Φόρτωση Text-to-Speech…
Συνήθως κοιτάω από περιέργεια, σπάνια όμως καταλαβαίνω από τα εξώφυλλα τι διαβάζουν οι ξένοι τουρίστες στις παραλίες, αν και από το ύφος τους (των εξωφύλλων, όχι των ανθρώπων) υποθέτω ότι μάλλον πρόκειται για αστυνομικά ή σύγχρονα ρομάντζα – αυτό εξάλλου δείχνουν σε όλο τον κόσμο και τα στοιχεία των πωλήσεων: για την παραλία προτιμάμε κάτι «ελαφρύ».
Φταίει η ζέστη; Η χαλαρή διάθεση; Οι φωνές απ’ τα παιδιά με τα κουβαδάκια; Πώς να διαβάσεις ποίηση, Τζόις ή φιλοσοφία όταν οι άλλοι παίζουν ρακέτες πάνω απ’ το κεφάλι σου; Ίσως υπάρχει ένα ποσοστό αλήθειας σε αυτές τις συμπαθητικές δικαιολογίες, αλλά η πραγματικότητα λέει ότι το «ανάγνωσμα παραλίας» είναι μια επινόηση του μάρκετινγκ που ξεκίνησε από τότε που η μεσαία τάξη άρχισε να πηγαίνει διακοπές. Εκπαιδευτήκαμε ως αναγνώστες του δυτικού κόσμου να ψάχνουμε συγκεκριμένου τύπου βιβλία για την παραλία, βιβλία που διαβάζονται εύκολα και γρήγορα, λες και το μυαλό μας υπολειτουργεί με το που πλησιάζουμε στη θάλασσα.
Παρ’ όλα αυτά, πάντα υπάρχουν εξαιρέσεις. Σε μια προ ημερών μεγάλη βόλτα σε παραλία στη νότια Πελοπόννησο, είδα το εξής: ανασηκωμένη σε μια ξαπλώστρα κάτω απ’ την ομπρέλα ενός διακριτικού beach bar, μια κυρία μάλλον μεγάλης ηλικίας διάβαζε το Εκατό χρόνια μοναξιά και μάλιστα από την παλιά έκδοση του Λιβάνη (πλέον κυκλοφορεί από τον Ψυχογιό), με το λευκό εξώφυλλο που είχε, αν θυμάστε, κάτι γραμματάκια τόσα δα και απαιτούσε μπόλικο κουράγιο μέχρι να χαθείς στον κόσμο του Μάρκες. Αυτό φαινόταν να έχει συμβεί με την κυρία της παραλίας, έμοιαζε σαν ορισμός της ψυχολογικής κατάστασης flow, με την οποία περιγράφεται η απόλυτη απορρόφηση από μια δραστηριότητα – άλλωστε, διάφορες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να βρεθεί κάποιος σε αυτή την κατάσταση είναι μέσω του διαβάσματος. Υποθέτω, πάντως, επιστρέφοντας στην αρχή, ότι άλλο flow πετυχαίνεις με το ελαφρύ ρομάντζο, άλλο με τον Μάρκες. Υποθέτω, επίσης, ότι αν κάποιος περιμένει το καλοκαίρι και την παραλία για να διαβάσει ένα βιβλίο και πιάσει ξαφνικά τον Μάρκες, δεν θα βρεθεί σε κανένα flow.
Εν πάση περιπτώσει, όπως θέλει ο καθένας, το «πρόβλημα» που βλέπω σε όλα αυτά δεν είναι τι διαβάζουμε, αλλά ότι περιμένουμε μια εβδομάδα άδειας για να κατακτήσουμε τη φιλαναγνωσία, ότι είναι τέτοια η επένδυση της εκδοτικής παραγωγής σε αυτό το ελάχιστο παράθυρο, που έχουμε πειστεί ότι τώρα είναι η ευκαιρία μας, λες και όλο τον υπόλοιπο χρόνο δεν προλαβαίνουμε. Φυσικά και προλαβαίνουμε, όμως.
