ΚΩΣΤΑΣ ΛΥΤΡΑΣ
Πρόκειται για έναν «θησαυρό» που ευδοκιμεί στην ελληνική φυση, φυτρώνει και βλασταίνει στην ευλογημένη γη της, απλώνεται γεμάτος χρώματα και ευωδιές σε κάθε γωνιά της Ελλάδας…
Μόνο που κάποιοι ξέρουν να τον απολαμβάνουν με σέβας και φροντίδα, ενώ κάποιοι άλλοι τον …ξεριζώνουν όλο από τη γη εξαιτίας της απληστίας τους ! Τα βότανα και τα αρωματικά φυτά σε κάποιους τόπους της πατρίδας μας βρίσκονται «υπό διωγμόν». Κυρίως η ρίγανη και το τσάι του βουνού, καθώς εκατοντάδες άνθρωποι από πόλεις και χωριά ξεκινάνε να μαζέψουν όχι μόνο για προσωπική τους χρήση, αλλά για να το εμπορευτουν. Και δεν είναι μόνο οι κάτοικοι των ορεινών χωριών, αλλά δεκάδες άλλοι «επαγγελματίες» από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια που παίρνουν τα βουνά, χτενίζουν κάθε σημείο τους και επιστρέφουν…με τσουβάλια ολόκληρα !
Όπως παρατηρούν τα τελευταία χρόνια οι κάτοικοι των ορεινών χωριών , σήμερα γίνεται μια κατάχρηση ελευθερίας από διάφορες οργανωμένες ομάδες εμπορίας, που καταφέρνουν και ξεφεύγουν από τους ελέγχους της Δασικής Υπηρεσίας. Έχει παρατηρηθεί μάλιστα να βγαίνουν στα βουνά οργανωμένα «συνεργεία» αλλοδαπών ή και ημεδαπών τσιγγάνων που παραδοσιακά ασχολούνται με τη συλλογή αυτών των φυτών, ρημάζουν κυριολεκτικά τον τόπο για να βγάλουν μεγαλύτερο μεροκάματο.
Ελάχιστοι απ’ αυτούς – λένε οι ντόπιοι- διαθέτουν τη στοιχειώδη συνείδηση και γνώση για να το κάνουν. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει αφενός μεν να είναι ώριμο το φυτό και, δεύτερον, να κόβεται με μαχαίρι ή ψαλίδι ψηλα, για να μην καταστρέφεται η ρίζα του (για να βλαστήσει και την επόμενη χρονιά). Ειδικά φέτος, που το καλοκαίρι πήγε αρκετά πίσω λόγω του βροχερού καιρού και το τσάι μόλις έχει αρχίσει να ωριμάζει, γίνεται ήδη ολοκληρωτική αποψίλωση και καταστροφή των φυτών.
Όπως μας είπε ο μπάρμπα Λαμπρος -από τους τελευταίους τσελιγκαδες που τα καλοκαιρια βγάζει το κοπάδι του στα βουνά της Ηπείρου- χρόνο με το χρονο να λιγοστεύουν τα φυτά του τσαγιού.
Όπως πάει το πράγμα μάλιστα, σύντομα δεν θα υπάρχει ούτε για δείγμα σε όλα τα βουνά… Ο ίδιος γνωρίζει σημεία που κανένας δεν υποψιάζεται πως φυτρώνει κι εκεί αφήνει το φυτό να ωριμάζει μέχρι τα μέσα του Αυγούστου, για να γίνει πολύ μυρωδάτο και σαφώς πιο αποτελεσματικό ως βότανο.
Να εμποδίσει τους άλλους ούτε λόγος, γιατί τα «αφεντικά» μπροστά στο κέρδος και οι εργάτες μπροστά στο μεροκάματο δεν λογαριάζουν τίποτα. Να τους εξηγήσει πως μαζεύουν το τσάι, επίσης αδύνατον, γιατί κανένας δεν θέλει να ακούσει.
Έτσι γίνεται απλά μάρτυρας της μεγάλης λεηλασίας …
