Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 19 Ιουλίου

Δείτε ποιοι έχουν γιορτή σήμερα, 19 Ιουλίου. Διαβάστε το συναξάρι των
τιμώμενων αγίων
της ημέρας και γνωρίστε τη ζωή και τη δράση τους.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα:

• Γαρυφαλλιά
• Δίας
• Μακρίνα

Σήμερα τιμώνται από την Εκκλησία οι Αγιοι Θεοφόροι Πατέρες της Δ΄ Οικ. Συνόδου και Οσιος Δίος

Αγιοι Θεοφόροι Πατέρες της Δ΄ Οικ. Συνόδου

Την Κυριακή μεταξύ 13 και 19 Ιουλίου, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη των 630 Αγίων και Θεοφόρων Πατέρων που συγκρότησαν την Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο. Η Σύνοδος συνήλθε το 451 στη Χαλκηδόνα, στον ναό της Αγίας Ευφημίας και συνεκλήθη από τον αυτοκράτορα Μαρκιανό και την ευσεβή σύζυγό του Πουλχερία, είναι δε θεμελιώδης για τον Χριστιανισμό, καθώς αντιμετώπισε την αίρεση του Ευτυχούς και του Διόσκορου (Μονοφυσιτισμός), οι οποίοι δίδασκαν ότι η θεία φύση του Χριστού «απορρόφησε» την ανθρώπινη, με τους Πατέρες να δογματίζουν ότι ο Χριστός είναι ένας, αλλά έχει δύο φύσεις, οι οποίες ενώνονται στο πρόσωπό Του ασυγχύτως (δεν μπερδεύονται), ατρέπτως (δεν αλλάζουν), αδιαιρέτως (δεν χωρίζονται) και αχωρίστως (δεν απομακρύνονται).

Αν και η Σύνοδος ξεκίνησε τον Οκτώβριο, η καθιέρωση του εορτασμού τον Ιούλιο συνδέεται με τη μνήμη του θαύματος της αγ. Ευφημίας (11 Ιουλίου), που επικύρωσε τις αποφάσεις των Πατέρων. Σύμφωνα με την παράδοση, επειδή οι ορθόδοξοι και οι μονοφυσίτες δεν συμφωνούσαν, έγραψαν τις ομολογίες τους σε δύο τόμους και τους τοποθέτησαν μέσα στη λάρνακά της. Μετά από μέρες προσευχής, άνοιξαν τη λάρνακα και βρήκαν την Αγία να κρατά στην αγκαλιά της τον τόμο των ορθοδόξων, ενώ ο τόμος των αιρετικών βρισκόταν στα πόδια της.

Τα πρόσωπα που διαδραμάτισαν τους σημαντικότερους ρόλους ήταν οι: 1) Ανατόλιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ο πρόεδρος της Συνόδου. Παρόλο που είχε χειροτονηθεί από τον αιρετικό Διόσκορο, εκείνος παρέμεινε ακλόνητος στην Ορθοδοξία, ήταν ο πρωταγωνιστής στη σύνταξη του «Ορου της Χαλκηδόνας» και στην επικύρωση του 28ου Κανόνα, που καθόρισε τα προνόμια της Κωνσταντινούπολης, παρά τις αντιρρήσεις των παπικών αντιπροσώπων. 2) Πασχασίνος και Λουκένσιος, οι αντιπρόσωποι του Πάπα Λέοντα Α’. Ο Λέων δεν μπόρεσε να παρευρεθεί ο ίδιος, λόγω των επιδρομών του Αττίλα στην Ιταλία, αλλά έστειλε εκπροσώπους με ένα κείμενο σταθμό, τον «Τόμο του Λέοντος», που θεολογούσε για το πώς οι δύο φύσεις του Χριστού συνυπάρχουν στο ένα πρόσωπό Του, και όταν διαβάστηκε στη Σύνοδο, οι Πατέρες αναφώνησαν «Ο Πέτρος μίλησε μέσω του Λέοντος!». 3) Μάξιμος Αντιοχείας. Μετά την καθαίρεση του αιρετικού Διόσκορου, ο Μάξιμος έγινε η ισχυρή φωνή της Ανατολής, υπερασπίστηκε τη διδασκαλία ότι ο Χριστός είναι «τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος», βοηθώντας έτσι να γεφυρωθούν οι διαφορές ανάμεσα στις διάφορες θεολογικές σχολές. 4) Ευσέβιος Δορυλαίου. Ηταν ο άνθρωπος που «άναψε τη σπίθα», καθώς ήδη από το 448 είχε καταγγείλει τον Ευτυχή ως αιρετικό, στη δε Σύνοδο παρουσίασε όλα τα στοιχεία που αποδείκνυαν την πλάνη του. 5) Ο αυτοκράτορας Μαρκιανός και η Πουλχερία. Αν και δεν ήταν θεολόγοι, η παρουσία τους ήταν καθοριστική, αφού εγγυήθηκαν την ελευθερία του λόγου των Πατέρων και την ασφάλεια της Συνόδου, η δε Πουλχερία θεωρείται η «ψυχή» της, καθώς η ίδια ήταν βαθιά γνώστρια των δογματικών ζητημάτων και προστάτιδα της Ορθοδοξίας. 6) Θεοδώρητος Κύρου. Αμφιλεγόμενη αλλά σημαντική μορφή, αν και αρχικά είχε κατηγορηθεί για Νεστοριανισμό, στη Χαλκηδόνα αναθεμάτισε τον Νεστόριο και έγινε δεκτός ως ορθόδοξος, με τις βιβλικές του γνώσεις να βοηθούν στη διατύπωση λεπτών θεολογικών εννοιών, που απέκλειαν τόσο τον Μονοφυσιτισμό όσο και τον Νεστοριανισμό.

Παρότι δεν συμμετείχε στη Σύνοδο, διότι είχε κοιμηθεί το 444, η θεολογία του Κυρίλλου Αλεξανδρείας ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής και η βάση των αποφάσεων. Οι Πατέρες της Χαλκηδόνας χρησιμοποίησαν τα συγγράμματά του ως κανόνα με τον οποίο εξέταζαν αν κάποιος είναι ορθόδοξος ή αιρετικός, διαβάστηκαν οι επιστολές του κατά του Νεστορίου και αναγνωρίστηκαν ως η αυθεντική ερμηνεία της πίστης, η δε διδασκαλία του για την «ένωση των δύο φύσεων» ήταν αυτή που επέτρεψε στους Πατέρες να διατυπώσουν τον «Ορο της Χαλκηδόνας». Τραγική ειρωνεία υπήρξε το γεγονός ότι ο αιρετικός Διόσκορος ήταν ο διάδοχος του Κυρίλλου στον θρόνο της Αλεξάνδρειας. 

Η Σύνοδος εξέδωσε επίσης 30 Ιερούς Κανόνες, οι οποίοι ρύθμισαν θεμελιώδη ζητήματα της εκκλησιαστικής διοίκησης και της ζωής των μοναχών και έβαλαν τάξη στην αναρχία που επικρατούσε τότε. Οι πιο σημαντικοί από αυτούς αφορούν τα εξής: 1) Τα προνόμια του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως (Κανόνας 28ος). Η Σύνοδος όρισε ότι ο θρόνος της Κωνσταντινούπολης («Νέα Ρώμη») έχει ίσα πρεσβεία τιμής με τον θρόνο της Παλαιάς Ρώμης και του έδωσε το δικαίωμα να χειροτονεί επισκόπους στις «βαρβαρικές» χώρες, αυτές δηλαδή εκτός των ορίων της αυτοκρατορίας. 2) Την υποταγή των μοναχών στον Επίσκοπο (Κανόνας 4ος). Πριν από τη Χαλκηδόνα, πολλοί μοναχοί περιπλανώνταν και αναμειγνύονταν σε πολιτικά ή εκκλησιαστικά ζητήματα χωρίς έλεγχο. Ο κανόνας όρισε ότι οι μοναχοί πρέπει να μένουν στα μοναστήρια τους με ησυχία, κανένα μοναστήρι δεν μπορεί να ιδρυθεί χωρίς την άδεια του τοπικού επισκόπου και οι μοναχοί δεν επιτρέπεται να ασχολούνται με κοσμικές ή στρατιωτικές υποθέσεις. 3) Την απαγόρευση της Σιμωνίας (Κανόνας 2ος). Η Σύνοδος ήταν πολύ αυστηρή με τη σιμωνία, την εξαγορά δηλαδή εκκλησιαστικών αξιωμάτων με χρήματα, και όρισε ότι όποιος χειροτονεί ή χειροτονείται με χρήματα, εκπίπτει αμέσως του αξιώματος. 4. Την απαγόρευση της «Μεταπήδησης» Κληρικών (Κανόνες 5ος, 10ος, 20ός). Οι κανόνες αυτοί απαγόρευσαν στους κληρικούς να φεύγουν από τη μία πόλη για να πάνε σε άλλη, αναζητώντας καλύτερες θέσεις ή πλούτο. Ο κληρικός πρέπει να παραμένει στην Εκκλησία για την οποία χειροτονήθηκε. 5. Την προστασία της εκκλησιαστικής περιουσίας (Κανόνας 26ος). Θεσπίστηκε η υποχρέωση κάθε επίσκοπος να έχει έναν Οικονόμο από τους κληρικούς του, ο οποίος θα διαχειρίζεται τα οικονομικά της επισκοπής, ώστε η διαχείριση να μην είναι αυθαίρετη και να μη σπαταλώνται τα χρήματα των πτωχών. 6. Τις Διακόνισσες (Κανόνας 15ος). Ορίστηκε ότι οι γυναίκες μπορούν να χειροτονούνται διακόνισσες μόνο μετά την ηλικία των 40 ετών και αφού έχουν δοκιμαστεί αυστηρά. Οι κανόνες αυτοί δείχνουν την προσπάθεια των Πατέρων να δημιουργήσουν μια Εκκλησία συγκροτημένη, με πειθαρχία και διαφάνεια.

Οσιος Δίος

Σημαντική εκκλησιαστική μορφή των τελών του 4ου και αρχών του 5ου αι., γνωστός για την ευσέβεια, τη θεολογική του κατάρτιση και το θαυματουργικό του χάρισμα. Γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας, όπου έζησε τα νεανικά του χρόνια και από νωρίς διακρίθηκε για την ανυπόκριτη πίστη, την εγκράτεια και τη θεολογική του πολυμάθεια. Σε ηλικία 35 ετών, η φήμη της αγιότητάς του είχε εξαπλωθεί, προσελκύοντας πλήθος πιστών που ζητούσαν τις συμβουλές του, φήμη που έφθασε στην Κωνσταντινούπολη, γι’ αυτό ο Πατριάρχης Αττικός (406-425) τον προσκάλεσε, τον χειροτόνησε ιερέα και, αργότερα, με τη χορηγία του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μικρού (408-450) ίδρυσε στην Κωνσταντινούπολη την περίφημη Μονή του Δίου. Ο Θεός τον προίκισε με το χάρισμα της θαυματουργίας, εκοιμήθη δε σε προχωρημένη ηλικία, έχοντας μείνει στην Ιστορία ως ένας «άγιος ιερέας της Κωνσταντινούπολης».

Τιμάται επίσης η μνήμη: οσίας Μακρίνης αδελφής Μ. Βασιλείου, Θεοδώρου επισκόπου Εδέσσης, Γρηγορίου του νέου ομολογητού επισκόπου Πανέδου, Ρωμανού ηγεμόνος Ριαζάν, οσίου Παϊσίου της Λαύρας των Σπηλαίων και Στεφάνου Λαζάρεβιτς ηγεμόνος της Σερβίας και μητρός αυτού Μηλίτσα.