Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 26 Αυγούστου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 26 Αυγούστου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Αδριανή, Αδριανός
• Ναταλία

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Μάρτυρες Αδριανός, Ναταλία και των είκοσι συναθλητών αυτών και Οσιος Ιωάσαφ ο Ινδός

Μάρτυρες Αδριανός, Ναταλία και των είκοσι συναθλητών αυτών

Από τα πιο αγαπητά και συγκινητικά ζευγάρια της χριστιανικής αγιολογίας, έζησαν στις αρχές του 4ου αι. στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Διωγμού του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (305). Ο Αδριανός ήταν πλούσιος και ευγενής ειδωλολάτρης, ηλικίας μόλις 28 ετών, κατείχε δε το αξίωμα του επάρχου των πραιτωριανών, του επικεφαλής δηλαδή του δικαστηρίου στην αυλή του αυτοκράτορα. Η Ναταλία, σε αντίθεση με τον σύζυγό της, ήταν κρυφή χριστιανή προερχόμενη από ευσεβή οικογένεια, και προσευχόταν συνεχώς για τη μεταστροφή του. Το ζευγάρι ήταν παντρεμένο μόλις δεκατρείς μήνες.

Ως εκπρόσωπος του αυτοκράτορα, ο Αδριανός κλήθηκε να καταγράψει τα ονόματα και τις απαντήσεις 23 χριστιανών που είχαν συλληφθεί και βασανίζονταν άγρια, βλέποντας, όμως, την απίστευτη υπομονή, τη γαλήνη και το θάρρος των μαρτύρων μπροστά στον θάνατο, τους ρώτησε: «Ποια αμοιβή περιμένετε από τον Θεό σας για αυτά τα βάσανα;», παίρνοντας την απάντηση με το αγιογραφικό ρητό: «Οσα οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, αυτά ετοίμασε ο Θεός γι’ αυτούς που Τον αγαπούν». Ακούγοντας αυτά τα λόγια, η χάρη του Θεού άγγιξε την καρδιά του, γύρισε στους γραμματείς του και τους είπε: «Γράψτε και το δικό μου όνομα μαζί με αυτούς τους αγίους, διότι από σήμερα είμαι και εγώ χριστιανός». Οταν η Ναταλία έμαθε ότι ο σύζυγός της συνελήφθη ως χριστιανός, δεν λυπήθηκε αλλά πλημμύρισε από χαρά, έτρεξε στη φυλακή, ασπάστηκε τις αλυσίδες του και τον ενθάρρυνε να μείνει ακλόνητος μέχρι τέλους, λέγοντάς του να μην παρασυρθεί από τα πλούτη και τα εγκόσμια αξιώματα. Μάλιστα, όταν πλησίαζε η ώρα του μαρτυρίου, ο Αδριανός αφέθηκε προσωρινά ελεύθερος με εγγύηση για να αποχαιρετήσει τη γυναίκα του. Η δε Ναταλία, νομίζοντας ότι ο άνδρας της δείλιασε και αρνήθηκε τον Χριστό, του έκλεισε την πόρτα του σπιτιού κλαίγοντας. Μόλις εκείνος της εξήγησε ότι επέστρεψε μόνο για να την αποχαιρετήσει πριν πεθάνει, τον αγκάλιασε και τον ακολούθησε πίσω στο δικαστήριο. 

Ο Αδριανός υπέστη φρικτά βασανιστήρια μπροστά στα μάτια της συζύγου του, που του κρατούσε τα χέρια και τα πόδια για να του δίνει κουράγιο. Ο δικαστής διέταξε να σπάσουν τα οστά των χεριών και των ποδιών όλων των μαρτύρων πάνω σε αμόνι με σιδερένια σφυριά, κι έτσι ο Αδριανός και οι υπόλοιποι ξεψύχησαν μέσα σε φρικτούς πόνους και τα σώματά τους ρίχτηκαν στη φωτιά, αλλά ξέσπασε ξαφνική καταρρακτώδης βροχή που την έσβησε. Γι’ αυτό η Ναταλία κατάφερε να κρύψει και να διασώσει το κομμένο χέρι του Αδριανού, το οποίο κρατούσε έκτοτε ως το πολυτιμότερο κειμήλιο.

Μετά το μαρτύριο, ένας άλλος πλούσιος χιλίαρχος της Νικομήδειας θέλησε να παντρευτεί με τη βία την όμορφη και πλούσια χήρα. Εκείνη, όμως, για να αποφύγει τον γάμο με ειδωλολάτρη, πήρε το λείψανο του χεριού του Αδριανού και κατέφυγε με πλοίο στην Αργυρούπολη του Βοσπόρου, όπου είδε στον ύπνο της τον Αδριανό να την καλεί κοντά του. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ναταλία εκοιμήθη ειρηνικά και, παρόλο που δεν πέθανε βίαια, η Εκκλησία την κατέταξε στους μάρτυρες λόγω της συγκλονιστικής της συμμετοχής και των παθημάτων της στο πλευρό του συζύγου της. 

Η ιστορία των λειψάνων του Αγίου Αδριανού και της Αγίας Ναταλίας έχει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και περιπετειώδη διαδρομή στους αιώνες, που ξεκινά από τη Μικρά Ασία και εκτείνεται μέχρι τη Ρώμη, το Μιλάνο και την Κύπρο. Ο χριστιανός Ευσέβιος συγκέντρωσε τα σώματα των 24 μαρτύρων μετά τη βροχή που έσβησε την πυρά και τα μετέφερε με πλοίο στην Αργυρούπολη του Βοσπόρου, εκεί όπου κατέφυγε αργότερα και εκοιμήθη η Ναταλία, αφού πρώτα τοποθέτησε το χέρι του Αδριανού μαζί με το υπόλοιπο σώμα του. Στο σημείο εκείνο χτίστηκε ο πρώτος ναός προς τιμήν τους από τον επίσκοπο Μητροφάνη. Εξαιτίας, όμως, των βαρβαρικών επιδρομών και της ανάγκης προστασίας των κειμηλίων, τα ιερά λείψανα μεταφέρθηκαν αργότερα στη Ρώμη, όπου ο Πάπας Ονώριος Α΄ (625 – 638) μετέτρεψε το παλαιό κτίριο της Ρωμαϊκής Συγκλήτου (Curia Julia) στη Ρωμαϊκή Αγορά σε μεγαλοπρεπή εκκλησία, τον Ναό του Αγίου Αδριανού (Sant’Adriano al Foro), προκειμένου να στεγάσει εκεί τα λείψανα του ζεύγους. Κατά τη δεκαετία του 1930, το φασιστικό καθεστώς του Μουσολίνι αποφάσισε να αποκαταστήσει τη Ρωμαϊκή Αγορά στην αρχική ειδωλολατρική της μορφή, γι’ αυτό η εκκλησία του Αγίου Αδριανού κατεδαφίστηκε και τα ιερά λείψανα μεταφέρθηκαν και φυλάσσονται πλέον σε ναό στο Μιλάνο της Ιταλίας. Σημαντικό απότμημα του ιερού λειψάνου της Ναταλίας φυλάσσεται στη γνωστή Ιερά Μονή Κύκκου στην Κύπρο, ενώ, λόγω της μεγάλης τιμής του Αγ. Αδριανού ως προστάτη των στρατιωτών στη Δυτική Ευρώπη, δημιουργήθηκαν πολύτιμες λειψανοθήκες, με μία από αυτές του 12ου αι. από την Ισπανία, που αναπαριστά τη Ναταλία στο πλοίο με το κομμένο χέρι, να εκτίθεται σήμερα στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο (Art Institute of Chicago).

Οσιος Ιωάσαφ ο Ινδός

Η ιστορία του περιγράφεται στο περίφημο έργο «Βαρλαάμ και Ιωάσαφ», το οποίο η παράδοση αποδίδει στον Ιωάννη τον Δαμασκηνό. Σύμφωνα με το συναξάρι, η ιστορία διαδραματίζεται στην Ινδία κατά τον 4ο αι. Πατέρας του Ιωάσαφ ήταν ο βασιλιάς Αβενίρ, σκληρός ειδωλολάτρης και απηνής διώκτης των χριστιανών, ο οποίος, όταν γεννήθηκε ο Ιωάσαφ και οι αστρολόγοι και οι μάντεις του παλατιού προφήτευσαν ότι το παιδί θα αποκτούσε ασύλληπτη δόξα καθώς θα ασπαζόταν τη χριστιανική θρησκεία, τον απομόνωσε σε πολυτελές παλάτι με επιλεγμένους υπηρέτες και δασκάλους, δίνοντάς τους την αυστηρή εντολή να μη μιλήσουν ποτέ στο παιδί για τον Χριστό, τον θάνατο, την αρρώστια ή τα γηρατειά.

Καθώς, ωστόσο, ο Ιωάσαφ μεγάλωνε, άρχισε να αναρωτιέται γιατί ζούσε περιορισμένος και κατάφερε να πείσει τον πατέρα του να του επιτρέψει κάποιες εξόδους από το παλάτι. Στις σύντομες αυτές εξορμήσεις, ήρθε για πρώτη φορά αντιμέτωπος με την ανθρώπινη ευθραυστότητα, βλέποντας έναν τυφλό, έναν λεπρό και έναν ετοιμοθάνατο γέροντα. Η εμπειρία αυτή συγκλόνισε το πριγκιπόπουλο, το οποίο άρχισε να αναζητά με αγωνία το νόημα της ζωής και το τι υπάρχει μετά τον θάνατο. Τότε, βλέποντας ο Θεός την πνευματική αναζήτηση του νεαρού, έστειλε τον σοφό ασκητή Βαρλαάμ από την έρημο της Αιγύπτου, που μπήκε στο παλάτι μεταμφιεσμένος σε έμπορο πολύτιμων λίθων και ζήτησε να δει τον πρίγκιπα, λέγοντας ότι έχει στην κατοχή του έναν «πολύτιμο λίθο» που θεραπεύει τις ασθένειες και φωτίζει τον νου. Ο «πολύτιμος λίθος», φυσικά, δεν ήταν άλλος από το Ευαγγέλιο. 

Ο Βαρλαάμ δίδαξε κρυφά στον Ιωάσαφ τα δόγματα της πίστης και τη χριστιανική ηθική χρησιμοποιώντας πανέμορφες αλληγορίες και παραβολές, ο Ιωάσαφ πίστεψε και βαπτίστηκε χριστιανός, αλλά όταν ο Αβενίρ ανακάλυψε τη μεταστροφή του γιου του, εξοργίστηκε και προσπάθησε ανεπιτυχώς με φιλοσόφους, μάγους και πειρασμούς να τον μεταπείσει. Στο τέλος, εντυπωσιασμένος από τη σταθερότητα και τη σοφία του γιου του, ασπάστηκε και ο ίδιος τον Χριστιανισμό, παρέδωσε τον θρόνο στον Ιωάσαφ και αποσύρθηκε στην έρημο όπου πέθανε ως ασκητής. Ο Ιωάσαφ κυβέρνησε για λίγο με δικαιοσύνη εκχριστιανίζοντας το βασίλειό του, η καρδιά του όμως, ανήκε στην απομόνωση και την ησυχία. Παραιτήθηκε από τον θρόνο, μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και έφυγε κρυφά στην έρημο, ζώντας με τον δάσκαλό του Βαρλαάμ με αυστηρή άσκηση και προσευχή. 

Στη σύγχρονη επιστημονική έρευνα, η ιστορία «Βαρλαάμ και Ιωάσαφ» αναγνωρίζεται ως μια χριστιανική διασκευή της βιογραφίας του Σιντάρτα Γκαουτάμα, γνωστότερου ως Βούδα, και το όνομα Ιωάσαφ θεωρείται ότι αποτελεί παραφθορά του σανσκριτικού όρου Μποντισάτβα (Bodisattva), ο οποίος μέσω των περσικών και αραβικών μεταφράσεων έφτασε στο Βυζάντιο. Η Εκκλησία, ωστόσο, υιοθέτησε την αφήγηση αυτή, εκχριστιανίζοντάς την πλήρως, καθώς οι αξίες της εσωτερικής ειρήνης, της περιφρόνησης του πλούτου και της πνευματικής αφύπνισης ταυτίζονται απόλυτα με τις αρετές του ορθόδοξου μοναχισμού και της ασκητικής του.

Τιμάται επίσης η μνήμη: μαρτύρων Αττικού και Σισινίου, Αδριανού του ηγεμόνος και του Γελασίου.