Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 15 Αυγούστου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 15 Αυγούστου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Γεσθημανή
• Δέσποινα
• Ελεούσα
• Θεοτόκης, Θεοτοκία
• Κρυσταλλία
• Μαρία, Μάριος
• Παναγιώτα, Παναγιώτης
• Συμέλα

Εορτολόγιο: Κοίμησις της Υπεραγίας Θεοτόκου

Η εορτή είναι γνωστή και ως το «Πάσχα του καλοκαιριού» και αποτελεί τη μεγαλύτερη θεομητορική εορτή της Χριστιανοσύνης, κατά την οποία τιμάται η Κοίμηση, η Ταφή και η Μετάσταση της Θεοτόκου. Η καθιέρωση του εορτασμού στις 15 Αυγούστου έχει μακρά ιστορική διαδρομή, με τις πρώτες αναφορές να εμφανίζονται τον 5ο αι. στα Ιεροσόλυμα, αρχικά στις 13 Αυγούστου. Μετά το 460 η εορτή μετατέθηκε οριστικά στις 15 Αυγούστου, εν τέλει δε, ο αυτοκράτορας Μαυρίκιος (6ος αι.) ήταν εκείνος που με διάταγμα επέβαλε τον εορτασμό σε ολόκληρη τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο άγγελος Γαβριήλ ενημέρωσε την Παναγία για τον επικείμενο θάνατό της τρεις ημέρες νωρίτερα, οι δε Απόστολοι, αν και διασκορπισμένοι, μεταφέρθηκαν «επί νεφελών» στην Ιερουσαλήμ για να την αποχαιρετήσουν. Τρεις ημέρες μετά την ταφή της στη Γεθσημανή, ο τάφος βρέθηκε κενός, με την Εκκλησία να διδάσκει ότι η Θεοτόκος αναστήθηκε και μετέστη σωματικά στους ουρανούς από τον Υιό της. Η θεολογία της εορτής είναι βαθιά ελπιδοφόρα και επικεντρώνεται στα εξής σημεία: Νίκη επί του θανάτου: Η Κοίμηση δεν θεωρείται γεγονός λύπης αλλά χαράς, καθώς η Παναγία «μετέστη προς την ζωήν», τον Χριστό. Είναι μια επιβεβαίωση της κοινής ανάστασης που περιμένει όλους τους πιστούς. Η Παναγία ως μεσίτρια: Η Θεοτόκος θεωρείται η «κλίμαξ προς ουρανόν», η γέφυρα που ενώνει τη γη με τον ουρανό, παραμένει η διαρκής προστάτιδα και μεσίτρια των χριστιανών προς τον Θεό και, με τη μετάστασή της κοντά Του, η βοήθειά της προς τους ικέτες της καθίσταται μεγαλύτερη και ισχυρότερη. 

Τα γεγονότα της Κοιμήσεως περιγράφονται σε μια σειρά κειμένων που ονομάζονται «Λόγοι περί της Μεταστάσεως» (Transitus Mariae), τα οποία χρονολογούνται κυρίως από τον 4ο έως τον 6ο αι. Αν και δεν περιλαμβάνονται στον Κανόνα της Αγίας Γραφής, τα κείμενα αυτά αποτέλεσαν τη βάση για την υμνολογία και την εικονογραφία της Εκκλησίας. Τα κυριότερα από αυτά είναι: Λόγος του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου εις την Κοίμησιν της Θεοτόκου: Το πιο διαδεδομένο κείμενο στην Ανατολή, περιγράφει την επίσκεψη του αρχαγγέλου Γαβριήλ στην Παναγία, τη θαυμαστή συγκέντρωση των Αποστόλων στην Ιερουσαλήμ πάνω σε νεφέλη και την παράδοση της ψυχής Της στον Χριστό. De Transitu Beatae Mariae Virginis (Περί της Μεταστάσεως της Μακαρίας Παρθένου Μαρίας): Μια ομάδα λατινικών και ελληνικών κειμένων, που συχνά αποδίδονται ψευδεπίγραφα σε πρόσωπα όπως ο Μελίτων Σάρδεων ή ο Ιωσήφ από Αριμαθαίας. Liber Requiei Mariae (Το Βιβλίο της Ανάπαυσης της Μαρίας): Θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα κείμενα (πιθανώς 3ος -4ος αι.), σώζεται ολοκληρωμένο κυρίως σε αιθιοπική μετάφραση και περιλαμβάνει εκτενείς περιγραφές για τη μετάσταση του σώματός της στον Παράδεισο. Η συριακή «Εξάβιβλος»: Μια συλλογή έξι βιβλίων σε συριακή γλώσσα που παρουσιάζει λεπτομερώς τα γεγονότα της Κοίμησης, δίνοντας έμφαση στις προσευχές και τα θαύματα της Θεοτόκου. Κείμενα του Ψευδο-Διονυσίου του Αρεοπαγίτη: Στο έργο «Περί Θείων Ονομάτων», υπάρχει αναφορά στη συγκέντρωση των ιεραρχών και των αποστόλων γύρω από το «θεοδόχο σώμα» της Παναγίας, μια μαρτυρία που η Εκκλησία αξιοποίησε για να θεμελιώσει την αρχαιότητα της παράδοσης. Αν και η επίσημη Εκκλησία δεν τα δέχεται ως θεόπνευστα, αναγνωρίζει ότι περιέχουν τον ιστορικό πυρήνα της αρχαίας χριστιανικής παράδοσης.

Η εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου δεν είναι μια εικόνα θανάτου, αλλά μια εικόνα μετάβασης στη ζωή. Το Σώμα της Παναγίας βρίσκεται στο κέντρο, πάνω σε νεκρική κλίνη, γύρω της είναι συγκεντρωμένοι οι Απόστολοι, με επικεφαλής τον Πέτρο και τον Παύλο σε στάση βαθιάς ευλάβειας. Πίσω από την κλίνη στέκεται ο Χριστός μέσα σε «Δόξα» κρατώντας στα χέρια Του φασκιωμένο βρέφος, που συμβολίζει την ψυχή της Παναγίας. Συχνά στο κάτω μέρος της εικόνας φαίνεται ένας άγγελος να κόβει τα χέρια του Εβραίου Ιεφονία, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, προσπάθησε να ανατρέψει το σκήνωμα της Θεοτόκου.