προηγούμενο διάστημα (1911 – Οκτώβριος 1912).
Μετά την απελευθέρωση της Λήμνου, παρουσιάστηκε στον Μούδρο αντιπροσωπεία από κατοίκους του Πλωμαρίου της Λέσβου. Οι κάτοικοι ζήτησαν από την ηγεσία του στόλου όπλα και εφόδια για τον εξοπλισμό τους, επισημαίνοντας ότι όλοι οι Ελληνες ήταν έτοιμοι να επαναστατήσουν με την εμφάνιση του στόλου στα ανοιχτά της νήσου. Επειτα από συνεννόηση του πρωθυπουργού Ε. Βενιζέλου με τον διάδοχο Κωνσταντίνο και την ηγεσία του στόλου, αποφασίστηκε να διαθέσει η ΙΙ Μεραρχία, η οποία στάθμευε στη Θεσσαλονίκη, ένα σύνταγμα Πεζικού και μία πυροβολαρχία για την απελευθέρωση της Λέσβου και της Χίου. Συγχρόνως, καταβλήθηκαν προσπάθειες για τη συγκρότηση νέων στρατιωτικών δυνάμεων από την Αθήνα, τον Αθω και τη Λήμνο για τον ίδιο σκοπό.
Το πρωί της 7ης Νοεμβρίου κατέπλευσε στο λιμάνι της Μυτιλήνης ναυτική μοίρα με επικεφαλής το θωρακισμένο καταδρομικό «Γ. Αβέρωφ».
Το πρωί της 7ης Νοεμβρίου κατέπλευσε στο λιμάνι της Μυτιλήνης ναυτική μοίρα με επικεφαλής το θωρακισμένο καταδρομικό «Γ. Αβέρωφ». Απεστάλη λέμβος στο λιμάνι η οποία μετέφερε στη ναυαρχίδα του ελληνικού στόλου τον Οθωμανό πολιτικό διοικητή, τον μητροπολίτη και τον δήμαρχο, από τους οποίους ο αρχηγός του Στόλου Αιγαίου Παύλος Κουντουριώτης ζήτησε την παράδοση της νήσου. Επειτα από διαπραγματεύσεις, δόθηκε στους Οθωμανούς η προθεσμία να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την πόλη έως τις 11.30 το πρωί. Οταν παρήλθε αυτή η ώρα, άρχισε η απόβαση των ναυτικών αγημάτων από τα πλοία που συνόδευαν το «Γ. Αβέρωφ».
Στις 2.00 το μεσημέρι υψώθηκε στο διοικητήριο η ελληνική σημαία. Στη συνέχεια ανέλαβαν δράση τα αγήματα που αποβιβάστηκαν και κατέλαβαν τα καίρια σημεία έξω από τη Μυτιλήνη. Στο μεταξύ, οι οθωμανικές δυνάμεις, οι οποίες αριθμούσαν περίπου 1.500-2.000 άνδρες, συμπτύχθηκαν δίχως να προβάλουν αντίσταση στο χωριό Φίλια, όπου υπήρχε ένα μεγάλο στρατόπεδο. Εως τις 8 Νοεμβρίου 1912 οι ελληνικές δυνάμεις ήλεγχαν όλη την περιοχή γύρω από τη Μυτιλήνη.
Η διαδικασία της απελευθέρωσης ολόκληρης της Λέσβου ολοκληρώθηκε σταδιακά έως τις αρχές Δεκεμβρίου. Οι ελληνικές δυνάμεις νίκησαν κατ’ επανάληψη στο πεδίο τους αντιπάλους τους υποχρεώνοντάς τους να ζητήσουν την έναρξη διαπραγματεύσεων για την παράδοσή τους. Το πρωί της 8ης Δεκεμβρίου 1912 υπογράφηκε το πρωτόκολλο παράδοσης της οθωμανικής φρουράς, σηματοδοτώντας την απελευθέρωση της Λέσβου. Οι απώλειες για την ελληνική πλευρά ήταν ένας αξιωματικός και οχτώ οπλίτες νεκροί και ένας αξιωματικός και ογδόντα οπλίτες τραυματίες.
Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης,
Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης
