Η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει αξιοσημείωτη αντοχή, παρά την ένταση στο εμπόριο, την πολεμική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την άνοδο του κόστους δανεισμού. Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό ένας νέος επενδυτικός κύκλος: η μαζική τοποθέτηση κεφαλαίων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οπως επισημαίνει η Wall Street Journal, η ζήτηση που δημιουργείται στις ΗΠΑ για data centers, ημιαγωγούς, ηλεκτρονικό εξοπλισμό και ενεργειακές υποδομές λειτουργεί πλέον ως στήριγμα πολύ πέρα από τα αμερικανικά σύνορα. Οι παραγγελίες περνούν μέσα από ολόκληρη την ασιατική εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ οι νέες εγκαταστάσεις κινητοποιούν κατασκευές, βιομηχανία και δίκτυα ηλεκτρισμού.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι ακόμη μια γενικευμένη μηχανή παραγωγικότητας για το σύνολο της οικονομίας. Είναι, όμως, ήδη μια ισχυρή μηχανή επενδύσεων. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας κατά 3% το 2026 και 3,4% το 2027. Στην επικαιροποίηση του World Economic Outlook, το Ταμείο υπογραμμίζει ότι η πολεμική ένταση επιβαρύνει κυρίως τους εισαγωγείς ενέργειας και τις πιο ευάλωτες οικονομίες, ενώ η ζήτηση που συνδέεται με την AI ενισχύει τις χώρες που είναι ενταγμένες στην παγκόσμια τεχνολογική αλυσίδα αξίας.
Οι ΗΠΑ δημιουργούν μεγάλο μέρος της νέας ζήτησης, αλλά δεν παράγουν στο εσωτερικό τους όλο τον εξοπλισμό που χρειάζονται.
Η μετατόπιση αποτυπώνεται ήδη στις επενδύσεις. Σύμφωνα με ανάλυση του ΔΝΤ, οι αμερικανικές επενδύσεις σε εξοπλισμό επεξεργασίας πληροφοριών και λογισμικό αυξήθηκαν κατά 16,5% σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο του 2025. Πρόκειται για δαπάνες σε servers, τσιπ, κέντρα δεδομένων, λογισμικό και συστήματα ηλεκτροδότησης – όχι απλώς για συνδρομές σε εφαρμογές AI.
Σε σχετικό σενάριο του Ταμείου, μια επενδυτική επιτάχυνση με επίκεντρο τις ΗΠΑ θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 0,3% στην παγκόσμια παραγωγή το 2026-2027. Για τις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, το όφελος εκτιμάται σε 0,3%-0,4%, ακριβώς επειδή μεγάλο μέρος του απαραίτητου εξοπλισμού παράγεται εκεί. Η AI δίνει μεγάλη ώθηση στο εμπόριο. Ημιαγωγοί υψηλών επιδόσεων, μνήμες, servers, συστήματα ψύξης και εξειδικευμένα ηλεκτρονικά διασχίζουν σύνορα πριν εγκατασταθούν σε ένα data center.
Αυτό ευνοεί οικονομίες όπως η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη, αλλά και νέους κόμβους συναρμολόγησης στη νοτιοανατολική Ασία. Το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι οι εξαγωγές τεχνολογικών προϊόντων αντιστάθμισαν την επιβράδυνση άλλων κατηγοριών, ενώ οι αμερικανικές εισαγωγές μετατοπίστηκαν εν μέρει προς την Ταϊβάν, το Βιετνάμ και το Μεξικό.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα έντονη στη Νότια Κορέα. Δημοσκόπηση του Reuters μεταξύ οικονομολόγων εκτιμά πως οι εξαγωγές της χώρας θα αυξηθούν κατά 62,6% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, με βασικό μοχλό την παγκόσμια ζήτηση για τσιπ τεχνητής νοημοσύνης. Αν επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για τον 15ο συνεχόμενο μήνα αύξησης των εξαγωγών της, σύμφωνα με το Reuters.
Οι ΗΠΑ δημιουργούν μεγάλο μέρος της νέας ζήτησης, αλλά δεν παράγουν στο εσωτερικό τους όλο τον εξοπλισμό που χρειάζονται. Ετσι, η επενδυτική έκρηξη ενισχύει την παγκόσμια οικονομία, ενώ βραχυπρόθεσμα μπορεί να αφαιρεί μονάδες από το αμερικανικό ΑΕΠ μέσω των εισαγωγών. Το έλλειμμα εμπορίου αγαθών των ΗΠΑ διευρύνθηκε τον Ιούλιο στα 118,8 δισ. δολάρια, από 101,4 δισ. δολάρια ένα μήνα νωρίτερα. Οι εισαγωγές κεφαλαιουχικών αγαθών αυξήθηκαν κατά 11%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία ποσοστιαία άνοδο εδώ και περισσότερα από 30 χρόνια. Η WSJ συνδέει την εξέλιξη με τον εξοπλισμό για υποδομές AI.
Αυτό δεν αναιρεί τη θετική επίδραση των επενδύσεων. Δείχνει, όμως, ότι τα οφέλη κατανέμονται άνισα: οι αμερικανικοί τεχνολογικοί όμιλοι χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης, ενώ σημαντικό τμήμα της βιομηχανικής παραγωγής και των εξαγωγικών εσόδων καταλήγει στην Ασία.
Ο νέος κύκλος ανάπτυξης έχει ένα σαφές φυσικό όριο: την ενέργεια. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες πέντε μεγάλων τεχνολογικών ομίλων ξεπέρασαν συνολικά τα 400 δισ. δολάρια το 2025 και αναμένεται να αυξηθούν κατά 75% το 2026, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers αυξήθηκε κατά 17% το 2025 και προβλέπεται να διπλασιαστεί έως το 2030, ενώ στα κέντρα που είναι προσανατολισμένα στην AI αναμένεται να τριπλασιαστεί. Μετασχηματιστές, αεριοστρόβιλοι, συνδέσεις με τα δίκτυα, εξειδικευμένα τσιπ και αδειοδοτήσεις εξελίσσονται σε κρίσιμα σημεία συμφόρησης.
